فرق بین شالازیون و گل مژه در چیست ؟
دکتر رضا پورمازار جراح و متخصص بیماریهای چشمآیا تا به حال روی پلک خود یک برجستگی ایجاد شده و نمیدانستید گل مژه است یا شالازیون؟بسیاری از افراد این دو
عارضه را با یکدیگر اشتباه میگیرند، زیرا هر دو به صورت یک توده روی پلک ظاهر میشوند. اما در حقیقت، علت ایجاد،
علائم، روند درمان و حتی زمان مراجعه به پزشک در شالازیون و گل مژه با یکدیگر تفاوت دارد.تشخیص صحیح این دو بیماری
اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درمان نادرست یا تأخیر در مراجعه به چشمپزشک میتواند باعث طولانی شدن روند بهبود یا در
برخی موارد ایجاد عوارض شود.در این مقاله، دکتر رضا پورمازار، جراح و متخصص بیماریهای چشم، به زبان ساده اما بر پایه
شواهد علمی توضیح میدهد که تفاوت گل مژه و شالازیون چیست، چگونه آنها را از یکدیگر تشخیص دهیم و بهترین روش
درمان هر کدام چیست.
فهرست مطالب
شالازیون چیست؟
گل مژه چیست؟
تفاوت شالازیون و گل مژه در یک نگاه
علت ایجاد شالازیون
علت ایجاد گل مژه
علائم شالازیون
علائم گل مژه
تفاوت روش درمان شالازیون و گل مژه
چه زمانی باید به چشمپزشک مراجعه کنیم؟
چگونه از ایجاد شالازیون و گل مژه پیشگیری کنیم؟
سوالات متداول
جمعبندی
شالازیون چیست؟
شالازیون (Chalazion) یک برجستگی یا توده روی پلک است که در اثر گرفتگی غدد چربی پلک (غدد میبومین) ایجاد
میشود.برخلاف تصور بسیاری از افراد، شالازیون معمولاً عفونی نیست و بیشتر به دلیل بسته شدن مسیر خروج چربی
غدد پلک ایجاد میشود.چربی داخل غده به تدریج جمع شده و باعث ایجاد یک توده نسبتاً سفت در پلک
میشود.ویژگیهای شالازیونمعمولاً درد ندارد.به آرامی بزرگ میشود.ممکن است هفتهها یا حتی ماهها باقی
بماند.بیشتر در قسمت میانی پلک دیده میشود.گاهی باعث احساس فشار روی چشم میشود.
گل مژه چیست؟
گل مژه (Hordeolum) یک التهاب یا عفونت حاد غدد پلک است که اغلب توسط باکتریهای طبیعی پوست، بهویژه
استافیلوکوک ایجاد میشود.گل مژه معمولاً به صورت ناگهانی ظاهر شده و با درد، قرمزی و تورم همراه است.ویژگیهای
گل مژهدردناک است.سریع ایجاد میشود.قرمز و ملتهب است.ممکن است چرک در مرکز آن دیده شود.معمولاً در کنار مژهها
ایجاد میشود.تفاوت شالازیون و گل مژه در یک نگاهویژگیشالازیونگل مژهعلتگرفتگی غدد چربیعفونت غدد
پلکدردمعمولاً نداردمعمولاً دردناک استسرعت ایجادتدریجیناگهانیقرمزیکمزیادوجود چرکمعمولاً نداردممکن است داشته
باشدعلت باکتریاییخیربلهنیاز به آنتیبیوتیکهمیشه خیردر برخی موارد ممکن است لازم باشد
علت ایجاد شالازیون
شایعترین علت شالازیون،بسته شدن دهانه غدد چربی پلک است.عوامل خطر شامل:
بلفاریت (التهاب مزمن پلک)
پوست چرب
روزاسه
سابقه شالازیون
رعایت نکردن بهداشت پلک
اختلال عملکرد غدد میبومین
علت ایجاد گل مژه
گل مژه بیشتر به علت ورود باکتری به غدد پلک ایجاد میشود.
عوامل خطر عبارتاند از:
لمس چشم با دست آلوده
استفاده از لوازم آرایش آلوده
استفاده نادرست از لنز تماسی
بلفاریت
ضعف سیستم ایمنی
علائم شالازیونبیماران مبتلا به شالازیون ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
برجستگی گرد روی پلکبدون
درد یا با درد خفیف
احساس سنگینی پلک
تاری دید
در صورت بزرگ بودن ضایعهاحساس وجود توده در پلک
در بسیاری از موارد، تنها شکایت بیمار ظاهر نامناسب پلک است.
علائم گل مژه
گل مژه معمولاً بهصورت ناگهانی ایجاد میشود و علائم آن طی یک تا چند روز ظاهر میشوند. شایعترین علائم عبارتاند از:
درد و حساسیت در پلک
قرمزی واضح لبه پلک
تورم موضعی
ایجاد یک برجستگی کوچک و دردناک
احساس جسم خارجی در چشم
اشکریزشگاهی خروج ترشحات چرکیدر برخی افراد، بهویژه اگر التهاب شدید باشد، ممکن است کل پلک
متورم شود.
تفاوت درمان شالازیون و گل مژه
اگرچه در مراحل اولیه هر دو بیماری ممکن است با کمپرس گرم بهبود پیدا کنند، اما روش درمان آنها یکسان نیست.
شالازیون گل مژه
موثر / موثر : کمپرس گرم
در صورت توصیه پزشک / معمولا توصیه نمی شود : ماساژ ملایم پلک
معمولا نیاز ندارد / در برخی موارد لازم است : آنتی بیوتیک
در موارد مقاوم / به ندرت : جراحی
گاهی لازم است / فقط در صورت تشخیص پزشک : تخلیه ضایعه
آیا کمپرس گرم برای هر دو بیماری مفید است؟
بله. کمپرس گرم یکی از اولین اقدامات درمانی برای هر دو عارضه است.گرما باعث میشود:ترشحات غدد راحتتر تخلیه
شوند.التهاب کاهش یابد.روند بهبود سریعتر شود.روش صحیح استفاده از کمپرس گرماز پارچه تمیز استفاده کنید.آب باید
گرم باشد، نه داغ.کمپرس را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی پلک بسته قرار دهید.این کار را روزانه ۳ تا ۴ بار تکرار کنید.
چه کارهایی را نباید انجام داد؟
بسیاری از افراد برای خلاص شدن سریع از برجستگی پلک، اقدامات نادرستی انجام میدهند که میتواند مشکل را بدتر
کند.از انجام این کارها خودداری کنید:
فشار دادن یا ترکاندن گل مژه یا شالازیون استفاده خودسرانه از قطره یا پماد چشمی استفاده از داروهای گیاهی یا مواد غیر استریل روی چشم آرایش کردن چشم تا زمان بهبودی استفاده از لنز تماسی هنگام التهابچه زمانی شالازیون نیاز به جراحی دارد؟
اگر شالازیون:پس از چند هفته تا چند ماه از بین نرود،بزرگ شود،باعث فشار روی قرنیه و تاری دید شود،یا چندین بار در یک
محل تکرار شود،ممکن است چشمپزشک تخلیه جراحی یا روش درمانی دیگری را پیشنهاد کند.این جراحی معمولاً سرپایی
و با بیحسی موضعی انجام میشود.
چه زمانی باید به چشمپزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، مراجعه به چشمپزشک ضروری است:
کاهش دیددرد شدید
تبعدم بهبود پس از دو تا سه هفته
عود مکرر شالازیون یا گل مژه
خروج ترشحات زیاد
ایجاد ضایعه در افراد مسن که بهبود پیدا نمیکنددر مواردی که شالازیون بارها در یک محل ایجاد میشود، بررسی دقیقتر
برای رد سایر بیماریهای پلک اهمیت دارد
.چگونه از شالازیون و گل مژه پیشگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال بروز این مشکلات را کاهش داد:
شستن مرتب دستها
خودداری از مالیدن چشم
پاک کردن کامل آرایش قبل از خواب
تعویض منظم لوازم آرایشی
رعایت بهداشت لنزهای تماسی
درمان بلفاریت و خشکی چشم
مراجعه منظم به چشمپزشک در صورت عود مکرر
آیا شالازیون و گل مژه یک بیماری هستند؟
خیر. اگرچه هر دو به صورت برجستگی روی پلک ظاهر میشوند، اما یکسان نیستند. گل مژه معمولاً یک التهاب یا عفونت
حاد غدد پلک است و اغلب با درد، قرمزی و تورم همراه است. در مقابل، شالازیون بیشتر به دلیل انسداد غدد چربی پلک
ایجاد میشود و معمولاً درد ندارد.
از کجا بفهمیم گل مژه داریم یا شالازیون؟ا
گر برجستگی پلک شما دردناک، قرمز و بهسرعت ایجاد شده باشد، احتمال گل مژه بیشتر است. اما اگر تودهای سفت،
بدون درد یا با درد خفیف دارید که بهآرامی بزرگ شده است، احتمال شالازیون بیشتر خواهد بود. با این حال، تشخیص
قطعی باید توسط چشمپزشک انجام شود.
آیا شالازیون خودبهخود خوب میشود؟
بسیاری از شالازیونهای کوچک با کمپرس گرم و رعایت بهداشت پلک طی چند هفته بهبود پیدا میکنند. اما اگر بزرگ
شوند، باقی بمانند یا باعث تاری دید شوند، ممکن است به درمان تخصصی یا جراحی نیاز داشته باشند.
آیا گل مژه مسری است؟
گل مژه مستقیماً از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود، اما باکتریهای عامل آن میتوانند از طریق دست آلوده، حوله یا
لوازم آرایشی مشترک منتقل شوند. رعایت بهداشت فردی خطر انتقال را کاهش میدهد.
آیا میتوان گل مژه یا شالازیون را فشار داد؟
خیر. فشار دادن یا ترکاندن آنها میتواند باعث گسترش التهاب، عفونت و آسیب به بافت پلک شود. هرگونه تخلیه باید فقط
در صورت نیاز و توسط چشمپزشک انجام شود.
چه زمانی برای شالازیون یا گل مژه باید به چشمپزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر مراجعه به چشمپزشک ضروری است:
کاهش دید
درد شدید
تورم گسترده پلک
تببهبود نیافتن پس از دو تا سههفته
عود مکرر ضایعهبزرگ شدن تدریجی شالازیون
آیا کمپرس گرم برای هر دو بیماری مفید است؟
بله. کمپرس گرم یکی از اولین اقدامات درمانی برای شالازیون و گل مژه است و میتواند به باز شدن غدد پلک و کاهش
پالتهاب کمک کند.
دکتر پورمازار: اگرچه شالازیون و گل مژه از نظر ظاهری شباهت زیادی به یکدیگر دارند، اما از نظر علت ایجاد، علائم و روش
درمان با هم تفاوت دارند.
گل مژه معمولاً یک عفونت دردناک و حاد است، در حالی که شالازیون اغلب در اثر انسداد غدد چربی پلک ایجاد میشود و
معمولاً درد کمتری دارد.تشخیص صحیح این دو بیماری اهمیت زیادی دارد، زیرا انتخاب روش درمان به علت اصلی ایجاد
ضایعه بستگی دارد. در بسیاری از موارد، کمپرس گرم و رعایت بهداشت پلک میتواند به بهبود کمک کند، اما اگر توده پلک
بزرگ شود، مکرراً عود کند، باعث تاری دید شود یا با درد شدید همراه باشد، مراجعه به چشمپزشک ضروری است.دکتر رضا
پورمازار، جراح و متخصص بیماریهای چشم، با معاینه دقیق میتواند علت ایجاد برجستگی پلک را تشخیص داده و
مناسبترین روش درمان را بر اساس شرایط هر بیمار انتخاب کند. تشخیص بهموقع و درمان صحیح، علاوه بر تسریع روند
بهبودی، از بروز عوارض احتمالی نیز پیشگیری میکند
اگر روی پلک خود برجستگی، تورم یا درد دارید و مطمئن نیستید که گل مژه است یا شالازیون، بهتر است از خوددرمانی
پرهیز کرده و برای معاینه تخصصی اقدام کنید.
برای دریافت مشاوره و بررسی دقیق مشکلات پلک و سایر بیماریهای چشم، میتوانید به وبسایت دکتر رضا پورمازار
مراجعه کرده یا برای تعیین وقت معاینه با مطب تماس بگیرید. ت
شخیص صحیح، اولین قدم برای درمان مؤثر و حفظ سلامت چشمهای شماست.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.