چگونه با بیماریهای خود ایمنی چشم مقابله کنیم ؟

   دکتر رضا پورمازار جراح و متخصص               بیماریهای چشم

بیماری های چشم ، به ویژه آن دسته که ریشه در سیستم ایمنی بدن دارند ، یکی از پیچیده ترین چالش های حوزه چشم

پزشکی محسوب می شوند در حالت عادی ، سیستم ایمنی بدن مانند یک ارتش وظیفه دارد از ما در برابر عوامل خارجی

( ویروس ها و باکتری ها ) محافظت کند ؛ اما در بیماری های خود ایمنی این ارتش دچار اشتباه شده و به جای حمله به

مهاجمان به بافت های سالم چشم حمله می کند . این پدیده می تواند منجر به التهاب های مزمن ، آسیب به شبکیه ،عنبیه و در نهایت کاهش بینایی شود .

بیماری خود ایمنی چشم چیست ؟

وقتی سیستم ایمنی بدن ، پروتئین های حساس چشم را به عنوان دشمن شناسایی میکند ،واکنش های التهابی

شدیدی ایجاد میشود ، برخی از شناخته شده ترین این بیماری ها عبارتند از :

یووئیت (uveitis): التهاب لایه های میانی چشم که یکی از شایع ترین واکنش های خود ایمنی است .

التهاب اپسکلرا ( scleritis) : درگیری بخش سفید چشم ( صلبیه )

سندرم شوگرن : که منجر به خشکی شدید چشم و اشک میشود .

بیماری مرتبط با روماتیسم : مانند آرتروز روماتوئید که می تواند چشم رادرگیر کند.

چرا این اتفاق می افتد ؟ ( علل و عوامل زمینه ای )

 1 . عوامل ژنتیکی : وجود تایخچه خانوادگی در ابتلا به بیماری های خود ایمنی .

2.تحریک های محیطی : عفونت های ویروسی یا باکتریایی که سیستم ایمنی را دچار

اختلال می کنند .

3. استرس های فیزیولوژیک : فشار عصبی و تغییرات هورمونی که می توانند واکنش های ایمنی را تشدید کنند .

4.اختلال در تنظیم سیستم ایمنی : نقص در فرآیند شناسایی سلول های خودی و غیر خودی .

مسیر درمان

مدیریت و کنترل بیماری های خود ایمنی چشم معمولا قابل درمان هستند اما اغلب مزمن محسوب می شوند ؛ به این معنا

که هدف اصلی ، کنترل التهاب و جلوگیری از آسیب دائمی است . طبق نظر دکتر پورمازار پروتکل های درمانی بسته به

شدت بیماری متفاوت است :

داروهای کورتیکواستروئید ( کورتون ها)

این داروها خط اول درمان برای کاهش سریع التهاب هستند . با این حال ، استفاده طولانی مدت  آن ها نیاز به نظارت دقیق

پزشک دارد تا از عوارضی مانند افزایش فشار  چشم جلوگیری شود .

داروهای سرکوب کننده ایمنی :

اگر کورتون ها به تنهایی پاسخگو نباشند ، پزشک ممکن است داروهایی را تجویز کند که فعالیت سیستم ایمنی را در سطح

سیستمیک کنترل می کنند .

قطره های موضعی و درمانهای بیولوژیک :

در موارد خاص ، از داروهای  پیشرفته تری برای هدف قرار دادن بخش های خاصی از سیستم ایمنی استفاده می شود .

پایش مداوم :

مهم ترین بخش درمان ، معاینات دوره ای برای اطمینان از عدم پیشرفت بیماری و سلامت شبکیه و فشارچشم است .

سخن پایانی و توصیه متخصص ( دکتر پورمازار )

بیماری های خود ایمنی چشم نیازمند صبرو پیگیری مداوم هستند . تغییر نکردن وضعیت بیمار در هفته های اول درمان لزوما

به معنای شکست درمان نیست ، بلکه ممکن است نیاز به تنظیم دوز یا تغییر استراژی درمانی را مطرح کند .

دکتر رضا پورمازار تاکید می کنند : تشخیص زود هنگام و تعامل نزدیک بیمار با متخصص ، کلید اصلی حفظ سلامت بینایی در

مواجهه با این بیماری های پیچیده است . هرگونه تغییر در روند پاسخگویی به دارو را باید بلافاصله با پزشک معالج در میان

گذاشت .