چرا معاینه چشم کودک با بزرگسال متفاوت است؟تشخیص مشکلات بینایی در
کودکان همیشه آسان نیست.یک کودک ممکن است دید یک چشم خود را به
اندازه کافی نداشته باشد، اما چون از بدو تولد با همین شرایط زندگی کرده، حتی
نتواند به والدین خود بگوید که خوب نمیبیند.به همین دلیل، معاینه چشم کودکان
تنها به این سؤال محدود نمیشود که:«میتوانی این نوشتهها یا تصاویر را
ببینی؟»در سنین پایین، همکاری کودک ممکن است محدود باشد و همین موضوع
استفاده از روشهای عینی و دستگاهمحور را بسیار ارزشمند میکند.
امروزه فناوریهایی مانند غربالگری تصویری چشم (Photoscreening) و
رفرکشنسنجی خودکار (Autorefraction) میتوانند برای ارزیابی اولیه مشکلاتی
مانند عیب انکساری، تفاوت شماره دو چشم و برخی عوامل خطر تنبلی چشم و
انحراف چشم استفاده شوند. �
درمان موفق
دستگاههای پیشرفته چگونه به تشخیص تنبلی چشم کمک میکنند؟
تنبلی چشم یا Amblyopia معمولاً زمانی ایجاد میشود که رشد طبیعی سیستم
بینایی در دوران کودکی به دلیل عواملی مانند عیب انکساری قابل توجه، انحراف
چشم یا محرومیت بینایی مختل شود.دستگاههای غربالگری مستقیماً در همه
موارد «تنبلی چشم» را تشخیص نمیدهند؛ بلکه میتوانند عوامل خطر ایجاد
تنبلی چشم را شناسایی کنند.برای مثال، اگر شماره دو چشم تفاوت قابل
توجهی داشته باشد، ممکن است کودک در معرض خطر آمبلیوپی قرار بگیرد و به
بررسی تخصصی نیاز داشته باشد. �
دکتر رضا پورمازار جراح و متخصص بیماریهای چشم جراحی های عیوب انکساری جراحی آب مروارید جراح ناخونک جراحی بلفاروپلاستی ...
آیا تجهیزات پیشرفته میتوانند انحراف چشم را هم بررسی کنند؟
برخی سیستمهای Photoscreening میتوانند با تحلیل بازتاب نور از قرنیه و چشمها،
اطلاعاتی درباره همراستایی چشمها ارائه دهند.این موضوع در کودکان اهمیت زیادی
دارد؛ زیرا بعضی انواع انحراف چشم ممکن است ظریف باشند و همیشه برای والدین
واضح نباشند. �با این حال، تشخیص و تعیین نوع انحراف همچنان نیازمند
معاینه تخصصی چشمپزشک است.
آیا دستگاه میتواند جای چشمپزشک را بگیرد؟
خیر.این یکی از مهمترین نکات مقاله است.دستگاهها ابزارهای بسیار ارزشمندی برای
جمعآوری اطلاعات و غربالگری هستند، اما نتیجه آنها باید توسط پزشک در کنار:شرح
حال کودکمعاینه چشمبررسی حرکات چشمبررسی مردمکبررسی قرمزی
بازتابیاندازهگیری بیناییو در صورت نیاز بررسی شماره چشم با قطرهتفسیر
شود.AAPOS نیز تأکید میکند که غربالگری ابزاری میتواند کودکان در معرض خطر را
شناسایی کند، اما در صورت نتیجه غیرطبیعی، کودک به معاینه کامل چشمپزشکی نیاز
دارد. �
چه کودکانی بهتر است معاینه چشم شوند؟
مزایای استفاده از تجهیزات پیشرفته
در ویزیت اطفالکاهش نیاز به همکاری پیچیده
کودکبرخی روشهای دستگاهمحور فقط به این نیاز دارند که کودک برای مدت کوتاهی به
دستگاه نگاه کند. سرعت بالاتر غربالگریغربالگری تصویری معمولاً بسیار
سریع انجام میشود و در برخی سیستمها ثبت اطلاعات نیز به شکل دیجیتال انجام
میشود. �مناسب برای کودکان کمسناین فناوریها برای کودکانی که هنوز
قادر به خواندن حروف یا همکاری کامل با چارت نیستند، ارزشمند هستند.کمک به
شناسایی زودهنگام عوامل خطرتشخیص زودتر عوامل خطر آمبلیوپی و برخی مشکلات
بینایی میتواند فرصت مناسبی برای بررسی و درمان بهموقع فراهم کند.
سوالات متداول والدین
آیا برای معاینه چشم کودک حتماً باید کودک حروف بلد باشد؟
خیر. برخی روشهای دستگاهمحور برای کودکانی که هنوز حروف نمیشناسند نیز قابل
استفاده هستند.
آیا معاینه با دستگاه از فاصله انجام میشود؟
برخی تجهیزات غربالگری تصویری میتوانند بدون تماس مستقیم با چشم و با نگاه کردن
کودک به دستگاه، اطلاعات اولیهای ارائه کنند. فاصله و نحوه استفاده دقیق به نوع
دستگاه بستگی دارد.
آیا این دستگاهها برای نوزادان هم کاربرد دارند؟
بسته به نوع دستگاه و هدف بررسی، برخی روشهای غربالگری از سنین پایین قابل
استفادهاند؛ اما برنامه معاینه باید بر اساس سن و شرایط کودک تعیین شود. AAPOS
برای گروههای سنی مختلف روشهای متفاوتی را پیشنهاد میکند.
آیا نتیجه دستگاه به معنی تشخیص قطعی بیماری است؟
خیر .غربالگری با تشخیص قطعی یک بیماری یکسان نیست. نتیجه غیرطبیعی باید با
معاینه کامل چشمپزشکی بررسی شود.
آیا دستگاه میتواند تنبلی چشم را تشخیص دهد؟
بعضی دستگاهها عوامل خطر آمبلیوپی را شناسایی میکنند؛ اما تشخیص و درمان
تنبلی چشم نیازمند ارزیابی کامل چشمپزشکی است.
جمعبندی
معاینه چشم کودکان به دلیل تفاوتهای سنی و میزان همکاری آنها، نیازمند روشهایی
متفاوت از معاینه معمول بزرگسالان است.امروزه استفاده از تجهیزات غربالگری تصویری،
اتورفرکتورها و سایر ابزارهای تخصصی میتواند به پزشک در ارزیابی سریعتر و عینیتر
وضعیت بینایی کودک کمک کند.این تجهیزات بهخصوص برای کودکانی که هنوز قادر به
همکاری کامل با چارت بینایی نیستند، اهمیت بیشتری دارند. با این حال، هیچ دستگاه
غربالگری نباید جایگزین معاینه و قضاوت تخصصی چشمپزشک شود. در مطب دکتر رضا
پورمازار، هدف از استفاده از تجهیزات مدرن، فراهم کردن شرایط مناسب برای بررسی
دقیقتر وضعیت چشم کودکان و شناسایی بهموقع مشکلاتی مانند عیوب انکساری،
عوامل خطر تنبلی چشم و برخی اختلالات همراستایی چشمهاست.هرچه یک مشکل
بینایی در دوران کودکی زودتر شناسایی شود، فرصت بیشتری برای بررسی و درمان
مناسب وجود خواهد داشت.دعوت به اقداماگر درباره بینایی کودک خود نگرانی دارید،
منتظر نمانید تا کودک خودش از تاری دید یا مشکل بینایی شکایت کند.برای ارزیابی
تخصصی چشم کودکان و بررسی مشکلات بینایی میتوانید برای معاینه توسط دکتر رضا
پورمازار اقدام کنید.


