سندروم بهجت که با نام بیماری راه ابریشم نیز شناخته می شود؛ یکی از بیماری های خود ایمنی تقریباً نادر است که می‌تواند عوارض چشمی ایجاد کند. در این بیماری تمامی رگ های سرخرگ، سیاهرگ و مویرگ درگیر می شوند و در نقاط مختلف بدن مانند چشم، پوست، قسمت تناسلی، دستگاه گوارش، قلب و ریه، دستگاه عصبی و مفاصل ایجاد التهاب می کند؛ به همین جهت این بیماری به عنوان یک واسکولیت سیستمیک شناخته می شود. در این مطلب عوارض چشمی بیماری بهجت مفصل بررسی می شود.

اپیدمیولوژی بیماری بهجت

همه گیری بیماری بهجت: این بیماری در سراسر جهان مشاهده شده است اما شیوع آن در کشورهایی که در مسیر جاده ابریشم قرار دارند؛ همانند کشورهای خاور دور و خاورمیانه، بیشتر است به همین سبب نام دیگر این بیماری راه ابریشم خوانده می شود. ترکیه، ایران، ژاپن و چین، مراکش و تونس بیشترین افراد مبتلا به این بیماری را دارد. انتشار این بیماری بین زنان و مردان به صورت برابر است اما مردان از نظر شدت بیماری متفاوت هستند و بیماری در آنها به صورت وخیم تر بروز پیدا می کند.

بررسی آماری: به صورت میانگین در جوامع بزرگسال ترکیه از هر صدهزار نفر، ۱۰۰ الی ۳۰۰ نفر در ژاپن از هر ۱۰۰۰۰ نفر یک نفر، در اروپای شمالی از هر ۱۰۰ هزار نفر سه دهم نفر و در ایران از هر ۱۰۰ هزار نفر ۶۸ نفر به این بیماری مبتلا می شوند. آمریکا و استرالیا کمترین افراد ابتلا به بیماری را دارد‌. این بیماری در کودکان بسیار نادر است اما کودکان کشورهای ذکر شده ریسک بیشتری برای ابتلا دارند؛ به طوری که ۳ تا ۸ درصد کل بیماران در سن قبل از ۱۸ سالگی به سر می برند.

علت بیماری بهجت

متأسفانه علت این بیماری هنوز نامشخص است و این بیماری ایدیوپاتیک در نظر گرفته می شود. مهندسان ژنتیک با مطالعات اخیر خود استعداد ژنتیکی را در ابتلا به این بیماری مطرح کرده اند؛ اما این نظریه هنوز به مطالعات بیشتری نیاز دارد. تاکنون هیچ الگوی مشخصی برای توارث این بیماری کشف نشده است. طبق مطالعات اخیر وجود ژن HLA-B5 در ۶۰ درصد افراد مبتلا به این بیماری وجود دارد. امید است که با بررسی های بیشتر بتوان الگوی ژنتیکی این بیماری را به صورت دقیق مشخص کرد.

عوارض چشمی بیماری بهجت

عوارض درگیری چشم در بیماری بهجت

عوارض چشمی بیماری بهجت تقریباً در ۵۰ درصد بیماران مبتلا به این سندروم بروز پیدا می‌کند. عوارض چشمی بیماری بهجت در پسرها بیشتر از دخترها مشاهده می شود و در بیشتر موارد هر دو چشم فرد در این بیماری درگیر می شود و نشانه های آن سه سال اول بیماری خود را نشان می‌دهند. رایج ترین عوارض چشمی بیماری بهجت عبارتند از:

ایریتیس حاد

ایریتیس حاد به التهاب بافت یووه چشم یعنی عنبیه، جسم مژگانی، مشیمیه مربوط می شود. نام دیگر این عارضه یووئیت است و به صورت حاد در بیماری بهجت بروز پیدا می کند. این عارضه به دنبال خود باعث کاهش یا افزایش فشار چشم، گلوکوم، جداشدگی شبکیه، عروق زایی و کراتوپاتی باند شکل می شود.

واسکولیت شبکیه

واسکولیت شبکیه یکی از عوارض چشمی بیماری بهجت است که اثر التهاب عروق شبکیه به وجود می آید. این عارضه به تنهایی باعث تاری دید، اسکوتوم یا لکه تاریکی بینایی و کاهش قدرت در تشخیص رنگ می شود.

ادم ماکولا

منظور از ادم ماکولا، تورم لکه زرد شبکیه است. در اثر تجمع مایع در لایه های زرد شبکیه یا ضخیم شدن لکه زرد شبکیه این عارضه بروز پیدا می کند. از آنجا که عوارض چشمی بیماری بهجت باعث التهاب قسمت خلفی چشم و عروق شبکیه می شود؛ این عارضه به وجود می آید.

خونریزی شبکیه

به علت عروق زایی و التهاب رگ های شبکیه چشم و دیگر آسیب هایی که شبکیه در طی بیماری بهجت متحمل می شود؛ ممکن است در این بیماری خونریزی شبکیه رخ دهد‌. گاهی اوقات ممکن است خونریزی شبکیه چشم در اثر جدا شدگی شبکیه در بیماری بهجت اتفاق بیفتد. زمانی که این علامت بروز پیدا کند باید سریعاً به پزشک متخصص مراجعه شود.

کاهش بینایی

یکی از عوارض بسیار رایج در بیماری بهجت کاهش قدرت بینایی است. از آنجا که در بیماری بهجت چشم دچار مشکلات ساختاری می شود و قسمت های مهم شبکه به عارضه دچار می شود؛ کاهش قدرت بینایی در این بیماری مشاهده می شود. از طریق کنترل التهاب و بررسی مداوم ساختار چشم می توان این عارضه را به تعویق انداخت.

سایر عوارض چشمی بهجت

درد چشم، تاری دید، قرمزی چشم که ناشی از التهاب رگ های خونی است؛ کاهش وسعت میدان بینایی، یووئیت خلفی و قدامی، گرفتگی سیاهرگ های شبکیه، گرفتگی آنوریسم رگ های بزرگ شبکیه، گرفتگی رگ های اطراف عصب بینایی و تورم عصب بینایی از دیگر عوارض چشمی بیماری بهجت است.

تشخیص بیماری بهجت

متأسفانه به دلیل ناشناخته بودن علت این بیماری و نادر بودن آن، روش های تشخیصی دقیقی برای این بیماری وجود ندارد و هنوز درمان قطعی برای این بیماری کشف نشده است. کنترل این بیماری باید توسط یک تیم پزشکی متشکل از روماتولوژیست، متخصص چشم پزشک، متخصص داخلی، متخصص دستگاه گوارش، متخصص مغز و اعصاب متخصص ژنتیک انجام شود. پزشک متخصص چشم وظیفه کنترل عوارض چشمی را بر عهده دارد.

عوارض چشمی بیماری بهجت

درمان عوارض بیماری بهجت

پزشکان متخصص چشم برای کنترل عوارض چشمی بیماری بهجت ابتدا با استفاده از روش‌های مختلفی مانند فوندوسکوپی هر دو چشم، ساختار چشم را به دقت مورد بررسی قرار می دهند سپس برای کنترل این بیماری از روش های مختلف مانند دارو درمانی استفاده می کنند. اتیوپرین و متوترکسات می تواند جزو داروهای تجویزی پزشک باشد. پزشک متخصص چشم ممکن است داروهای ضد التهاب مانند داروهای کورتونی و پردنیزولون برای بیمار تجویز کند و رژیم غذایی خاصی را برای بیمار در نظر بگیرد.

مراجعه به پزشک

سندروم بهجت که از بیماری های خود ایمنی است که باعث ایجاد التهابات شدید در قسمت های مختلف بدن مانند چشم می شود. عوارض چشمی بیماری بهجت بسیار گسترده است و ممکن است باعث تخریب شبکیه، التهاب رگ های بزرگ شبکیه خصوصاً رگ های اطراف عصب بینایی، جداشدگی شبکیه و تورم ماکولا شود. مراجعه به پزشک آشنا به بیماری بهجت می تواند؛ این بیماری را کنترل کند و تا حدودی از عوارض وخیم این بیماری مانند نابینایی جلوگیری کند. در صورت داشتن علائم این بیماری برای کنترل بهتر بیماری می توانید به دکتر رضا پورمازار متخصص چشم پزشک در تهران مراجعه کنید.

سندروم مارفان یک اختلال ژنتیکی است که بافت‌های پیوندی بدن را درگیر می‌کند. عوارض چشمی سندروم مارفان از رایج‌ترین عوارض این بیماری است. علاوه بر چشم، این بیماری سیستم قلبی – عروقی، ساختار اسکلتی بدن، دستگاه تنفسی و سیستم عصبی را نیز دچار می‌کند. این بیماری در برخی از موارد و در صورت کنترل نشدن منجر به مرگ افراد می‌شود. در این مطلب به صورت مختصر به علل، روش کنترل و علائم این بیماری پرداخته می‌شود.

علل ایجاد سندروم مارفان

سندروم مارفان حاصل نقص یا جهش در ژن‌های تعیین کننده ساختار فیبریلین ۱ هستند؛ به همین دلیل هیچ عامل محیطی بعد از تولد نمی‌تواند باعث ایجاد این سندروم شود و مبتلایان با این سندروم به دنیا می‌آیند. زمانی که ژن FBN1 بیان می‌شود؛ دستورالعمل ساخت پروتئین فیبریلین را می‌دهد. در واقع رونویسی و ترجمه این ژن باعث تولید پروتئین‌های بافت همبند یا بافت پیوندی بدن می‌شود. ازآنجاکه بافت پیوندی در سراسر بدن فرد وجود دارد؛ نقص در بیان ژن مربوط به ساخت بافت همبند می‌تواند عوارض زیادی در قسمت‌های مختلف بدن به وجود آورد.

ژن این بیماری به صورت اتوزوم غالب به ارث می‌رسد. با توجه به این موضوع می‌توان گفت که اگر یکی از والدین مبتلا به این بیماری باشد به احتمال ۵۰ درصد این بیماری را به فرزند خود منتقل می‌کند. نقص در ژن‌ها در هنگام تشکیل سلول تخم نیز می‌تواند باعث ایجاد این بیماری شود که البته این نوع بسیار نادر است و فقط در هر ۱۰ هزار مورد یک مورد مشاهده می‌شود؛ یعنی ممکن است پدر و مادر سالم، به خاطر نقص در ژن‌های سلول تخم فرزند مبتلا به سندروم مارفان داشته باشند.
ابتلای زنان و مردان به این بیماری به یک اندازه است و در هر قوم و نژادی ممکن است این بیماری رخ دهد.

سندروم مارفان چیست؟

علائم سندروم مارفان

علائم سندروم مارفان بین افراد مبتلا به این بیماری می‌تواند متفاوت باشد. این سندروم در برخی از افراد به صورت خفیف بروز پیدا می‌کند در حالی که در برخی از افراد علائم شدید و حتی تهدیدکننده‌ای را بروز می‌دهد. فرد مبتلا به این سندروم چند سال پس از تولد ممکن است این علائم را از خود نشان دهد. علائم این سندروم با بالا رفتن سن، شدت بیشتری پیدا می‌کند. علائم رایج این سندروم عبارتند از:

• نزدیک بینی شدید
• مسطح بودن قرنیه
• قد بلند و دست‌ها و پاهای کشیده
• دندان‌های شلوغ
• سوفل قلبی
• اسکولیوز
• صافی کف پا
• جا به‌جایی مادرزادی عدسی چشم
• مفاصل شل و در عین حال منعطف
• بالاتنه‌کوتاه
• مشکلات قلبی و تنفسی
• صدای غیر عادی قلب
• اتساع رگ‌های ریه
• آنوریسم آئورت
• دفورمیتی سینه کفتری
• افزایش انحنای سقف دهان
• احساس پخش نور
• احساس نور فلاشی
• اختلال دید رنگی
• فلوتر و نورهراسی

عوارض چشمی سندروم مارفان

طبق ارزیابی‌ها و بررسی‌های به عمل آمده روی بیماران مبتلا به سندروم مارفان مشاهده شده است که مبتلایان به عوارض چشمی سندروم مارفان عوارض زیر را بیش از سایر عوارض داشته‌اند:

دررفتگی عدسی

جا به‌جایی لنز یا دررفتگی عدسی چشم در این بیماران شایع است. عدسی چشم ممکن است کمی بالاتر یا پایین‌تر از حالت عادی باشد یا ممکن است به یک سمت جابه‌جاشده باشد. این عارضه خود به تنهایی می‌تواند مشکلات زیادی را در بینایی و ساختار چشم ایجاد کند.

اختلالات انکساری

به دلیل این که مبتلایان به سندروم مارفان با عوارض چشمی از جمله دررفتگی عدسی به دنیا می‌آیند؛ در اثر این عارضه به اختلالات انکساری مانند نزدیک بینی شدید مبتلا می‌شوند؛ زیرا پرتوهای نور پس از گذشتن از سطح قرنیه به کمک عدسی شکسته می‌شوند و در یک نقطه مشخص در شبکیه متمرکز می‌شوند؛ جابه‌جایی عدسی در تجمع پرتوهای نور در نقطه کانونی اختلال ایجاد می‌کند و ممکن است پرتوها جلوتر یا عقب‌تر از شبکیه متمرکز شوند و فرد دچار اختلالات انکساری چشم شود.

اختلالات شبکیه

ازآنجاکه عوارض چشمی سندروم مارفان زیاد است؛ این عوارض می‌تواند به‌مرور زمان اختلالات را در شبکیه ایجاد کند. جداشدگی شبکیه یکی از عوارض چشمی سندروم مارفان است. اختلالات انکساری مانند نزدیک بینی بیش از حد می‌تواند منجر به جداشدگی شبکیه شود. این عارضه به دنبال خود عوارض دیگری مانند تاری دید و کاهش قدرت بینایی را به وجود می‌آورد. افزایش طول محوری چشم در سندروم مارفان علت عوارض چشمی سندروم مارفان خصوصاً اختلالات انکساری است.

گلوکوم

گلوکوم یا آب سیاه از دیگر عوارض چشمی سندروم مارفان است. تقریباً ۱۴ درصد افراد مبتلا به سندروم مارفان به این عارضه مبتلا می‌شوند. گلوکوم در سندروم مارفان بر اثر افزایش فشار چشم به وجود می‌آید. افزایش فشار چشم می‌تواند باعث آسیب عصب بینایی شود. در اثر جداشدگی شبکیه، احتمال ایجاد این عارضه افزایش چشمگیری پیدا می‌کند. افراد مبتلا به سندروم مارفان در سنین جوانی به این عارضه مبتلا می‌شوند.

استرابیسم

استرابیسم نیز از دیگر عوارض چشمی سندروم مارفان است که در حدود ۲۸ درصد افراد مبتلا به این سندروم رخ می‌دهد. عوارض چشمی سندروم مارفان مانند آب مروارید، عیوب انکساری و مشکلات مربوط به ماهیچه‌های مژگانی به‌مرورزمان باعث انحراف چشم در افراد مبتلا به این سندروم می‌شود.

آب مروارید

ازآنجاکه عدسی چشم افراد مبتلا به سندروم مارفان کدر است و عدسی شفافیت لازم را برای انکسار نور ندارد؛ افراد مبتلا به آب مروارید زودهنگام مبتلا می‌شوند. درمان نشدن آب مروارید موجب گلوکوم، از بین رفتن عصب بینایی و نابینایی می‌شود.

سایر عوارض

به طور کلی می‌توان هیپوپلازی عنبیه و ناهنجاری زاویه دید را از دیگر عوارض چشمی سندروم مارفان برشمرد. این عوارض به علت درمان نشدن قرنیه مسطح، در رفتگی عدسی و کدر بودن عدسی در سندروم مارفان به وجود می‌آیند. درمان زودهنگام این عوارض می‌تواند تا حدود بسیار زیادی از عوارض چشمی سندروم مارفان جلوگیری کند.

سندروم مارفان چیست؟

کنترل عوارض چشمی سندروم مارفان

روش تشخیص: پزشک متخصص چشم با استفاده از روش‌هایی چون آزمایش با اسلیت لمپ و سنجش فشار چشم، آزمایشات ژنتیکی، انجام مصاحبه و پر کردن پرسش نامه، اندازه گیری دید، تونومتری، فوندوسکوپی غیر مستقیم، فوندوسکوپی مستقیم و فوندوسکوپی سه آینه، رفرکشن، سونوگرافی چشم، کراتومتری و توپوگرافی وجود یا عدم وجود عوارض چشمی سندروم مارفان را تشخیص می‌دهد. با توجه به نوع عارضه، سن بیمار و وضعیت دید فرد روش کنترل این بیماری مشخص می‌شود.

درمان و کنترل: متأسفانه تابه‌حال هیچ درمان قطعی برای سندروم مارفان کشف نشده است؛ افراد مبتلا به این سندروم باید مرتباً تحت نظر پزشک باشند تا از پیشرفت مشکلات چشمی آنها جلوگیری به عمل آید.
تجویز عینک، تجویز لنزهای تماسی قابل اصلاح، جراحی آب مروارید، جراحی به روش لنزکتومی ویترکتومی قدامی برای درمان جابه‌جایی عدسی چشم، قرار دادن یک لنز مصنوعی داخل اتاق جلویی چشم، انجام جراحی پریفرال ایریدکتومی و قرار دادن متصل پیشگیرانه در بیماران از جمله روش‌های کنترل عوارض چشم سندروم مارفان است.

مراجعه به پزشک

سندروم مارفان یک بیماری ژنتیکی است که از طریق ژن اتوزوم غالب می‌تواند از یک والد بیمار به فرزند منتقل شود. دست و پاهای بلند و کشیده، اکتوپی عدسی و قرنیه مسطح از نشانه‌های این بیماری است. جداشدگی شبکیه، آب مروارید، گلوکوم، استرابیسم، نزدیک بینی شدید و هیپوپلازی عنبیه عوارض چشمی سندروم مارفان است‌. برای چکاپ چشمان افراد مبتلا به سندروم مارفان می‌توانید به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم در تهران مراجعه کنید.

هتروکرومیا اصطلاحی برای توصیف تفاوت رنگ چشم یک فرد است. رنگ چشم به دو عامل اصلی ژنتیک و میزان رنگ‌دانه‌های موجود در بافت عنبیه مربوط است. رنگ چشم توسط رنگ‌دانه‌ای به نام ملانین تعیین می‌شود. ملانین ماده‌ای قهوه‌ای تیره است که در عنبیه افراد وجود دارد. رنگ چشم آبی افراد نشان‌دهنده میزان کم ملانین است در حالی که چشم‌های رنگ قهوه‌ای حاوی مقدار زیادی از این ماده است. زمانی که مقدار غلظت و توزیع ملانین در دو چشم دارای مقدار متفاوتی باشد رنگ دو چشم متفاوت خواهد بود که این تفاوت رنگ در عنبیه چشم، هترکرومیا یا ناهمرنگی عنبیه گفته می‌شود. این بیماری ناشی از ژن‌هایی است که از والدین به فرد به ارث رسیده یا مشکلی است که هنگام تشکیل چشم‌ها در دوران جنینی اتفاق افتاده است. هتروکرومیا علاوه بر انسان‌ها در حیوانات اهلی از جمله سگ‌ها و گربه‌ها و اسب‌ها نیز مشاهده می‌شود. در این مقاله به بررسی انواع هتروکرومیا می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

انواع هتروکرومیا

هتروکرومیا دارای انواع مختلفی است که به طور کلی می‌توان به سه گروه زیر اشاره کرد:

هتروکرومیای مرکزی:

هتروکرومیای مرکزی با داشتن دو رنگ متفاوت در عنبیه یک چشم مشخص می‌شود. حلقه بیرونی عنبیه یک رنگ و حلقه درونی چشم اغلب دارای دو رنگ مختلف به نظر می‌رسد. هتروکرومیای مرکزی در عنبیه‌هایی که دارای سطوح پائین ملانین است بیشتر رخ می‌دهد. چشم‌هایی که دارای چنین وضعیتی می‌باشند به عنوان چشم‌گربه‌ای نیز شناخته می‌شوند.

هتروکرومیای کامل:

افراد دارای این وضعیت دو رنگ چشم متفاوت دارند. بدین معنی که ممکن است یک چشم آبی و چشم دیگر قهوه‌ای باشد.

هتروکرومیای ناحیه ای (بخشی):

در افرادی که دارای هتروکرومیای ناحیه‌ای هستند، یک بخش از عنبیه چشم، رنگی متفاوت از بخش‌های دیگر دارد.

هتروکرومیا چیست و انواع آن کدام است؟

چه عواملی باعث هتروکرومیا می شود؟

هتروکرومیا ممکن است ژنتیکی یا اکتسابی باشد. مواردی که هنگام تولد وجود دارد هتروکرومیای ژنتیکی هستند. اکثراً خوش‌خیم هستند و هیچ گونه اختلال اساسی ایجاد نمی‌کنند. اکثر موارد هتروکرومیای چشم در افرادی که سابقه بیماری را ندارند رخ می‌دهد.

عامل ایجاد برخی از هتروکرومیای ژنتیکی می‌تواند یکی از دلایل زیر باشد:

• در یکی از ژن‌های کنترل کننده رنگ چشم در دوران جنینی به وجود آید.
• به دنبال برخی از بیماری‌ها و سندروم‌های ژنتیکی از جمله سندروم هورنر، سندروم استورک وبر و واردنبرگ ایجاد می‌شود.
  هتروکرمیای اکتسابی بعدها در زندگی به دلیل بیماری، آسیب یا دارو به وجود می‌آید. از موارد علل هتروکرومیای اکتسابی می‌توان موارد زیر را نام برد:
• دیابت که ممکن است باعث تغییر رنگ چشم افراد شود.
• گلوکوم یا آب سیاه که باعث افزایش فشار داخل چشم و تجمع مایعات داخل آن می‌شود. از جمله عوارض این بیماری از دست دادن قدرت بینایی و تغییر رنگ چشم‌هاست.
• آسیب به چشم که با وارد شدن یک ضربه ناگهانی به چشم می‌تواند باعث تغییر رنگ چشم شود.
• نوروبلاسما نوعی سرطان سلول‌های عصبی که بیشتر کودکان زیر 10 سال را درگیر می‌کند.
• سرطان چشم یا ملانوما که ملانین چشم و رنگ‌دانه‌های چشم (مو و پوست) را درگیر می‌کند.

تشخیص و درمان هتروکرومیا

اگر احتمال داده شود کودک دچار این عارضه است حتماً توسط چشم پزشک معاینه شود. چشم پزشک با توجه به ظاهر چشم و بیماری زمینه‌ای، بروز این عارضه چشمی را تشخیص خواهد داد. در بیشتر موارد هیچ بیماری باعث تغییر رنگ نبوده و با توجه به مادرزادی بودن عارضه، نیاز به درمان خاصی نخواهد بود. اکثر موارد هتروکرومیا خوش‌خیم هستند و با بیماری‌ها مرتبط نیستند و رنگ‌دانه‌های درون چشم مشکلی در بینایی ایجاد نمی‌کنند. درمان معمولاً روی معالجه علل اساسی ایجاد کننده این شرایط متمرکز است و چنانچه مشکل مهمی مطرح نباشد نیاز به درمان خاصی نیست.

هتروکرومیا چیست و انواع آن کدام است؟

مراجعه به پزشک

درمان بیماری هتروکرومیا، با هدف بهبود بیماری‌های زمینه‌ای به وجود آورنده این عارضه صورت می‌گیرد. در نتیجه در صورتی که بیماری یا مشکل زمینه‌ای باعث بروز این عارضه نشده باشد، نیاز به درمان نخواهد بود؛ اما نباید مراجعه به پزشک با تأخیر همراه باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در ارتباط با این بیماری می‌توانید به صورت حضوری به مطب دکتر پورمازار متخصص و جراح چشم مراجعه کنید.

پارگی شبکیه چشم یکی از عوارضی است که می‌تواند بینایی را سریعاً دچار مشکل کند؛ به همین سبب درمان فوری آن به افراد توصیه می‌شود. شبکیه داخلی‌ترین لایه کره‌ی چشم است که نسبت به نور حساسیت بالایی دارد و از طریق اعصاب موجود نور را به پیام عصبی تبدیل می‌کند و پیام‌های عصبی از طریق اعصاب بینابی به مغز مخابره می‌شوند و فرد قادر به دیدن اجسام خواهد شد. اگر پارگی پرده شبکیه به طول انجامد به دلیل قطع ارتباط شبکیه با مشیمیه که وظیفه‌ی اکسیژن رسانی و تغذیه شبکیه را بر عهده دارد؛ این بافت حساس عصبی دچار نکروز خواهد شد و مشکل بینایی فرد برای همیشه ماندگار می‌شود. به همین جهت در این مطلب به صورت خلاصه به عوامل و دلایل این عارضه و روش درمان آن با لیزر پرداخته می‌شود.

درمان پارگی شبکیه چشم با لیزر

پارگی شبکیه چشم چگونه اتفاق می افتد؟

پارگی شبکیه چشم می‌تواند برای هر شخصی اتفاق بیفتد؛ اما برخی افراد بنا به دلایلی بیشتر در معرض این عارضه قرار خواهند گرفت. مهم‌ترین دلایل و عوامل ایجاد پارگی شبکیه عبارتند از:

نزدیک بینی شدید

طبق تحقیقات و بررسی‌های آماری احتمال ایجاد پارگی شبکیه در افرادی که دچار نزدیک بینی شدید هستند؛ وجود دارد. علت آن می‌تواند نازک شدن و آسیب‌پذیرتر شدن شبکیه در افراد نزدیک بین باشد.

ضربه به سر و چشم

ضربات شدید و سنگین به چشم می‌تواند باعث سوراخ‌شدگی و پارگی شبکیه شود؛ زیرا در اثر ضربات احتمال جدا شدن عصب‌های داخل شبکیه وجود دارد.

عوامل وراثتی

وراثت و عوامل ژنتیکی در پارگی شبکیه چشم بی‌تأثیر نیستند؛ در برخی موارد پارگی شبکیه در کودکان و نوزادان مشاهده شده است؛ هر چند این موارد نادر هستند اما می‌توانند وجود عوامل ژنتیکی را تایید کنند.

التهابات و آب مروارید

التهابات چشم و عمل‌های جراحی آب مروارید از دیگر عوامل پارگی شبکیه چشم است. آب مروارید اگر سریعاً درمان نشود و تبدیل به آب سیاه شود؛ با بالا بردن فشار چشم و آسیب به عصب شبکیه می‌تواند باعث بروز پارگی در شبکیه شود.

رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی یکی از بیماری‌های مربوط به شبکیه چشم است که می‌تواند عاملی برای ایجاد پارگی شبکیه چشم باشد؛ زیرا در این بیماری مویرگ‌های خونی شبکیه به صورت غیر طبیعی و خارج از کنترل رشد می‌کنند و با ایجاد زخم روی بافت شبکیه به مرور باعث ایجاد سوراخ در شبکیه می‌شوند.

تغییرات ساختمانی زجاجیه

تغییرات ساختمانی زجاجیه مانند خشک شدن آن در پیری، چین خوردن آن روی شبکیه و خونریزی آن در بیماری‌هایی مانند رتینوپاتی می‌تواند سبب ایجاد پارگی در شبکیه چشم شود؛ زیرا زجاجیه در حالت عادی متصل به شبکیه است و این عوامل باعث جدایی آن از شبکیه و پارگی شبکیه می‌شود.

علائم هشدار دهنده

آگاهی از علائم این عارضه می‌تواند به افراد کمک کند تا به موقع و قبل از کاهش شدید دید و میدان بینایی به پزشک متخصص مراجعه کنند. مهم‌ترین علائم این عارضه عبارتند از:

• ایجاد لکه و حالت مگس‌پران در میدان بینایی
• مشاهده جرقه‌های نورانی به صورت ناگهانی
• تار شدن دید مرکزی و مشاهده سایه‌های سیاه
• ایجاد لکه‌های متحرک و حالت موجی در میدان بینایی
• هر نوع کاهش دید به صورت ناگهانی

درمان پارگی شبکیه چشم با لیزر

عملکرد لیزر در درمان پارگی شبکیه چشم

روش درمان پارگی شبکیه چشم با توجه به عوامل مختلفی مانند میزان پارگی تعیین می‌شود. لیزر می‌تواند یک روش درمانی مؤثر در مراحل اولیه این عارضه باشد. زمانی که پارگی به شدت رخ نداده است و در واقع شبکیه چشم دچار سوراخ‌شدگی شده است؛ پزشک متخصص چشم این روش را برای درمان انتخاب می‌کند.

نحوه درمان

در ابتدای امر پزشک متخصص از طریق روش‌های تشخیصی مختلف مانند فوندوسکوپی و تست‌های بینایی مانند آمسلر و توموگرافی، پارگی شبکیه در چشم را تایید می‌کند. بعد از تایید و تعیین میزان پارگی، در صورت پیشرفته نبودن میزان پارگی روش‌های درمانی غیر تهاجمی مانند لیزر درمانی و کرایوتراپی انتخاب می‌شوند. در لیزر درمانی با روش فتوکوآگولاسیون پارگی شبکیه چشم درمان می‌شود. بدین صورت که از لیزرهای پرتوان با طول موج‌های کوتاه و پر انرژی از قسمت داخلی چشم برای سوزاندن حاشیه‌های پارگی استفاده می‌کنند. سوزانده شدن این لبه‌ها به‌مرورزمان باعث بسته شدن پارگی و اتصال شبکیه به دیواره چشم می‌شود. در صورتی که زجاجیه دچار خونریزی شده باشد و شبکیه چشم دچار تورم شده باشد؛ بعد از لیزر این علائم برطرف خواهند شد؛ زیرا لیزر باعث بسته شدن رگ‌های نشت کننده می‌شود.

اثر گذاری لیزر

اثر گذاری لیزر به میزان پارگی و آسیب شبکیه بستگی زیادی دارد. ممکن است بیماری پس از یک هفته بهبود پیدا کند و بیمار دیگری یک ماه پس از لیزر بهبود یابد. برای اثر گذاری بیشتر از لیزرهای پرتوان مانند لیزرهای آرگون و دیود استفاده می‌کنند. مراقبت‌های بعد از لیزر نیز تأثیر زیادی در تسریع روند بهبودی بیمار دارد. بستن چشم‌ها به مدت 24 الی 48 ساعت، عدم انجام فعالیت‌های سنگین، پیگیری‌های بعد از عمل و معاینات ضروری از جمله مراقبت‌های بعد از لیزر تراپی است. لیزر درمانی برای شبکیه و زجاجیه عوارض خاصی ندارد و ذکر عوارض در برخی منابع از نظر علمی اثبات شده نیست.

درمان پارگی شبکیه چشم با لیزر

مراجعه به پزشک

پارگی شبکیه چشم که ممکن است در اثر عوامل مختلفی چون چین خوردگی زجاجیه، نزدیک بینی شدید، اعمال ضربات سنگین به سر و چشم، عوامل محیطی و وراثتی، خشکی زجاجیه در اثر پیر چشمی، وجود بیماری‌های خاص شبکیه مانند رتینوپاتی دیابتی و گلوکوم به وجود بیاید؛ در صورت درمان نشدن می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری برای فرد به دنبال داشته باشد. به همین سبب توصیه می‌شود در صورت مشاهده جزئی‌ترین تغییر در میدان بنایی برای چکاپ و درمان قطعی به دکتر رضا پورمازار پزشک متخصص چشم در تهران مراجعه کنید.

افتادگی پلک چشم یکی از خطراتی است که ممکن است به دلایل متعددی باعث اختلال در عملکرد چشم و تغییر شکل ظاهری آن شود. افرادی که از عارضه افتادگی پلک چشم رنج می‌برند برای مدت طولانی در ناحیه بینایی دچار آسیب می‌شوند. درصد بالایی از افراد بعد از ابتلا به این عارضه برای درمان اقدام می‌کنند. حال باید بدانیم خطر افتادگی پلک چشم قابل درمان است؟ و در صورت وجود چه علائمی باید برای معاینه و درمان به پزشک معالج مراجعه شود. در این مقاله به بررسی اینکه خطر افتادگی پلک چشم چیست و چه تأثیری در بینایی انسان دارد می‌پردازیم. در ادامه مطلب با ما همراه باشید.

منظور از افتادگی پلک چشم چیست؟

منظور از افتادگی پلک چشم، پایین آمدن غیر طبیعی پلک بالا است که در بیشتر موارد بخش زیادی مردمک را پوشش می‌دهد و باعث اختلال در بینایی و مشکلات دیگر می‌شود. این عارضه که با نام علمی پتوز یا بلفاروپتوز شناخته می‌شود به‌مرورزمان و برای مدت طولانی باعث آسیب چشم‌ها می‌شود. طبق نتایج به دست آمده افتادگی پلک چشم ممکن است نشان دهنده اختلال در نواحی مختلف بدن مانند مغز، اعصاب، عضلات و … باشد. بر همین اساس بهتر است برای معاینه و درمان این عارضه هر چه سریع‌تر به پزشک متخصص در این زمینه مراجعه شود.

خطر افتادگی پلک چشم

عوامل تأثیرگذار در افتادگی پلک چشم

افتادگی پلک چشم تحت تأثیر عوامل متعددی روی چشم‌ها ایجاد می‌شود. به طور کلی افتادگی پلک چشم ممکن است به صورت مادرزادی یا اکتسابی باعث اختلال در بینایی و تغییر در شکل ظاهری چشم شود. عوامل تأثیرگذار در افتادگی پلک چشم عبارتند از:

پتوز مادرزادی

افتادگی پلک چشم ممکن است به صورت مادرزادی و در سنین پایین به دلیل اختلال در رشد عضلات پلک بالایی که از چشم‌ها در برابر عوامل مختلف جلوگیری می‌کنند، رخ دهد. بیشتر افرادی که به صورت مادرزادی با اختلال افتادگی پلک چشم همراه هستند، در یکی از چشم‌ها دچار افتادگی و کم بینی می‌شوند.

مشکلات عصبی

یکی از عواملی که باعث افتادگی پلک چشم در انسان می‌شود، اختلال در مغز انسان است. مغز انسان وظیفه کنترل بخش‌های مختلف بدن را بر عهده دارد. اختلال در ناحیه مغز باعث اختلال در اندام‌های دیگر می‌شود. مشکلاتی چون سکته مغزی، تومور و… موجب ایجاد این عارضه در چشم‌ها می‌شود.

افزایش سن

عامل دیگری که باعث اختلال در بینایی و افتادگی پلک چشم می‌شود، افزایش سن و پیری است. با افزایش سن، بافت تاندون‌ها منعطف می‌شود و کشیدگی و افتادگی پلک فوقانی چشم اتفاق می‌افتد. افتادگی پلک چشم با افزایش سن معمولاً در هر دو چشم ایجاد می‌شود؛ بنابراین بهتر است برای جلوگیری از مشکلات بینایی، هرچه سریع‌تر به پزشک معالج مراجعه شود.

مشکلات چشمی

از دیگر عواملی که باعث افتادگی پلک چشم می‌شود، مشکلات چشمی است. ممکن است پلک‌ها تحت تأثیر بیماری‌های چشمی مانند عفونت چشم، تومور چشمی یا ضربه شدید دچار اختلال افتادگی پلک چشم شوند.

سندروم هورنر

یکی از عوامل تأثیرگذار در افتادگی پلک چشم، سندروم هورنر است. سندروم هورنر به صورت غیر طبیعی باعث تغییر سایز مردمک چشم انسان می‌شود. در واقع این عارضه باعث کوچک شدن مردمک و در نتیجه افتادگی پلک چشم می‌شود.

عوارض افتادگی پلک چشم

• تغییر شکل ظاهری: یکی از مشکلاتی که تحت تأثیر عارضه افتادگی پلک چشم در انسان ایجاد می‌شود، تغییر شکل ظاهری چشم است. افتادگی پلک باعث پایین آمدن پلک و پوشش درصد زیادی از چشم می‌شود. در بسیاری از موارد افتادگی پلک چشم تنها باعث تغییر شکل ظاهری می‌شود و تأثیر در بینایی انسان ندارد.
• ضعف در بینایی: ضعف در بینایی از دیگر مشکلاتی است که در اثر افتادگی پلک چشم برای انسان اتفاق می‌افتد. افتادگی پلک‌ها با پوشش مردمک باعث محدودیت در بینایی می‌شوند. افرادی که در هر دو چشم دچار افتادگی پلک هستند بیشتر دچار ضعف در بینایی می‌شوند.
• ضعف در عضلات: ضعف در عضلات یکی از عوارض افتادگی پلک چشم در انسان است که باعث اختلال و ضعف در اندام‌هایی مانند بازوها، دست‌ها و… می‌شود. همچنین تنگی نفس و ضعف در تکلم از عوارض افتادگی پلک چشم است که ممکن است برای برخی از افراد اتفاق بیفتد.

راه های تشخیص افتادگی پلک چشم

افتادگی پلک چشم که در افراد بزرگسال معمولاً به دلیل اختلال در عضله بالا برنده پلک ایجاد می‌شود از طریق معاینات پزشکی قابل تشخیص است. بهتر است برای اطلاع از علت افتادگی پلک چشم، پیشگیری و درمان آن هرچه سریع به پزشک متخصص در زمینه درمان مشکلات چشمی مراجعه شود. در بیشتر مواقع پزشکان از طریق آزمایش خون و عکس برداری از چشم، از وجود این عارضه اطمینان پیدا می‌کنند.

خطر افتادگی پلک چشم

درمان افتادگی پلک چشم

چشم‌ها حساس‌ترین عضو بدن هستند که در صورت اختلال باعث مشکلات مختلفی چون ضعف در بینایی، دو بینی، نا بینایی و… می‌شوند. افتادگی پلک چشم انسان معمولاً قابل درمان است. به همین دلیل بهتر است برای جلوگیری از بروز مشکلات بینایی و درمان افتادگی پلک به پزشک معالج مراجعه شود. بهترین راه برای درمان افتادگی پلک چشم، جراحی است. تقریباً بیشتر افرادی که به دلیل افزایش سن و مادرزادی دچار عارضه افتادگی پلک می‌شوند، با جراحی و مصرف دارو درمان می‌شوند. جراحان برای درمان افتادگی پلک چشم، برش کوچکی را در بالای پلک ایجاد می‌کنند و بعد از تعیین محل مناسب پلک، از طریق بخیه عضلات پلک را تثبیت می‌کنند.

مراجعه به پزشک

افتادگی پلک چشم که معمولاً با ضعف در بینایی همراه است، از طریق جراحی قابل درمان است. پزشکان متخصص بعد از معاینه و تشخیص علت بیماری برای پیشگیری و درمان آن از طریق جراحی اقدام می‌کنند. از آن جا که چشم‌ها از حساسیت بالایی برخوردار هستند، بهتر است برای درمان و جراحی افتادگی پلک چشم به پزشکان با تجربه در این زمینه مراجعه شود. دکتر رضا پورمازار یکی از جراحان و متخصصان با تجربه و حاذق در زمینه درمان مشکلات چشمی است. شما می‌توانید برای درمان افتادگی پلک چشم و مشکلات چشمی خود به صورت حضوری به مطب دکتر رضا پورمازار در تهران مراجعه کنید.