عفونت چشم در نوزادان ممکن است به دلایل مختلفی از جمله مجرای اشک مسدود شده، عفونت ویروسی در اثر سرماخوردگی و موارد دیگر رخ دهد. درمان عفونت چشم بسته به نوع بیماری متفاوت خواهد بود. عفونت چشم درمان نشده در نوزادان می‌تواند با عوارض و خطرات جدی همراه باشد. در این مطلب به این مورد که آیا عفونت چشم در نوزادان خطرناک است؟ پرداخته شده است.

عفونت چشم در نوزادان

بیماری‌های چشمی مختلفی وجود دارد که می‌تواند کودک را تحت تأثیر قرار دهد. یکی از این موارد عفونت چشم است. عفونت چشم در نوزادان بسیار شایع است و با علائمی مانند قرمزی چشم همراه است. عفونت چشم در نوزادان می‌تواند در اثر آلرژی یا تحریک ایجاد شود. در بیشتر موارد عفونت چشم در نوزادان با ترشحات آبکی یا چسبناک از چشم که باعث به هم چسبیدن پلک‌ها می‌شود تشخیص داده می‌شود.

گل مژه

گل مژه یک توده قرمز و دردناک در نزدیکی لبه پلک است که ممکن است شبیه جوش به نظر برسد. گل مژه معمولاً پر از چرک است. گل مژه معمولاً در قسمت خارجی پلک ایجاد می‌شود. اما گاهی اوقات ممکن است قسمت داخلی پلک را تحت تأثیر قرار دهد. گل مژه زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها، غدد چربی را در پایه مژه آلوده می‌کنند. علائم و نشانه‌های گل مژه در نوزادان شامل موارد زیر است:

• ایجاد توده قرمز بر روی پلک نوزاد
• ترشحات سفید از درد از چشم
• تورم پلک

گاهی اوقات گل مژه در نوزادان باعث ایجاد عفونت جدی می‌شود که به آن سلولیت می‌گویند. در این شرایط آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی مانند اریترومایسین یا دیکلوکساسیلین برای نوزاد تجویز می‌شود.

آیا عفونت چشم در نوزادان خطرناک است

ورم ملتحمه

ورم ملتحمه نوعی التهاب در بافت نازکی است که قسمت سفیده چشم را می‌پوشاند. در این بیماری رگ‌های خونی کوچک در ملتحمه متورم می‌شوند؛ بنابراین این امر باعث می‌شود سفیدی چشم به قرمز یا صورتی تغییر رنگ دهد. ورم ملتحمه در نوزادان معمولاً به دلیل عفونت باکتریایی، ویروسی، واکنش آلرژیک یا مجرای اشکی ناقص ایجاد می‌شود. اگرچه ورم ملتحمه ممکن است تحریک کننده باشد، اما به ندرت بینایی نوزاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شایع‌ترین علائم این بیماری در نوزادان عبارتند از:

• قرمزی در یک یا هر دو چشم
• ترشحات در یک یا هر دو چشم در طول شب که باز شدن چشم در صبح را دشوار می‌کند.

ورم ملتحمه ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس یک عفونت جدی به شمار می‌رود و در صورت عدم درمان، ممکن است منجر به زخمی شدن چشم و کاهش بینایی شود.

آیا عفونت چشم در نوزادان خطرناک است

شالازیون

شالازیون یک توده یا کیست کوچک است که رشد کندی داشته و در داخل پلک ایجاد می‌شود. در مراحل اولیه، شالازیون به عنوان یک ناحیه کوچک قرمز یا ملتهب در پلک ظاهر می‌شود. سپس این التهاب می‌تواند به یک توده بدون درد تبدیل شود. شالازیون ممکن است در پلک بالا یا پایین ایجاد شود. شالازیون در کودکان بدون درد است. با این حال می‌تواند باعث آبریزش چشم و تحریک خفیف آن شود.
اگر شالازیون در نوزادان آلوده شود، ممکن است منجر به تورم و درد در کل پلک شود.

آیا عفونت چشم در نوزادان خطرناک است

سلولیت چشم

اگر چشمان نوزاد قرمز و متورم باشد، این امر می‌تواند ناشی از سلولیت باشد. پریوبیتال سلولیت شامل عفونت پلک و اطراف چشم است. با این حال اوربیتال سلولیت شامل عفونت کره چشم و بافت‌های اطراف آن است.

علائم این بیماری در نوزادان می‌تواند شامل تورم، قرمزی، درد و حساسیت به لمس در اطراف چشم باشد. نوزاد می‌تواند چشم خود را بدون درد به همه جهات حرکت دهد. اما ممکن است در باز شدن پلک به دلیل تورم دچار مشکل شود. عوارض احتمالی بیماری سلولیت چشم در نوزادان در صورت عدم درمان، شامل موارد زیر است:

• عفونت پوشش داخلی مغز و نخاع
• از دست دادن بینایی
• آبسه مغزی
• آسیب مغزی در اثر آبسه

بلفاریت

اگر پلک‌های نوزاد ملتهب، قرمز و تحریک شده باشند، ممکن است به بیماری بلفاریت مبتلا باشد. بلفاریت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که غدد چربی ریز نزدیک به پایه مژه‌ها مسدود شده و باعث تحریک و قرمزی می‌شوند. علائم و نشانه‌های بلفاریت در نوزادان عبارتند از:

• چشمان اشک آلود
• چشمان قرمز
• پلک‌هایی که چرب به نظر می‌رسند
• پوست‌پوست شدن پوست دور چشم
• چسبیدن پلک

بلفاریت یک بیماری مزمن است. این به این معنی است که بیماری ممکن است بهبود یابد اما در اثر عوامل تحریک کننده به طور مجدد عود کند. علائم این بیماری در نوزادان به طور کامل از بین می‌رود. همچنین در موارد نادر بلفاریت شدید می‌تواند منجر به کاهش بینایی یا تغییرات دائمی در پلک‌ها شود.

آیا عفونت چشم در نوزادان خطرناک است

مجاری اشک مسدود شده

انسداد مجاری اشک در میان نوزادان بسیار شایع است. در بیشتر موارد مجاری اشک مسدود شده به خودی خود بهبود می‌یابد. با این حال، برخی از نوزادان به روش‌های درمانی نیاز دارند. انسداد مجرای اشک می‌تواند از تخلیه طبیعی اشک جلوگیری کند. نوزادان مبتلا به مجاری اشک مسدود شده معمولاً دارای علائم زیر هستند:

• آبریزش بیش از حد چشم یا اپی فورا
• ترشح از چشم که بسته به محل انسداد می‌تواند آبکی یا ترکیبی از مخاط و چرک باشد
• افزایش ترشحات در صورت فشار بر گوشه‌های داخلی پلک‌های پایین

مراجعه به پزشک

گاهی اوقات مجرای اشک مسدود شده باعث عفونت چشم می‌شود. در این صورت نوزاد به آنتی‌بیوتیک نیاز دارد. در بیشتر موارد مجرای اشک مسدود شده به خودی خودش بهبود می‌یابد. اما اگر بعد از یک سالگی کودک مجرا مسدود شده باقی بماند، برای باز شدن به روش‌های درمانی نیاز دارد. در این شرایط پزشک دهانه مجرای اشک را با استفاده از ابزار مخصوص باز می‌کند. شما می‌توانید برای اطمینان از سلامت نوزاد خود به صورت حضوری به مطب دکتر رضا پورمازار جراح و متخصص چشم برای معاینه مراجعه کنید.

اشک مصنوعی محلولی است که به طور خاص برای مرطوب کردن چشم فرمول شده است. اشک مصنوعی برای رفع سوزش، تحریک و ناراحتی ناشی از خشکی چشم مورد استفاده قرار می گیرد. این دارو دارای دو نوع مختلف، حاوی مواد نگهدارنده و فاقد مواد نگهدارنده است که بسته به نیاز بیمار و اهداف دیگر انتخاب می شوند. در این مطلب به کاربردها، مزایا و عوارض اشک مصنوعی به طور کامل پرداخته شده است.

اشک مصنوعی چیست؟

اشک مصنوعی نوعی قطره چشمی است که برای روان کاری خشکی چشم مورد استفاده قرار گرفته و به حفظ رطوبت در سطح خارجی چشم کمک می کند. از قطره های اشک مصنوعی برای درمان خشکی چشم در نتیجه افزایش سن، استفاده از برخی داروها، بیماری های پزشکی، جراحی چشم یا عوامل محیطی مانند دود یا باد استفاده می شود. قطره های اشک مصنوعی بدون نسخه در دسترس هستند. برخی از این قطره ها علاوه بر چرب و مرطوب کردن چشم، موجب بهبودی سطح چشم ها می شوند. همچنین برخی دیگر از آنها به کاهش تبخیر اشک در چشم ها کمک می کنند. اشک مصنوعی ممکن است حاوی عوامل ضخیم کننده باشد که محلول را برای مدت بیشتری بر روی صفحه چشم نگه می دارد.

تمام چیزهایی که باید در مورد اشک مصنوعی بدانید

انواع اشک مصنوعی

قطره های اشک مصنوعی چشم به دو نوع مختلف زیر تقسیم می شوند:

قطره اشک مصنوعی با مواد نگهدارنده

این نوع از قطره های اشک مصنوعی اغلب در بطری های چند دوزی ارائه شده و حاوی مواد شیمیایی نگهدارنده هستند. این قطره ها پس از باز شدن بطری امکان رشد باکتری را از بین می برند. با این حال، مواد نگهدارنده ممکن است چشم را تحریک کند. این امر به ویژه در صورت ابتلا به خشکی چشم متوسط یا شدید رخ می دهد.

قطره اشک مصنوعی فاقد مواد نگهدارنده

این نوع از قطره ها، افزودنی های کمتری داشته و به طور کلی برای افراد مبتلا به خشکی چشم متوسط یا شدید توصیه می شوند. قطره های چشمی فاقد مواد نگهدارنده ممکن است در ویال های تک دوزی ارائه شوند.

اشک مصنوعی به صورت ژل های بدون نسخه نیز در دسترس هستند. اما استفاده از آنها می تواند باعث تاری دید موقت شود.

مزایای استفاده از اشک مصنوعی

این دارو برای تسکین خشکی و تحریک چشم مورد استفاده قرار می گیرد. دلایل عمده خشکی چشم شامل باد، آفتاب، تهویه نامطبوع، استفاده از رایانه و مصرف داروهای خاص است. این محصول ممکن است حاوی مواد مختلف از جمله کربوکسی متیل سلولز، دکستران، گلیسیرین، هایپروملوز، پلی اتیلن گلیکول ۴۰۰، پلی سوربات، پلی وینیل الکل، پوویدون، پروپیلن گلیکول یا موارد دیگر باشد. روان کننده های چشم باعث مرطوب نگه داشتن چشم و محافظت از آن در برابر آسیب و عفونت می شوند. همچنین علائم خشکی چشم مانند سوزش، خارش و احساس وجود جسم خارجی در چشم را کاهش می دهند. در یک چشم آسیب دیده، اشک مصنوعی باعث بهبود سطح چشم، افزایش راحتی از طریق کاهش احساس خراش سطح و از بین بردن ذرات آلوده می شود. همچنین این قطره ها با روانکاوی چشم از آسیب بیشتر جلوگیری می کنند.

تمام چیزهایی که باید در مورد اشک مصنوعی بدانید

استفاده از اشک مصنوعی به چه افرادی توصیه می شود؟

استفاده از اشک مصنوعی برای گروه های زیر از افراد توصیه می شود:

• افرادی مبتلا به بیماری خشکی چشم
• افراد مبتلا به سوزش و خارش چشم

عوارض جانبی استفاده از اشک مصنوعی

شایع ترین عارضه جانبی اشک مصنوعی شامل ایجاد علائم واکنش آلرژیک است. به همین دلیل، در صورت مشاهده علائم آلرژیک از جمله موارد زیر لازم است استفاده از اشک مصنوعی را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کرد:

• سوزش شدید یا تحریک چشم بعد از استفاده از قطره اشک مصنوعی
• درد چشم
• تغییر در بینایی

سایر عوارض جانبی شایع اشک مصنوعی شامل موارد زیر است:

• سوزش خفیف چشم
• خارش یا قرمزی چشم
• چشمان اشک آلود
• تاری دید
• طعم ناخوشایند در دهان

تمام چیزهایی که باید در مورد اشک مصنوعی بدانید

نحوه استفاده از اشک مصنوعی

قطره های چشمی را دقیقاً بر اساس اطلاعات مندرج شده بر روی بسته آنها یا مطابق دستورالعمل پزشک استفاده کنید. از استفاده از این قطره ها به مقدار بیشتر یا کمتر از حد توصیه شده خودداری کنید. هنگام استفاده از لنزهای تماسی از مصرف اشک مصنوعی پرهیز کنید و لنزهای تماسی را حداقل به مدت ۱۵ دقیقه پس از استفاده از این دارو در داخل چشم قرار دهید. دستان خود را قبل از استفاده از قطره های چشمی به خوبی بشویید.
برای استفاده از اشک مصنوعی سر خود را کمی به عقب متمایل کرده و پلک پایین را پایین آورده تا جیب کوچک ایجاد شود. بطری اشک مصنوعی را در بالای چشم های خود نگه داشته و به آن ضربه بزنید تا قطره به داخل چشم ریخته شود. سپس چشمان خود را به مدت ۲ یا ۳ دقیقه بدون چشمک زدن، ببندید و انگشت خود را به آرامی به مدت یک دقیقه به گوشه داخلی چشم فشار داده تا مانع از تخلیه مایع به مجرای اشک شود.

نگهداری از اشک مصنوعی

• قطره را در دمای اتاق نگهداری کنید.
• بعد از باز کردن بطری، مدت زمان استفاده و نگهداری از دارو را مطالعه کنید.
• اشک مصنوعی را در جای امن و دور از دسترس کودکان قرار دهید.
• از استفاده از قطره های تاریخ مصرف گذشته خودداری کنید.

تمام چیزهایی که باید در مورد اشک مصنوعی بدانید

عوارض مصرف خودسرانه اشک مصنوعی

بر اساس مطالعات انجام شده، مصرف خودسرانه و بیش از حد اشک مصنوعی باعث سرکوب علائم بیماری خشکی چشم و همچنین تشدید علت زمینه ای آن می شود. به همین دلیل به بیماران توصیه می شود که از مصرف خودسرانه و بیش از حد اشک مصنوعی خودداری کرده و آن را تنها در صورت تجویز پزشک و مطابق دستورالعمل پزشک استفاده کنند. شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد چگونگی استفاده از اشک مصنوعی و این که آیا واقعاً به استفاده از اشک مصنوعی نیاز دارید یا نه به مطب دکتر پورمازار جراح و متخصص چشم در تهران مراجعه کنید.

سندروم آشر یک بیماری نادر و ارثی است که باعث کاهش تدریجی بینایی و ناشنوایی می‌شود. این بیماری همچنین می‌تواند تعادل را تحت تأثیر قرار دهد. سندروم آشر به ۳ نوع مختلف تقسیم می‌شود. نوزادان مبتلا به این بیماری به صورت ناشنوا یا کم شنوا به دنیا می‌آیند. همچنین بینایی آن‌ها در دوران کودکی یا نوجوانی به تدریج کاهش می‌یابد. این بیماری به عنوان یک ویژگی ژنتیکی اتوزومی مغلوب به ارث می‌رسد. در این مطلب اطلاعات جامع و کاملی در مورد بیماری سندروم آشر ارائه شده است.

سندروم آشر

سندروم آشر یکی از شایع‌ترین بیماری است که شنوایی و بیماری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری گاهی اوقات بر تعادل نیز تأثیرگذار خواهد بود. علائم عمده این سندروم شامل بیماری چشمی رتینیت پیگمنتوزا و همچنین ناشنوایی یا کم شنوایی است. انواع مختلف این سندروم برحسب میزان شنوایی و از دست دادن بینایی، سن، کاهش بینایی و سرعت پیشرفت آن و همچنین مشکلات تعادلی تقسیم می‌شوند. بیماری چشمی رتینیت پیگمنتوزا در ابتدا باعث شب کوری و از دست دادن دید محیطی از طریق تحلیل رفتن تدریجی سلول‌های شبکیه می‌شود. شبکیه یک بافت حساس به نور در پشت چشم است و برای بینایی بسیار مهم است.

با پیشرفت رتینیت پیگمنتوزا، میدان بینایی باریک شده تا جایی که تنها بینایی مرکزی باقی می‌ماند. این شرایط به نام دید تونلی شناخته می‌شود. کیست‌ها در ماکولا و آب مروارید می‌توانند گاهی اوقات باعث کاهش زود هنگام بینایی مرکزی در افراد مبتلا به سندروم آشر شوند. همچنین ناشنوایی یا کم شنوایی در سندروم آشر در اثر رشد غیر طبیعی سلول‌های گیرنده صدا در گوش داخلی ایجاد می‌شود. علاوه بر این، این بیماری می‌تواند به دلیل تکامل غیر طبیعی سلول‌های گیرنده صدای دهلیزی، مشکلات تعادلی شدیدی ایجاد کند. زیرا این سلول‌ها جاذبه و حرکت سر را تشخیص می‌دهند.

سندروم آشر چیست

انواع مختلف سندروم آشر

این بیماری به سه نوع مختلف تقسیم می‌شود که نوع ۱ و ۲ رایج‌ترین اشکال آن است.

سندروم آشر نوع ۱

نوزادان متولد شده با سندروم آشر نوع ۱:

• هنگام تولد تقریباً ناشنوا هستند.
• مبتلا به مشکلات شدید تعادل هستند.
• قادر به نشستن بدون حمایت در سنین بالاتر از حد نرمال هستند.
• قبل از سن ۱۰ سالگی و معمولاً در اوایل کودکی دچار مشکلات بینایی می‌شوند که معمولاً با مشکلات دید در شب آغاز می‌شود.
• به سرعت به سمت نابینایی کامل پیش می‌روند.
• توانایی استفاده از سمعک را ندارند.

سندروم آشر نوع ۲

نوزادانی که با سندروم آشر نوع ۲ متولد می‌شوند:

• در هنگام تولد کم شنوایی متوسط تا شدید دارند.
• از تعادل طبیعی برخوردار هستند.
• می‌توانند از سمعک استفاده کنند.
• در دوران نوجوانی مشکلات بینایی در شب را تجربه می‌کنند.
• نوع دوم این بیماری پیشرفت کندتری دارد.
• این سندروم در کودکان منجر به کوری کامل نمی‌شود.

سندروم آشر نوع ۳

نوزادانی که با سندروم آشر نوع ۳ متولد می‌شوند:

• در بدو تولد از شنوایی طبیعی برخوردار هستند.
• تعادل تقریباً طبیعی دارند.
• به‌مرورزمان دچار مشکلات تعادل می‌شوند.
• به تدریج دچار کاهش بینایی و شنوایی می‌شوند.
• می‌توانند از سمعک استفاده کنند.
• شب کوری از دوران بلوغ آغاز می‌شود.
• لکه‌های کوری در اواخر نوجوانی و اوایل بزرگسالی رخ می‌دهند.
• نابینایی کامل معمولاً در میان‌سالی ایجاد می‌شود.

سندروم آشر چیست

علت ابتلا به سندروم آشر

سندروم آشر یک بیماری ارثی است. به این معنی که از والدین به فرزندان منتقل و در اثر تغییراتی به نام جهش در ژن‌ها ایجاد می‌شود. ژن‌ها دستورالعمل‌های کدگذاری شده شیمیایی در سلول‌ها هستند. در واقع، ژن‌ها به سلول‌ها می‌گویند که چه عملکردی داشته باشند. ژن‌ها از هر دو نسخه‌ی پدر و مادر منتقل می‌شوند. بیماری آشر یک بیماری اتوزومی مغلوب است به این معنی که:

• زنان و مردان هر دو به یک اندازه تحت تأثیر این بیماری قرار می‌گیرند.
• پدر و مادر هر دو دارای یک ژن جهش یافته هستند که منجر به این بیماری در فرزند می‌شود.

چه عاملی باعث کاهش بینایی در سندروم آشر می شود؟

شبکیه بافتی در پشت چشم است که برای بینایی لازم است. جهش ژنی در سندروم آشر سلول‌های حسگر نور شبکیه به نام میله و مخروط را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به این بیماری رتینیت پیگمنتوزا گفته می‌شود. در بیماری رتینیت پیگمنتوزا میله‌ها و مخروط‌های حسگر نور شبکیه به آرامی خراب می‌شوند. این اتفاق از لبه‌های خارجی شبکیه آغاز می‌شود. با پیشرفت بیماری، فرد ابتدا بینایی محیطی و سپس دید مرکزی را از دست می‌دهد.

تشخیص سندروم آشر

تست‌های مختلف از جمله تست‌های بینایی برای تشخیص این سندروم مورد استفاده قرار می‌گیرند. آزمایش ژن آشر می‌تواند وجود یا عدم وجود این بیماری را تأیید کند. آزمایش ژنتیکی برای انواع مختلف سندروم آشر در برخی از آزمایشگاه‌ها در دسترس هستند.

تست بینایی

بیماری آشر ممکن است تا زمان کاهش دید در شب کودک تشخیص داده نشود. این عارضه در انواع مختلف این سندروم در سنین زیر رخ می‌دهد:

• قبل از ۱۰ سالگی در سندروم آشر نوع ۱
• در سال‌های نوجوانی در سندروم آشر نوع ۲

تست بینایی شامل موارد زیر است:

معاینه فیزیکی شبکیه

این معاینه می‌تواند تغییرات رگ‌های خونی، نگاه مومی به سطح شبکیه و انبوه سلول‌های مرده شبکیه را تشخیص دهد.

تست میدان دید

این آزمایش بینایی محیطی را اندازه گیری می‌کند.

سندروم آشر چیست

الکترورتینوگرام

این معاینه تشخیص رتینیت پیگمنتوزا و همچنین پاسخ شبکیه به نور را تأیید می‌کند. ازآنجاکه این آزمایش نیاز به‌قرار دادن لنز تماسی دارد، از بیهوشی عمومی در کودکان خردسال استفاده می‌شود.

درمان سندروم آشر

اگرچه تحقیقات فراوانی در مورد این بیماری صورت گرفته، اما تابه‌حال درمان قطعی برای آن یافت نشده است. با این حال، مطالعات طولانی مدت مؤسسه ملی چشم و بنیاد مبارزه با نابینایی نشان می‌دهد که دوزهای بالای ویتامین A پالمیتات می‌تواند تغییرات چشم ناشی از رتینیت پیگمنتوزا را کاهش دهد. به طور کلی، درمان در کودک شامل انطباق با کاهش شنوایی و بینایی برای لذت بردن از زندگی طبیعی است.

هزینه های درمانی عبارتند از:

• سمعک
• روش‌های جبران بینایی
• کاشت حلزون گوش
• آموزش شنیداری
• آموزش جهت گیری و تحرک

مراجعه به پزشک

تشخیص و درمان به موقع بیماری سندروم آشر تأثیر زیادی در کاهش عوارض آن دارد. در صورت عدم درمان و پیگیری به موقع، این اختلال می‌تواند منجر به عارضه از دست دادن بینایی در شب شود حتی روی شنوایی تأثیر بگذارد. به همین دلیل مراجعه به پزشک در اسرع وقت بسیار حائز اهمیت است. در صورت ابتلا به سندرم آشر جهت درمان می‌توانید به صورت حضوری به مطب دکتر رضا پور مازار جراح و متخصص بیماری‌های چشم در تهران مراجعه کنید.

چشم‌ها بخش مهمی از سلامت کلی بدن به شمار می‌روند؛ زیرا اکثر مردم برای دیدن و درک دنیای اطراف خود به چشم‌ها اعتماد می‌کنند. با این حال، برخی از بیماری‌های چشمی می‌توانند منجر به کاهش بینایی شوند؛ بنابراین رعایت نکات مهم در بهداشت چشم برای جلوگیری از ایجاد بیماری‌های چشمی امری ضروری و مهم است. در این مقاله به نکات مهم در بهداشت چشم و ضرورت رعایت آن‌ها پرداخته شده است.

عوامل تأثیرگذار بر سلامت چشم

مراقبت از چشم‌ها به دید سالم و حمایت از سلامت چشم کمک می‌کند. برخی از عوامل رایجی که بر سلامت چشم تأثیرگذار هستند، عبارتند از:

تغذیه نامناسب

چشم‌ها به ویتامین‌ها و مواد مغذی برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های کور کننده چشم مانند بیماری دژنراسیون ماکولای وابسته به سن و گلوکوم نیاز دارند.

نکات مهم در بهداشت چشم

قرار گرفتن در معرض مواد مضر

آسیب چشم می‌تواند در اثر اشعه ماوراء بنفش خورشید و همچنین قرار گیری در معرض مواد شیمیایی سمی ایجاد شود.

سیگار کشیدن

دود تنباکو خطر ابتلا به بیماری‌های آسیب رسان چشم را افزایش می‌دهد.

شرایط سلامتی

فشار خون بالا، دیابت و سایر بیماری‌ها، خطر ابتلا به بیماری‌های چشم و از دست دادن بینایی را افزایش می‌دهند. با این حال، انتخاب سبک زندگی مناسب می‌تواند به مدیریت این بیماری‌ها کمک کند.

تروما

تروما ممکن است به طور غیر منتظره و در اثر حوادث مختلف مانند تصادف رانندگی یا در نتیجه فعالیت‌های خطرناکی مانند ورزش یا آسیب‌های ناشی از کار رخ دهد.

عفونت‌ها

چشم‌ها ممکن است به دلیل عدم استفاده صحیح از لنزهای تماسی، قرار گرفتن در معرض آب آلوده، التهاب ملتحمه ویروسی یا باکتریایی یا عفونت پس از ضربه، در معرض خطر عفونت قرار گیرند.

آگاهی از این موارد می‌تواند برای محافظت از سلامت چشم‌ها مفید باشد.

نکات مهم در بهداشت چشم

چشم‌های سالم و دید خوب بر کیفیت زندگی تأثیر گذار هستند؛ اما حتی در صورت عدم وجود علائم غیر قابل توجه، چشم‌ها ممکن است به اندازه کافی سالم نباشند و دچار آسیب شوند. به همین دلیل رعایت نکات مهم در بهداشت چشم می‌تواند از ایجاد بیماری‌های چشم جلوگیری کند. انجام معاینه سالانه چشم بهترین راه برای محافظت از سلامت چشم است. با این حال اقدامات پیشگیرانه دیگری نیز وجود دارد که می‌توان برای جلوگیری از مشکلات شایع چشم و بینایی مورد استفاده قرار گیرند. مهم‌ترین نکات قابل توجه در بهداشت و سلامت چشم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

نکات مهم در بهداشت چشم

معاینات منظم چشم

ویزیت سالانه چشم مؤثرترین راه برای حفظ بهداشت و سلامت چشم است. معاینات جامع چشم سطح سلامت چشم‌ها را اندازه گیری کرده و مشکلاتی را که ممکن است بر توانایی بینایی تأثیر گذار باشند، تشخیص می‌دهد. علاوه بر عیوب انکساری مانند آستیگماتیسم دوربینی و نزدیک بینی، پزشک می‌تواند شرایطی مانند گلوکوم آب مروارید یا تخریب ماکولا را در طی معاینات چشم پزشکی تشخیص دهد. به طور کلی دلایل اصلی معاینه منظم چشم شامل موارد زیر است:

سنجش قدرت بینایی

قدرت بینایی چشم باید به طور مرتب بررسی شود. سردردهای آزاردهنده یا خستگی عمومی اغلب به دلیل مشکلات بینایی صورت می‌گیرد.

بررسی بیماری‌های چشم

بسیاری از بیماری‌های جدی چشم اغلب علائمی ندارند. به‌عنوان‌مثال، آب مروارید معمولاً به تدریج ایجاد شده و حتی ممکن است بیمار از کاهش بینایی خود در اثر این بیماری آگاهی نداشته نباشد. تشخیص به موقع بیماری‌های چشم برای حفظ سلامت بینایی بسیار مهم هستند.

آشکار کردن مشکلات رشد

مشکلات بینایی اصلاح نشده در کودکان اغلب باعث مشکلات یادگیری و خواندن و سایر مشکلات پزشکی می‌شود. بینایی اصلاح نشده در کودکان می‌تواند باعث آمبلیوپی یا استرابیسم شود. در صورت عدم درمان به موقع، این بیماری‌ها می‌توانند موجب از بین رفتن دائم بینایی شوند.

رژیم غذایی مناسب

سلامتی چشم با غذای موجود در بشقاب ارتباط مستقیم دارد. مواد غذایی مانند اسیدهای چرب امگا ۳، لوتئین، روی و ویتامین‌های C و E ممکن است به پیشگیری از مشکلات بینایی مرتبط با سن کمک کنند. به طور کلی مواد غذایی زیر تأثیر قابل توجهی در سلامت چشم‌ها دارند:

• سبزیجات سبز برگ مانند اسفناج و کلم پیچ
• ماهی قزل‌آلا، ماهی تن و سایر ماهی‌های روغنی
• تخم مرغ، آجیل، لوبیا و سایر منابع پروتئینی غیر گوشتی
• پرتقال و سایر مرکبات یا آب‌میوه‌ها

یک رژیم غذایی متعادل همچنین به تعادل وزن کمک می‌کند. این امر احتمال چاقی و بیماری‌های مرتبط با آن مانند دیابت نوع دو را که دلیل اصلی نابینایی در بزرگسالان است، کاهش می‌دهد.

نکات مهم در بهداشت چشم

استفاده از عینک آفتابی

عینک آفتابی مسدود کننده اشعه ماوراء بنفش خورشید، پیشرفت بیماری آب مروارید را به تأخیر می‌اندازد؛ زیرا نور مستقیم خورشید شکل گیری این بیماری را تسریع می‌بخشد. عینک آفتابی از آسیب شبکیه چشم جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، از پوست ظریف پلک نیز محافظت کرده و در نتیجه مانع از ایجاد چین و چروک، سرطان پوست در اطراف چشم و همچنین تومورهای سرطانی و غیر سرطانی می‌شود.

ترک سیگار

استعمال دخانیات به طور مستقیم با مشکلات سلامتی چشم در ارتباط است. این امر احتمال ابتلا به آب مروارید، آسیب به عصب بینایی و تحلیل رفتن ماکولا را افزایش می‌دهد. به همین دلیل یکی از نکات مهم در بهداشت چشم، شامل ترک سیگار و هرگونه محصولات دخانی دیگر است.

نکات مهم در بهداشت چشم

نوشیدن آب

هیدراته بودن بدن برای سلامت کلی آن مهم است و همچنین یک روش ساده برای سالم نگه داشتن چشم‌ها به شمار می‌رود. نوشیدن مقادیر زیاد آب در روز به عملکرد مناسب اعضای بدن کمک می‌کند و همچنین کیفیت اشک را در سطح عالی نگه می‌دارد. چشم‌ها توسط مایع احاطه شده‌اند. این مایع باقیمانده گردوغبار را هنگام پلک زدن از چشم‌ها می‌شوید. به طور کلی، هیدراته ماندن یکی از جنبه‌های تغذیه‌ای است که به حفظ تعادل سالم مایع در اطراف چشم کمک می‌کند.

خوابیدن کافی

اهمیت خواب فراتر از تقویت روحیه است. خواب کافی به میزان توصیه شده، راهی آسان برای حفظ سلامت چشم است. در صورت وجود کم خوابی، چشم‌ها زمان کافی برای تجدید خود را ندارند؛ بنابراین دچار خستگی می‌شوند. این کمبود خواب می‌تواند باعث اسپاسم چشم و خشکی آن شود. با این حال خواب کافی می‌تواند مانع از ایجاد کیسه‌های زیر چشم شود.

مراقبت از لنزهای تماسی

دستورالعمل‌های چشم پزشک در مورد استفاده از لنزهای تماسی از آلوده شدن آن‌ها جلوگیری می‌کند. استفاده نادرست از لنزها مانند خوابیدن با آنها، استفاده از بزاق یا آب به عنوان محلول مرطوب کننده، استفاده از محلول‌های تاریخ گذشته و استفاده بیش از حد از لنزها می‌تواند منجر به زخم قرنیه، درد شدید و حتی کاهش بینایی شود.

فعال ماندن

فعال ماندن یکی از روش‌های سبک زندگی سالم است. رعایت یک برنامه منظم تناسب اندام می‌تواند از فشار خون، دیابت و بسیاری از بیماری‌های دیگری که می‌توانند بر روی سلامت چشم‌ها تأثیر گذار باشند، جلوگیری کند. فعال ماندن و پایبندی به یک برنامه ورزشی، باعث کاهش زمان صرف شده با دستگاه‌های دیجیتال می‌شود. در نتیجه از چشم‌ها در برابر این وسایل محافظت می‌کند.

نکات مهم در بهداشت چشم

مداخله زود هنگام

اکثر بیماری‌های جدی چشم مانند گلوکوم، در صورت تشخیص و درمان زود هنگام، با سهولت و موفقیت بیشتری درمان می‌شوند. این بیماری‌ها در صورت عدم درمان، باعث از دست رفتن بینایی و کوری می‌شوند. با این حال مداخله زود هنگام مانع از این عارضه می‌شود. در صورت داشتن هرگونه درد، علائم غیر طبیعی می‌توانید به صورت حضوری به مطب دکتر پورمازار جراح و متخصص بلفاروپلاستی، لیزیک و لازک چشم، كاتاراكت (آب مروارید) و عمل زیبایی پلک در تهران مراجعه کنید.

بیماری فشار چشم زمانی ایجاد می‌شود که فشار داخل چشم بیش از حد طبیعی بالاتر برود. در بیماری فشار بالای چشم، قسمت جلوی چشم نمی‌تواند مایعات تولید شده در داخل چشم را به درستی تخلیه کند. این امر باعث جمع شدن مایع و بالا رفتن فشار در داخل چشم می‌شود. بالاتر بودن فشار چشم می‌تواند باعث ایجاد بیماری گلوکوم شود. گلوکوم نوعی بیماری است که در آن فشار چشم به عصب بینایی آسیب رسانده و باعث کاهش آن می‌شود. بیماری فشار چشم معمولاً علائم و نشانه‌ای ندارد و از طریق معاینات منظم چشم پزشکی تشخیص داده می‌شود. در این مطلب به بیماری فشار چشم، عوامل ایجادکننده و روش‌های درمانی آن پرداخته شده‌است.

بیماری فشار چشم

فشار چشم که به آن فشار داخل چشم نیز گفته می‌شود، شامل اندازه‌گیری فشار مایع داخل چشم است. چشم از ماده‌ای ژل مانند تشکیل شدهاست که قسمت اعظم پشت چشم را پر می‌کند. همچنین مایعی شفاف نیز در چشم وجود دارد که در قسمت جلوی چشم، درست در پشت قرنیه و جلوی عنبیه قرار دارد. در یک چشم سالم، مقدار کمی مایع شفاف تازه وارد چشم می‌شود. درحالی‌که مقدار بیشتر آن تخلیه خواهد شد. این مایع شفاف از طریق مجاری چشم در مقابل عنبیه تخلیه می‌شود. این امر جریان فشار پایدار در چشم را حفظ می‌کند. گاهی اوقات یک سیستم تخلیه ناکارآمد چشم باعث تجمع مایعات و در نتیجه افزایش فشار داخل چشم می‌شود.

اصطلاح فشار بالای چشم معمولاً به شرایطی گفته می‌شود که فشار داخل چشم بالاتر از حد طبیعی است. فشار چشم برحسب میلی‌متر جیوه اندازه‌گیری می‌شود. فشار طبیعی چشم معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ میلی‌متر جیوه قرار دارد. با این حال، فشار بالاتر از ۲۰ میلی‌متر جیوه در داخل چشم می‌تواند به بینایی آسیب برساند. افزایش فشار چشم بدون وجود علائم دیگر، به‌عنوان بیماری فشار چشم شناخته می‌شود. برخی از افراد ممکن است به این بیماری دچار شده و چشم آن‌ها آسیب نبیند. با این حال، در برخی دیگر حتی با فشار در محدوده طبیعی بینایی ممکن است از بین برود. به‌طورکلی، بیماری فشار چشم معمولاً به‌عنوان یک بیماری با معیارهای زیر تعریف می‌شود:

• فشار داخل چشم بیش از ۲۱ میلی‌متر جیوه در یک یا هر دو چشم است. فشار داخل چشم با استفاده از ابزاری به نام تونومتر اندازه‌گیری می‌شود.
• عصب بینایی طبیعی به نظر می‌رسد.
• هیچ علامتی از گلوکوم در آزمایش میدانی بینایی وجود ندارد.
• هیچ نشانه‌ای از سایر بیماری‌های چشمی وجود ندارد. برخی از بیماری‌های چشمی می‌توانند فشار داخل چشم را افزایش دهند.

برای تعیین سایر علل احتمالی بیماری فشار چشم، یک چشم پزشک باز یا بسته بودن سیستم تخلیه را ارزیابی می‌کند. این سیستم با استفاده از تکنیکی به نام گونیوسکوپی مشاهده می‌شود. این روش شامل استفاده از یک لنز تماسی مخصوص برای بررسی کانال‌های سیستم تخلیه در چشم است.

تفاوت بیماری فشار چشم و بیماری گلوکوم

بیماری فشار بالای چشم نباید به خودی خود به‌عنوان یک بیماری تلقی شود. در عوض این مشکل اصطلاحی است که برای توصیف افرادی به کار می‌رود که احتمال بیشتری برای ابتلا به گلوکوم دارند. به همین دلیل اصطلاح دیگر برای فشار چشم شامل شرایط مشکوک به گلوکوم است. درواقع فشار بالای چشمی با بیماری گلوکوم متفاوت است؛ زیرا در فشار بالای چشمی عصب بینایی طبیعی به نظر می‌رسد و هیچ نشانه‌ای از دست رفتن بینایی وجود ندارد. بااین‌حال، افراد مبتلابه گلوکوم دچار آسیب عصب بینایی و از دست دادن بینایی شده‌اند.
افزایش فشار داخل چشم می‌تواند ناشی از سایر شرایط چشم باشد. بااین‌حال، این مشکل چشمی در درجه اول به افزایش فشار داخل چشم، بدون هیچ‌گونه آسیب عصب بینایی یا از دست دادن بینایی اشاره دارد. در صورت بروز تغییرات عصب بینایی و بینایی، بیماری گلوکوم تشخیص داده می‌شود.

بیماری فشار چشم

علل بیماری فشار چشم

افزایش فشار داخل چشم نگران کننده است؛ زیرا یکی از عوامل اصلی خطر ابتلا به گلوکوم به شمار می‌رود. فشار زیاد داخل چشم به دلیل عدم تعادل در تولید و تخلیه مایعات در چشم ایجاد می‌شود. در این شرایط، کانال‌هایی که به‌طورمعمول مایع را از داخل چشم تخلیه می‌کنند، عملکرد صحیحی نخواهند داشت. درواقع مایعات به‌طور مداوم تولید می‌شوند اما به دلیل عملکرد نامناسب کانال‌های تخلیه، نمی‌توانند آن را تخلیه کنند. این امر منجر به افزایش مقدار مایع در داخل چشم و درنتیجه افزایش فشار آن می‌شود. از جمله علل ابتلا به این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تولید زیاد مایع چشمی

مایع شفاف چشم که در پشت عنبیه تولید می‌شود، فضای بین عنبیه و قرنیه را پر می‌کند. این مایع در حاشیه محفظه قدامی چشم، جایی که قرنیه و عنبیه به هم می‌رسند، از چشم تخلیه می‌شود. اگر چشم بیش از حد مایع چشمی تولید کند، فشار در داخل چشم افزایش می‌یابد.

عدم تخلیه مناسب

در صورت تخلیه آهسته مایع از داخل چشم، تعادل طبیعی تولید و تخلیه مایع به‌هم‌خورده و این امر باعث افزایش فشار در چشم می‌شود برخی از داروها ممکن است با عوارض جانبی ایجاد فشار در چشم همراه باشد به‌عنوان‌مثال داروهای استروئیدی که برای درمان آسم و سایر شرایط پزشکی مورداستفاده قرار می‌گیرند خطر ابتلا به فشار چشمی را افزایش می‌دهند.

ضربه به چشم

آسیب به چشم می‌تواند تعادل تولید و تخلیه مایع از چشم را تحت تأثیر قرار دهد و احتمالاً منجر به بیماری فشار چشم می‌شود. گاهی اوقات این مشکل چشمی می‌تواند ماه‌ها یا سال‌ها پس از آسیب رخ دهد.

سایر شرایط چشمی

فشار بالای چشمی با تعداد دیگری از بیماری‌های چشم از جمله سندروم پراکندگی رنگ‌دانه‌ها و قوس قرنیه همراه است. در صورت ابتلا به این شرایط، پزشک ممکن است معاینه چشم و اندازه‌گیری فشار چشم را توصیه کند.
علاوه بر موارد ذکرشده در بالا، نژاد، سن و سابقه خانوادگی این بیماری می‌تواند در ابتلا به آن نقش داشته باشند.

عوامل خطرزای ابتلا به بیماری فشار چشم

افراد در هر سن و شرایطی می‌توانند به فشار چشم مبتلا شوند؛ اما عوامل خطرزای ابتلا به این بیماری شامل موارد زیر است:

• افرادی که سابقه خانوادگی فشار چشم یا گلوکوم دارند.
• افراد مبتلابه دیابت یا فشارخون بالا
• افراد بالای ۴۰ سال
• افرادی که نزدیک‌بین شدید هستند.
• افرادی که از داروهای استروئیدی به طور طولانی مدت استفاده می‌کنند.
• افرادی که دچار جراحات چشمی شده یا جراحی‌های چشمی انجام داده‌اند.
• مبتلایان به سندروم پراکندگی رنگ‌دانه یا سندروم اکسیداسیون پوستی

تست‌های تشخیصی بیماری فشار چشم

متخصص چشم ممکن است برای اندازه‌گیری فشار داخل چشم و همچنین رد کردن گلوکوم اولیه یا دلایل ثانویه گلوکوم، از تست‌ها و آزمایش‌های تشخیصی زیر استفاده کند:

استفاده از میکروسکوپ ویژه اسلیت لمپ

از روش اسلیت لمپ برای بررسی ناحیه جلوی چشم از جمله قرنیه، محفظه قدامی، عنبیه و عدسیه استفاده می‌شود.

تونومتری

تونومتری روشی است که برای اندازه‌گیری فشار داخل چشم مورد استفاده قرار می‌گیرد. ازآنجاکه فشار داخل چشم در هر فرد به‌طور متناوب تغییر می‌کند، ممکن است اندازه‌گیری‌ها در زمان‌های مختلف در طول روز انجام شود. اگر اختلاف فشار بین دو چشم سه میلی‌متر یا بیشتر باشد، به‌عنوان بیماری گلوکوم تشخیص داده می‌شود.

بررسی اعصاب بینایی

هر عصب بینایی از نظر وجود آسیب یا ناهنجاری مورد بررسی قرار می‌گیرد.

گونیوسکوپی

برای بررسی سیستم تخلیه چشم از تست گونیوسکوپی استفاده می‌شود. برای انجام این تست یک لنز تماسی ویژه بر روی چشم قرار می‌گیرد. این آزمایش برای تعیین باز یا بسته بودن کانال‌های سیستم تخلیه و رد کردن سایر شرایطی که می‌توانند باعث افزایش فشار داخل چشم شوند، بسیار مهم است.

آزمایش میدان دید

برای بررسی میدان دید چشم از دستگاه خودکار میدان دید بینایی استفاده می‌شود. این آزمایش برای رد هرگونه نقص در زمینه بیماری که ناشی از گلوکوم هستند، انجام می‌شود. تست میدان دید ممکن است به تکرار نیاز داشته باشد.

بچی متری یا بررسی ضخامت قرنیه

ضخامت قرنیه توسط یک پروب سونوگرافی بررسی می‌شود تا صحت فشار داخل چشم را تائید کند. قرنیه نازک‌تر می‌تواند فشار کاذب را کاهش دهد. درحالی‌که قرنیه ضخیم می‌تواند فشار داخل چشم را به طور کاذب افزایش دهد.

بیماری فشار چشم

درمان بیماری فشار چشم

مراقبت خانگی

اگر چشم پزشک برای کمک به کاهش فشار داخل چشم، دارو تجویز کرده باشد، استفاده صحیح از دارو و رعایت دستورالعمل‌های پزشک در خانه بسیار مهم است. عدم انجام این کار می‌تواند منجر به افزایش بیشتر فشار داخل چشم و درنتیجه آسیب عصب بینایی و از بین رفتن دائمی بینایی شود.

درمان پزشکی

هدف از درمان پزشکی، کاهش فشار در داخل چشم قبل از بین رفتن گلوکوماتیک بینایی است. درمان پزشکی برای افرادی آغاز می‌شود که بیشترین خطر ابتلا به گلوکوم را دارند. علاوه بر این، افرادی که علائم آسیب عصبی بینایی دارند نیز به درمان نیاز دارند. برخی از پزشکان تمام اشاره‌ای چشمی بالاتر از ۲۱ میلی‌متر جیوه را با داروهای موضعی درمان می‌کنند. با این حال، برخی از آن‌ها ممکن است در صورت عدم وجود آسیب عصب بینایی، استفاده از روش‌های درمانی را توصیه نکنند. اگر علائمی مانند هالوس، تاری دید یا درد وجود داشته باشد یا فشار داخل چشم به طور مکرر افزایش یابد، چشم پزشک درمان پزشکی را شروع می‌کند.

داروها

داروها می‌توانند به‌طور مؤثر فشار داخل چشم را بدون ایجاد هیچ‌گونه عارضه جانبی کاهش دهند. این داروها معمولاً به‌صورت قطره چشمی تجویز می‌شوند.

عمل جراحی

به‌طورکلی از لیزر و روش‌های جراحی برای درمان فشار بالای چشم استفاده نمی‌شود؛ زیرا خطرات مرتبط با این روش‌های درمانی بیشتر از خطر ناشی از آسیب گلوکوماتیک چشم است. بااین‌حال، در صورت عدم توانایی در مصرف داروها، جراحی لیزر می‌تواند یک گزینه کارآمد باشد.

مراجعه به پزشک

فشار چشم در صورت عدم کنترل می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری را به همراه داشته باشد. به همین دلیل مراجعه زودهنگام به پزشک در صورت مشاهده علائمی مانند هالوس، تاری دید یا درد وجود داشته باشد یا فشار داخل چشم به‌طور مکرر افزایش یابد مراجعه به پزشک ضرورت پیدا می‌کند. برای درمان و کاهش علائم بیماری چشم می‌توانید به‌صورت حضوری به مطب دکتر پورمازار جراح و متخصص بلفاروپلاستی، لیزیک و لازک چشم، كاتاراكت (آب مروارید) و عمل زیبایی پلک مراجعه کنید.