اگر قرمزی به شکل لکهای صاف و قرمز روی سفیدی چشم دیده میشود و درد، ترشح یا تاری دید ندارید،
احتمالاً با خونریزی زیرملتحمهای مواجه هستید؛ این وضعیت معمولاً خطرناک نیست و طی چند روز تا چند هفته برطرف
میشود. اما درد چشم، کاهش یا تغییر دید، حساسیت به نور، آسیب، ترشح چرکی یا تکرار خونریزی نیازمند ارزیابی سریع
چشمپزشک است. �
توجه: این مقاله جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.
راهنمای مراجعهخونگرفتگی چشم چیست؟
در بسیاری از موارد، منظور از «خون گرفتن چشم» ایجاد لکهای قرمز روی قسمت سفید چشم است. نام پزشکی این حالت
خونریزی زیرملتحمهای است؛ یعنی یکی از مویرگهای ظریف زیر ملتحمه، یعنی لایه شفاف روی سفیدی چشم، پاره
میشود و مقدار کمی خون در همان ناحیه جمع میشود.این لکه ممکن است قرمز روشن، قرمز تیره یا طی روند بهبود
متمایل به زرد و قهوهای شود. ظاهر آن گاهی بسیار نگرانکننده است، اما اگر درد و اختلال بینایی وجود نداشته باشد،
معمولاً به قرنیه یا قدرت بینایی آسیب نمیزند.
نشانههای معمولویژگیهایی که بیشتر به خونریزی زیرملتحمهای شباهت دارند:
لکه قرمز مشخص روی سفیدی چشم.
نبود درد شدید.
نبود تاری دید یا دوبینی.
نبود ترشح چرکی.
ثابت ماندن لکه هنگام حرکت دادن چشم.
چه چیزی با خونریزی زیرملتحمهای فرق دارد؟
قرمزی منتشر همراه با درد، ترشح، تاری دید یا حساسیت به نور میتواند به مشکلات دیگری مانند التهاب ملتحمه، خراش
قرنیه، التهاب داخل چشم یا افزایش شدید فشار چشم مربوط باشد. بنابراین تنها از روی عکس یا ظاهر چشم نمیتوان
همیشه تشخیص قطعی داد.علتهای خونگرفتگی چشمگاهی علت مشخصی پیدا نمیشود؛ بااینحال، فشار ناگهانی
روی مویرگهای چشم میتواند باعث پارگی آنها شود. علتها و عوامل مرتبط عبارتاند از:
سرفه یا عطسه شدید.
استفراغ.
زور زدن هنگام دفع یا
بلند کردن جسم سنگین.
مالیدن چشم.
ضربه خفیف،
برخورد یا ورود جسم خارجی.
خشکی و تحریک چشم.
دیابت.
مصرف برخی داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین یا آسپرین.
اختلالات انعقادی یا خونریزیدهنده.
آیا کمخوابی علت مستقیم است؟
کمخوابی میتواند باعث خشکی، سوزش، خستگی و قرمزی منتشر چشم شود، اما معمولاً بهتنهایی علت اصلی لکه خون واضح روی سفیدی چشم نیست. مالیدن چشمهای خسته، سرفه، عطسه یا فشار فیزیکی همزمان میتواند در ایجاد خونریزی زیرملتحمهای نقش داشته باشد.
آیا چشم خونگرفته خطرناک است؟
در حالت معمول، اگر فقط یک لکه قرمز بدون درد و بدون تغییر دید ایجاد شده باشد، خطر جدی ندارد و بدن خون جمعشده را
بهتدریج جذب میکند. این وضعیت اغلب بدون درمان اختصاصی در چند روز تا یک یا دو هفته، و گاهی طی چند هفته، بهتر
میشود. بااینحال، قرمزی چشم را نباید همیشه بیاهمیت دانست. درد، تغییر دید، آسیب، ترشح یا تکرار خونریزی
میتواند نشانهای باشد که به بررسی پزشکی نیاز دارد.
جدول ارزیابی اولیه
وضعیت
|
اقدام پیشنهادی
|
| لکه قرمز صاف بدون درد و بدون تاری دید |
مراقبت خانگی وپیگیری روند بهبود |
| خارش یا خشکی خفیف |
اشک مصنوعی ساده و پرهیز ار مالیدن چشم |
| خونریزی تکرار شونده |
تعیین وقت چشم پزشکی و بررسی فشارخون و داروها |
| درد تاری دید دوبینی یا حساسیت به نور |
مراجعه سریع به پزشک یا مرکز اورژانس چشم |
| ضربه جسم خارجی یا تماس با ماده شیمیایی |
شست و شوی فوری در تماس شیمیایی و ارزیابی اورژانسی |
| ترشح چرکی یا قرمزی شدید منتشر |
معاینه پزشکی برای بیماری های عفونی یا التهابی
|
وقتی شب بیدار شدیم چه کار کنیم؟
اگر صبح یا نیمهشب متوجه قرمزی چشم شدید، این مراحل را انجام دهید:
1. چشم را نمالید . مالیدن چشم ممکن است تحریک و خونریزی را بیشتر کند. دستها را بشویید و از فشار دادن پلک یا
ماساژ چشم خودداری کنید.
2. وجود علائم خطر را بررسی کنیداز خود بپرسید:
آیا چشم درد دارد؟
آیا دید تار یا دوبینی ایجاد شده است؟
آیا به نور حساس شدهاید؟
آیا چشم ضربه خورده است؟
آیا ترشح غلیظ یا چرکی دارید؟
آیا قرمزی در هر دو چشم همزمان ایجاد شده است؟
آیا اخیراً کبودی یا خونریزی غیرعادی داشتهاید؟
وجود هرکدام از موارد مهم، نیاز به مشاوره پزشکی دارد.
3. فشار خون را در صورت امکان اندازه بگیریدفشار خون بالا یکی از عوامل خطر مرتبط با خونریزی زیرملتحمهای است؛ اما یک
عدد اندازهگیریشده بهتنهایی تشخیص علت نیست. اگر فشار خون بسیار بالا است یا همراه با سردرد شدید، ضعف اندام،
اختلال تکلم یا درد قفسه سینه هست، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
4. برای سوزش خفیف از اشک مصنوعی استفاده
کنیددر صورت خشکی یا تحریک خفیف، اشک مصنوعی بدون نگهدارنده میتواند کمککننده باشد. برای پنهان کردن قرمزی،
خودسرانه از قطرههای سفیدکننده چشم یا قطرههای حاوی کورتون استفاده نکنید.
5. داروها را خودسرانه قطع نکنیداگر آسپرین، وارفارین یا داروی دیگری برای بیماری قلبی یا خطر لخته مصرف میکنید، بدون
نظر پزشک آن را قطع نکنید. پزشک باید درباره ادامه یا تنظیم دارو تصمیم بگیرد.
6. روند تغییر رنگ را ثبت کنیدیک عکس با نور مناسب بگیرید تا بتوانید بزرگتر شدن یا کوچکتر شدن لکه را مقایسه کنید.
عکس برای تشخیص قطعی کافی نیست، اما در پیگیری روند مفید است.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
در موارد زیر مراجعه همان روز یا فوری اهمیت دارد:کاهش دید، تاری دید یا دوبینی.درد متوسط تا شدید.حساسیت قابلتوجه
به نور.احساس فشار شدید داخل چشم.آسیب با جسم تیز، ضربه شدید یا برخورد با جسم خارجی.تماس چشم با مواد
شیمیایی.خونریزی همراه با کبودیهای متعدد، خونریزی لثه یا خوندماغهای غیرعادی.تکرار مکرر خونریزی.درگیری همزمان
هر دو چشم.باقی ماندن یا بدتر شدن قرمزی پس از حدود دو هفته.بروز قرمزی در فردی با بیماری انعقادی یا فشار خون
کنترلنشده.مؤسسات تخصصی چشمپزشکی توصیه میکنند وجود درد، تغییر دید یا آسیب چشمی را جدی بگیرید و برای
ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
تفاوت علل شایع قرمزی چشم
علت احتمالی
|
ظاهر یا علائم همراه
|
میزان فوریت
|
| خونریزی زیر ملتحمه |
لکه قرمز صاف/ معمولا بدون دردوبدون تغییر دید |
اغلب کم خطر |
| خشکی چشم |
سوزش /احساس شن ریزه /قرمزی منتشر |
معمولا غیر فوری |
| التهاب ملتحمه |
قرمزی / اشک ریزش یا ترشح / گاهی درگیری هر دو چشم |
نیازمند ارزیابی / به ویژه با ترشح |
| خراش قرنیه |
درد/اشک ریزشو حساسیت به نور |
مراجعه سریع |
| التهاب داخل چشم |
درد / حساسیت به نور و کاهش دید |
فوری |
| افزایش حاد فشار چشم |
درد شدید / تاری دید / تهوع یا دیدن هاله اطراف چراغ ها |
اورژانسی |
این جدول فقط برای جهتدهی اولیه است و جای معاینه با دستگاههای تخصصی را نمیگیرد.
خونگرفتگی چشم در کودکان
در کودکان، قرمزی چشم ممکن است بهدلیل مالیدن چشم، ضربه هنگام بازی، جسم خارجی
یا عفونت ایجاد شود. اگر کودک درد دارد، چشم را باز نمیکند، از نور فرار میکند، دیدش تغییر کرده یا ضربهای به چشم وارد
شده است، باید سریع معاینه شود.در نوزادان و کودکان کمسن، تشخیص علائم دشوارتر است؛ بنابراین آستانه مراجعه باید
پایینتر باشد. از ریختن قطرههای بزرگسالان یا داروهای باقیمانده در چشم کودک خودداری کنید.
درمان خونریزی زیرملتحمه
در نوع ساده و بدون علامت خطر، معمولاً درمان اختصاصی لازم نیست و خون بهتدریج جذب میشود. پزشک
ممکن است در صورت وجود عوامل خطر، فشار خون، داروهای مصرفی یا وضعیت انعقاد خون را بررسی کند.
کارهایی که نباید انجام دهیدچشم را نمالید.چشم را با چشمبند نپوشانید، مگر پزشک توصیه کرده باشد.
از قطره آنتیبیوتیک یا کورتون بدون نسخه استفاده نکنید.
برای «تخلیه خون» به چشم فشار وارد نکنید.
داروهای رقیقکننده خون را خودسرانه قطع نکنید.
از درمانهای خانگی غیربهداشتی مانند عسل، گلاب یا مواد گیاهی داخل چشم استفاده نکنید.
راههای کاهش احتمال تکرار
پیشگیری کامل همیشه ممکن نیست، اما این اقدامات کمککنندهاند:
کنترل منظم فشار خون و دیابت.درمان خشکی چشم با نظر پزشک.
پرهیز از مالیدن چشم.
استفاده از عینک محافظ هنگام کار با ابزار یا مواد شیمیایی.
درمان سرفه یا یبوست طولانیمدت.
اطلاع دادن همه داروهای مصرفی به چشمپزشک.
مراجعه برای بررسی در صورت تکرار خونریزی.
سوالات متداول
آیا خون گرفتن چشم نشانه فشار خون است؟
گاهی فشار خون بالا میتواند یکی از عوامل مرتبط باشد، اما از روی لکه قرمز نمیتوان فشار خون بالا را تشخیص داد.
اندازهگیری فشار خون و بررسی شرایط فردی اهمیت دارد.
آیا خونریزی زیرملتحمهای باعث نابینایی میشود؟
نوع ساده این خونریزی معمولاً باعث کاهش دید یا نابینایی نمیشود. اگر تغییر دید وجود دارد، احتمال میرود علت دیگری
نیز مطرح باشد و معاینه فوری لازم است.
آیا گذاشتن کمپرس سرد مفید است؟
کمپرس سرد ملایم ممکن است احساس ناراحتی را کاهش دهد، اما معمولاً لکه خون را فوراً از بین نمیبرد. یخ را مستقیم
روی پوست یا چشم قرار ندهید.
چند روز طول میکشد تا خوب شود؟
در بسیاری از افراد طی یک تا دو هفته بهتر میشود، اما برطرف شدن کامل ممکن است طولانیتر شود. اگر قرمزی باقی
ماند، بیشتر شد یا چند بار تکرار شد، پزشک باید آن را بررسی کند.
آیا میتوان با چشم خونگرفته به صفحهنمایش نگاه کرد؟
اگر درد و اختلال دید ندارید، معمولاً منع مطلقی وجود ندارد؛ اما خشکی و خستگی چشم ممکن است ناراحتی را بیشتر
کند. استراحتهای منظم، کاهش روشنایی صفحه و استفاده از اشک مصنوعی در صورت نیاز مفید است.
آیا قرمزی چشم همیشه عفونت است؟
خیر. خونریزی زیرملتحمهای، خشکی، حساسیت، التهاب و آسیب نیز میتوانند موجب قرمزی شوند. ترشح چرکی،
چسبیدن پلکها، درد یا افت دید نیازمند بررسی پزشکی است.
برای خونگرفتگی چشم به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
برای لکه ساده و بدون علائم خطر، پزشک عمومی یا چشمپزشک میتواند راهنمایی کند؛ اما درد، کاهش دید، آسیب یا
تماس شیمیایی نیازمند مراجعه فوری به اورژانس چشم یا چشمپزشک است.
جمعبندی
اگر پس از بیدار شدن فقط یک لکه قرمز روی سفیدی چشم میبینید و درد، ترشح یا تغییر دید ندارید، احتمال خونریزی
زیرملتحمهای زیاد است و معمولاً خودبهخود برطرف میشود. چشم را نمالید، داروی خودسرانه مصرف نکنید و روند بهبود را
پیگیری کنید. درد، تاری دید، آسیب، تکرار خونریزی یا علائم خونریزی در سایر نقاط بدن، دلیل مراجعه سریع به پزشک است
اگر قرمزی چشم شما همراه با درد، تاری دید، ضربه یا تکرار مکرر است، برای ارزیابی دقیق توسط دکتر رضا پورمازار یا
نزدیکترین چشمپزشک وقت بگیرید. در صورت کاهش ناگهانی دید یا آسیب شیمیایی، منتظر نوبت عادی نمانید و به
اورژانس مراجعه کنید.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.