هر روز چشم‌هاتون می‌سوزه؟ فقط قطره اشک مصنوعی راه‌حل نیست!
«علت اصلی سوزش چشم من چیست؟»
سوزش چشم دقیقاً از کجا می‌آید؟
وقتی می‌گوییم «چشمم می‌سوزد»، ممکن است منظورمان احساس‌های متفاوتی باشد:
– سوزش یا burning
– احساس خشکی
– احساس جسم خارجی
– خارش
– احساس شن یا ماسه در چشم
– قرمزی
– حساسیت به نور
– اشک‌ریزش
– خستگی چشم
– تاری دید نوسان‌دار
این علائم می‌توانند در بیماری‌های مختلفی دیده شوند.
برای مثال، خشکی چشم می‌تواند باعث سوزش، قرمزی، احساس خشکی و تاری دید شود.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
خشکی چشم فقط «کمبود آب» نیست.
طبق تعریف TFOS، بیماری خشکی چشم یک بیماری چندعاملی سطح چشم است که با اختلال هموستاز لایه اشکی
همراه است و عواملی مانند ناپایداری لایه اشکی، افزایش اسمولاریته، التهاب و اختلالات عصبی‌حسی در آن نقش دارند.
بنابراین ممکن است فرد اشک داشته باشد، اما باز هم احساس خشکی و سوزش کند.
—
آیا سوزش چشم همیشه نشانه خشکی چشم است؟
خیر.
خشکی چشم یکی از شایع‌ترین علت‌هاست، اما تنها علت نیست.
سوزش چشم می‌تواند در شرایط زیر نیز دیده شود:
– بلفاریت
– اختلال غدد میبومین
– آلرژی
– التهاب ملتحمه
– استفاده نامناسب از لنز تماسی
– قرار گرفتن در معرض دود و آلودگی
– هوای خشک یا باد– استفاده طولانی از نمایشگرها
– برخی داروها
– برخی بیماری‌های سیستمیک
– مشکلات سطح قرنیه
– عوارض برخی جراحی‌های چشمی
بنابراین اگر چشم‌ها هر روز می‌سوزند، بهتر است علت مشخص شود.
—
چرا اشک مصنوعی همیشه مشکل را برطرف نمی‌کند؟
اشک مصنوعی می‌تواند برای بسیاری از افراد مبتلا به خشکی چشم مفید باشد و یکی از درمان‌های رایج برای علائم
خشکی چشم محسوب می‌شود.
اما همه بیماران یک نوع خشکی چشم ندارند.
در بعضی افراد، مشکل اصلی می‌تواند تولید ناکافی اشک باشد.
در بعضی دیگر، اشک خیلی سریع تبخیر می‌شود.
در گروهی نیز التهاب لبه پلک یا اختلال غدد میبومین نقش مهمی دارد.
حتی ممکن است چند عامل هم‌زمان وجود داشته باشند.
به همین دلیل، درمان مؤثر همیشه به معنی «قطره بیشتر» نیست.
گزارش TFOS نیز بر اهمیت تشخیص دقیق علت و نوع اختلال سطح چشم قبل از انتخاب درمان تأکید می‌کند.
—
مهم‌ترین علت‌های سوزش مداوم چشم
1. خشکی چشم
خشکی چشم زمانی ایجاد می‌شود که چشم نتواند سطح خود را به اندازه کافی مرطوب نگه دارد یا کیفیت لایه اشکی
مناسب نباشد.
علائم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
– سوزش
– خشکی
– احساس جسم خارجی
– قرمزی
– تاری دید
– اشک‌ریزش
نکته جالب اینکه فرد مبتلا به خشکی چشم ممکن است حتی اشک‌ریزش داشته باشد.
علت این موضوع می‌تواند تحریک سطح چشم و ایجاد اشک انعکاسی باشد؛ بنابراین اشک‌ریزش لزوماً به معنی سالم بودن
لایه اشکی نیست.
—
2. اختلال غدد میبومین؛ علت مهمی که گاهی نادیده گرفته می‌شود
در لبه پلک، غدد کوچکی به نام غدد میبومین وجود دارند.
ترشحات این غدد یکی از اجزای مهم لایه اشکی را تشکیل می‌دهد و به کاهش تبخیر اشک کمک می‌کند.
اگر عملکرد این غدد مختل شود، تبخیر لایه اشکی می‌تواند افزایش پیدا کند وعلائم خشکی و سوزش ایجاد شوند.
علائم احتمالی عبارت‌اند از:
—
همراه باشد.
—
—
—
—
—
هستند.
—
و برخی بیماری‌های دیگر.
—
—
پزشک چگونه علت سوزش چشم را تشخیص می‌دهد؟
بررسی سطح چشم
برای مشاهده قرمزی، التهاب یا آسیب سطحی.
بررسی لبه پلک
برای تشخیص بلفاریت یا مشکلات غدد میبومین.
بررسی لایه اشکی
برای بررسی پایداری و وضعیت اشک.
بررسی تولید اشک
در صورت نیاز می‌توان میزان تولید اشک را ارزیابی کرد.
رنگ‌آمیزی سطح چشم
—
آیا اشک مصنوعی مضر است؟
«کدام قطره قوی‌تر است؟»
«علت سوزش چشم من چیست و کدام درمان برای علت من مناسب‌تر است؟»
—
برای کاهش سوزش چشم چه کارهایی می‌توان انجام داد؟
راهکار مناسب به علت علائم بستگی دارد، اما برخی اقدامات عمومی می‌توانند کمک‌کننده باشند.
1. به چشم‌ها از صفحه نمایش استراحت بدهید
هر روز چشم‌هاتون می‌سوزه؟ فقط قطره اشک مصنوعی راه‌حل نیست!
در زمان کار طولانی با کامپیوتر یا موبایل، وقفه‌های منظم ایجاد کنید.
خصوصاً هنگام کار طولانی با نمایشگر.
3. محیط را بیش از حد خشک نکنید
هوای بسیار خشک می‌تواند علائم را تشدید کند.
4. از جریان مستقیم کولر و باد دوری کنید
تماس مستقیم جریان هوا با چشم می‌تواند تبخیر اشک را افزایش دهد.
5. چشم‌ها را مرتب نمالید
مالش چشم می‌تواند تحریک را بیشتر کند.
6. بهداشت پلک را جدی بگیرید
اگر بلفاریت یا اختلال غدد میبومین مطرح باشد، مراقبت مناسب از لبه پلک می‌تواند بخشی از درمان باشد.
7. لنز را بیش از زمان توصیه‌شده استفاده نکنید
و اصول بهداشت و نگهداری آن را رعایت کنید.
8. اگر علائم ادامه‌دار است، معاینه شوید
این مهم‌ترین بخش است.
اگر هر روز مجبورید برای کنترل سوزش چشم از قطره استفاده کنید، بهتر است به جای ادامه درمان خودسرانه، علت
بررسی شود.
—
—
آیا سوزش چشم در کودکان هم ممکن است؟
بله.
کودکان نیز می‌توانند دچار خشکی، آلرژی، التهاب پلک یا سایر مشکلات سطح چشم شوند.
اما در کودکان یک نکته مهم‌تر است:
اگر کودک از سوزش چشم شکایت می‌کند و هم‌زمان:
– چشم خود را زیاد می‌مالد،– به نور حساس است،– مرتب پلک می‌زند،– نزدیک تلویزیون یا موبایل می‌نشیند،– یا در دیدن
تخته مدرسه مشکل دارد،
بهتر است معاینه چشم انجام شود.
در کودکان نباید هر مشکل بینایی را صرفاً به استفاده از موبایل نسبت داد.
—
سوزش چشم در سالمندان
با افزایش سن، احتمال مشکلات سطح چشم افزایش پیدا می‌کند.
کاهش تولید اشک و تغییرات مرتبط با پلک و غدد چشمی می‌توانند در بروز علائم نقش داشته باشند. National Eye
Instituteنیز سن بالاتر را از عوامل افزایش احتمال خشکی چشم می‌داند.
بنابراین در سالمندی که سوزش مداوم چشم دارد، بررسی علت و وضعیت سطح چشم اهمیت دارد.
—
آیا سوزش چشم بعد از لیزیک طبیعی است؟
پس از برخی جراحی‌های اصلاح عیوب انکساری مانند LASIK یا PRK، خشکی و ناراحتی سطح چشم ممکن است ایجاد
شود و در برخی افراد می‌تواند طولانی‌تر شود.
اما شدت و مدت علائم باید توسط پزشک ارزیابی شود.
اگر بعد از جراحی چشم:
– درد شدید
– کاهش دید،
– قرمزی قابل توجه،
– یا علائم غیرمعمول
ایجاد شده است، مراجعه به جراح یا چشم‌پزشک اهمیت دارد.
—
چه زمانی سوزش چشم فقط یک مشکل ساده نیست؟
این جمله را به خاطر بسپارید:
اگر چشم‌هایتان هر روز می‌سوزد و برای کنترل آن مرتب به قطره نیاز دارید، وقت آن است که علت را بررسی کنید.
ممکن است مشکل از:
– اشک ناکافی
– تبخیر سریع اشک
– غدد میبومین
– التهاب پلک
– آلرژی
– محیط
– لنز
– داروها
– یا ترکیبی از چند عامل
باشد.
درمان مؤثر زمانی شروع می‌شود که علت درست شناسایی شود.
—
سؤالات متداول درباره سوزش چشم
چرا چشم‌هایم هر روز می‌سوزد؟
خشکی چشم یکی از علت‌های شایع است، اما بلفاریت، اختلال غدد میبومین، آلرژی، استفاده طولانی از نمایشگر، لنز
تماسی، عوامل محیطی و برخی داروها نیز می‌توانند باعث سوزش شوند.
چرا اشک مصنوعی فقط موقتاً کمک می‌کند؟
چون ممکن است قطره فقط سطح چشم را برای مدت کوتاهی مرطوب کند، در حالی که عامل اصلی مانند اختلال غدد
میبومین یا التهاب سطح چشم همچنان وجود دارد.
آیا افزایش شماره چشم باعث سوزش می‌شود؟
افزایش شماره چشم علت مستقیم و معمول سوزش نیست، اما عیب انکساری اصلاح‌نشده می‌تواند باعث خستگی و
ناراحتی چشم شود.
آیا موبایل باعث سوزش چشم می‌شود؟
استفاده طولانی از نمایشگرها می‌تواند علائم خشکی چشم را تشدید کند، به‌خصوص به دلیل تغییر الگوی پلک زدن.
آیا سوزش چشم همیشه خشکی چشم است؟
خیر. سوزش چشم علامتی است که می‌تواند علل مختلفی داشته باشد.
آیا استفاده زیاد از اشک مصنوعی مشکل‌ساز است؟
نوع قطره و دفعات مصرف اهمیت دارد. اگر نیاز به مصرف مکرر دارید، بهتر است نوع مناسب قطره با نظر چشم‌پزشک انتخاب
شود؛ در برخی شرایط قطره‌های بدون نگهدارنده ترجیح داده می‌شوند.
چه زمانی برای سوزش چشم باید به چشم‌پزشک مراجعه کرد؟
اگر سوزش مداوم است، هر روز تکرار می‌شود، با تاری دید همراه است یا با قطره‌های معمولی کنترل نمی‌شود، بررسی
چشم‌پزشکی منطقی است.
اگر سوزش همراه با درد شدید، کاهش دید، حساسیت شدید به نور، ضربه یا قرمزی شدید باشد، مراجعه باید سریع‌تر
انجام شود.
—
جمع‌بندی
هر روز سوزش چشم داشتن، چیزی نیست که فقط با بیشتر کردن تعداد قطره‌های اشک مصنوعی نادیده گرفته شود.
اشک مصنوعی برای بسیاری از افراد مبتلا به خشکی چشم مفید است، اما خشکی چشم یک بیماری چندعاملی است و
ممکن است اختلال تولید اشک، تبخیر بیش از حد، التهاب، اختلال غدد میبومین یا مشکلات پلک در آن نقش داشته باشند.
به همین دلیل اگر هر روز چشم‌هایتان می‌سوزد، سؤال اصلی این نیست که:
«چه قطره‌ای استفاده کنم؟»
بلکه سؤال مهم‌تر این است:
«چرا چشم من هر روز می‌سوزد؟»
با تشخیص علت، می‌توان درمان را هدفمندتر انتخاب کرد.
—
چه زمانی برای بررسی سوزش چشم به دکتر رضا پورمازار مراجعه کنیم؟
اگر سوزش چشم شما مداوم شده، مرتب به اشک مصنوعی نیاز دارید، همراه با تاری دید یا احساس جسم خارجی است،
یا نمی‌دانید علت آن چیست، معاینه تخصصی چشم می‌تواند به مشخص شدن علت کمک کند.
برای بررسی وضعیت سطح چشم، خشکی چشم، مشکلات پلک و سایر بیماری‌های چشمی می‌توانید برای معاینه
تخصصی توسط دکتر رضا پورمازار، جراح و متخصص بیماری‌های چشم اقدام کنید.
توجه: این مقاله جایگزین معاینه پزشکی نیست. در صورت درد شدید چشم، کاهش دید، قرمزی شدید، آسیب چشمی یا
سایر علائم شدید، ارزیابی پزشکی فوری ضروری است.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.