نور حاصل از دستگاه جوش از جنس اشعه فرابنفش است. به همین دلیل جوشکاران در زمان استفاده ملزم به استفاده از عینک‌های محافظ و استاندارد هستند. بی توجهی به این موضوع موجب آسیب دیدن قرنیه چشم می‌شود. عارضه حاصل از این فرایند، برق زدگی چشم نام دارد. درد، سوزش، خارش، تاری دید و نابینایی موقت از شایع‌ترین علائم این عارضه هستند. این مقاله به معرفی این عارضه و نحوه مواجهه با آن اختصاص داده شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه ما را تا پایان همراهی کنید.

برق زدگی چشم چیست؟

چشم یکی از بخش‌های حساس بدن است که در معرض آسیب‌های ناشی از کار قرار دارد. در یکی از این آسیب‌ها چشم دچار برق زدگی می‌شود. این عارضه دردناک به دلیل قرار گرفتن چشم در معرض نور ماوراء بنفش جوشکاری رخ می‌دهد. درنتیجه قرنیه آسیب دیده و دچار سوزش، التهاب، درد و حساسیت می‌شود. خطر برق زدگی تنها مختص جوشکاران نیست. بلکه اطرافیان نیز که به صورت مستقیم به نور شدید حاصل از جوش نگاه می‌کنند را تهدید می‌کند. البته نور جوشکاری تنها عامل بروز این عارضه شناخته نمی‌شود.

بلکه همه نوع نور شدید از قبیل نور خورشید یا نور لامپ‌های قوی هالوژن نیز می‌توانند سرمنشأ برق زدگی باشند. این آسیب برحسب شرایط یک یا دو چشم را درگیر می‌کند. برق زدگی چشم در اکثر موارد قابل درمان است و وضعیت بینایی به‌مرورزمان بهبود پیدا می‌کند. بسیاری از افراد گمان می‌کنند که برق زدگی مشکلی خاصی برای چشم ایجاد نکرده و علائم آن موقت هستند. اما در هر بار بروز این عارضه، لایه‌ای از قرنیه چشم تخریب شده و از بین می‌رود. به همین دلیل افرادی که چندین بار برق زدگی را تجربه می‌کنند بیش از سایرین در معرض ابتلا به مشکلات چشمی از قبیل آب مروارید قرار دارند.

در صورت برق زدگی چشم به هنگام جوشکاری چه باید بکنیم؟

علائم برق زدگی چشم

افراد دچار برق زدگی برحسب شدت عارضه علائم مختلفی را تجربه می‌کنند. البته علائم بلافاصله قابل مشاهده نیست. بلکه چند ساعت بعد از قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش یا سایر نورهای شدید نمایان می‌شود. متداول‌ترین علائم برق زدگی چشم عبارتند از:

• دردهای چشمی خفیف تا شدید
• قرمز و پرخون شدن چشم
• تار شدن بینایی
• حساسیت به نور
• نابینایی موقتی
• خارش چشم
• سوزش چشم
• آبریزش چشمی
• احساس فشار به چشم
• حس قرار گرفتن شی‌ء خارجی در چشم

در صورت برق زدگی چشم به هنگام جوشکاری چه باید بکنیم؟

افراد مواجه با برق زدگی باید در گام اول به شستشو و خشک‌کردن چشم‌های خود اقدام کنند. سپس چشم‌ها بسته شده تا مانعی در برابر تابش نور به قرنیه حساس و ملتهب باشد. بستن چشم‌ها باید تا چندین ساعت مداومت داشته باشد. در اکثر موارد برق زدگی با شستشو، خشک کردن، بستن و مصرف داروهای مسکن بهبود پیدا می‌کند. البته رعایت برخی نکات برای بهبود هرچه سریع‌تر قرینه آسیب دیده مؤثر است. عدم رعایت این نکات امکان آسیب‌دیدگی قرنیه را افزایش می‌دهد. مهم‌ترین نکات در این زمینه عبارتند از:

• قرار دادن کیسه‌های کوچک یخ روی چشم
• قرار دادن چای کیسه‌ای سرد شده روی چشم برای کاهش درد
• خودداری از تماشای تلویزیون یا صفحه گوشی به مدت ۱ الی ۲ روز
• استفاده از عینک آفتابی استاندارد در زمان قرار گرفتن در معرض نور خورشید (با برچسب پلاریزه)
• قرار دادن ماسک‌های خانگی روی چشم برای کاهش خارش، سوزش و تورم ناشی از برق زدگی از قبیل خیار، گلاب و سیب زمینی

در صورت برق زدگی چشم به هنگام جوشکاری چه باید بکنیم؟

درمان پزشکی برق زدگی

در صورت شدت یافتن علائم برق زدگی چشم مراجعه به چشم پزشک ضرورت دارد. زیرا در شرایطی قرنیه چشم دچار التهاب، عفونت و زخم می‌شود. پزشک در این شرایط برای کاهش درد چشم از قطره‌ها و داروهای مسکن خوراکی بهره می‌گیرد. بسیاری از افراد در این شرایط برای تسکین درد به صورت خودسرانه از قطره‌های بی حسی چشمی نظیر تتراکائین استفاده می‌کنند. این‌گونه اقدامات برای سلامت چشم بسیار خطرناک است و اکیداً توصیه نمی‌شود. سایر روش‌های درمانی عبارتند از:

• قطره‌ها یا پماد آنتی‌بیوتیک
• پد چشم برای جلوگیری از تابش نور خورشید به چشم
• قطره‌های گشاد کننده مردمک برای شل کردن ماهیچه‌ها و کاهش درد
• قطره‌های چشمی استروئیدی برای کاهش التهاب و پیشگیری از زخم قرنیه

در صورت برق زدگی چشم به هنگام جوشکاری چه باید بکنیم؟

پیشگیری

برق زدگی چشم به صورت صددرصد قابل پیشگیری است. خوشبختانه بسیاری از جوشکاران در حین انجام کار از عینک مخصوص استفاده کرده و چشم خود را از هرگونه آسیب محافظت می‌کنند. اما گاهی اوقات به دلیل حجم بالای کار یا بی‌احتیاطی، استفاده از پوشش‌های مورد غفلت قرار می‌گیرد. نتیجه این کار جزء بروز عوارض جدی برای چشم از قبیل برق زدگی نخواهد بود. بسیاری از تجهیزات مورد استفاده توسط جوشکاران به ظاهر بخش محافظت کننده دارند. اما به دلیل عدم استفاده از مواد اولیه باکیفیت و استاندارد نقش مؤثری در محافظت از قرنیه چشم ایفا نمی‌کنند؛ بنابراین در زمان خرید تجهیزات محافظ باید به کیفیت و استاندارد بودن آن توجه جدی شود.

سخن پایانی

ما در این مقاله به بررسی یکی از عوارض دردناک چشمی تحت عنوان برق زدگی پرداختیم. افرادی که به‌ صورت مستقیم و محافظت نشده در معرض اشعه فرابنفش قرار می‌گیرند بیشتر به برق زدگی چشم مبتلا می‌شوند؛ به‌عنوان‌مثال می‌توان به نور جوشکاری، نور شدید خورشید و لامپ‌های هالوژن قوی اشاره کرد. در اغلب موارد برق زدگی با استراحت چند روزه، بستن چشم و مصرف داروهای مسکن بهبود پیدا می‌کند. اما در صورت شدت یافتن علائم باید در اسرع وقت به صورت حضوری به مطب دکتر رضا پورمازار جراح و متخصص چشم جهت درمان مراجعه کنید زیرا امکان عفونت و زخم قرنیه وجود دارد.

کراتوکونوس یک بیماری پیش‌رونده، غیر التهابی و دو طرفه نامتقارن مربوط به قرنیه چشم است که با نازک شدن و ضعف استروما پاراکسیال مشخص می‌شود. این امر منجر به برآمدگی وسط قرنیه می‌شود. عوارض این بیماری شامل از دست دادن بینایی به دلیل آستیگماتیسم نامنظم و نزدیک بینی به دلیل ایجاد اسکار قرنیه است. روش‌های مختلفی برای کنترل پیشرفت بیماری و بهبود بینایی وجود دارد. در این مطلب به بیماری کراتوکونوس پرداخته شده است.

بیماری کراتوکونوس چیست؟

بیماری کراتوکونوس زمانی رخ می‌دهد که قرنیه چشم نازک شده و به تدریج به سمت خارج و مخروطی تغییر شکل می‌دهد. قرنیه مخروطی شکل باعث تاری دید، حساسیت به نور و خیرگی می‌شود. کراتوکونوس یا قوز قرنیه معمولاً هر دو چشم را تحت تأثیر می‌دهد. با این حال، بر روی یک چشم بیشتر از چشم دیگر تأثیر می‌گذارد. این بیماری به طور کلی افراد ۱۰ تا ۲۵ سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد. قوز قرنیه در مراحل اولیه ممکن است باعث مشکلات بینایی شود که این امر با استفاده از عینک یا لنزهای تماسی برطرف می‌شود. با این حال، در موارد پیشرفته، بیماری کراتوکونوس به پیوند قرنیه نیاز دارد.

کراتوکونوس یک بیماری کمتر شناخته شده چشم

علائم کراتوکونوس

علائم و نشانه‌های قوز قرنیه ممکن است با پیشرفت بیماری تغییر کند. این بیماری بینایی را از دو طریق زیر تغییر می‌دهد:

• تغییر شکل قرنیه از حالت کروی به مخروطی: در واقع سطح صاف چشم حالت موج دار به خود می‌گیرد. این شرایط به عنوان آستیگماتیسم نامنظم شناخته می‌شود.
• با تغییر شکل مخروطی چشم، بینایی به سمت نزدیک بینی تغییر می‌کند: این بدان معنی است که بینایی تنها در صورت نزدیک بودن اشیا امکان‌پذیر است. در نتیجه اجسام دور به صورت تار دیده می‌شوند.

علائم رایج قوز قرنیه عبارتند از:

• تاری یا تحریف دید
• افزایش حساسیت به نور شدید و تابش خیره کننده
• نیاز به تغییر مکرر در شماره عینک
• بدتر شدن یا از بین رفتن ناگهانی بینایی

علل بیماری کراتوکونوس

علل ایجاد کننده کراتوکونوس به طور دقیق مشخص نیستند. با این حال موارد زیر ممکن است با ابتلا به این بیماری مرتبط باشند:

• سابقه خانوادگی بیماری: در صورت ابتلای یکی از اعضای خانواده به بیماری کراتوکونوس، احتمال ابتلای سایر اعضا به این بیماری افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی بررسی علائم و نشانه‌های این بیماری در کودکان، در سن ۱۰ سالگی آغاز می‌شود.
• سن: بیماری قوز قرنیه از نوجوانی آغاز می‌شود. با این حال ممکن است این بیماری در کودکان نیز ظاهر شود یا تا سن ۳۰ سالگی بروز نیابد.
• وجود برخی از اختلالات: مطالعات نشان می‌دهند که بین بیماری کراتوکونوس و بیماری‌های سیستمیک مانند سندروم دان، سندروم اهلرز دانلوس، استئوژنز ایمپرفکتا و رتینیت پیگمنتوزا ارتباط وجود دارد.
• التهاب: التهاب ناشی از آلرژی، آسم یا بیماری آتوپیک چشم می‌تواند بافت قرنیه را تجزیه کند.
• مالش چشم: با مالش شدید چشم، قرنیه به‌مرورزمان دچار شکستگی می‌شود. این امر باعث پیشرفت سریع‌تر قوز قرنیه می‌شود.

کراتوکونوس یک بیماری کمتر شناخته شده چشم

عوارض بیماری کراتوکونوس

در برخی شرایط، قرنیه ممکن است به سرعت متورم شده و باعث کاهش ناگهانی بینایی و ایجاد زخم در قرنیه می‌شود. این امر به دلیل شکستگی قرنیه رخ می‌دهد و در نتیجه مایعات وارد قرنیه می‌شوند. تورم معمولاً به خودی خود فروکش می‌کند. اما ممکن است زخم ایجاد شده بر بینایی تأثیر بگذارد. همچنین قوز قرنیه در مراحل پیشرفته ممکن است باعث زخم در برجسته‌ترین نقطه مخروطی شکل قرنیه شود. جای زخم در قرنیه باعث بدتر شدن مشکلات بینایی و در نتیجه نیاز به پیوند قرنیه می‌شود.

درمان بیماری کراتوکونوس

درمان قوز قرنیه به شرایط و سرعت پیشرفت بیماری بستگی دارد. به طور کلی، دو هدف برای درمان قوز قرنیه وجود دارد که شامل کاهش سرعت پیشرفت بیماری و بهبود بینایی است. اگر قوز قرنیه در حال پیشرفت باشد، اتصال متقابل کلاژن قرنیه می‌تواند روند پیشرفت بیماری را کند یا متوقف کند. همچنین بهبود بینایی به شدت قوز قرنیه بستگی دارد. قوز قرنیه خفیف تا متوسط با عینک و لنز تماسی قابل درمان است. اما در برخی از شرایط، به دلیل پیشرفت بیماری و ایجاد زخم، استفاده از لنزهای تماسی مشکل می‌شود. در این افراد جراحی پیوند قرنیه ضروری است.

لنزها

• عینک یا لنزهای تماسی نرم: عینک یا لنزهای تماسی نرم می‌توانند تاری یا تحریف اولیه دید را در قوز قرنیه اصلاح کنند. با این حال بیماران به دلیل تغییر شکل قرنیه چشم، نیاز به تعویض مکرر عینک یا لنز دارند.
• لنزهای تماسی سخت: لنزهای تماسی سخت اغلب مرحله بعدی در درمان قوز قرنیه هستند. لنزهای سخت ممکن است در ابتدا احساس ناخوشایندی داشته باشند اما بسیاری از افراد پس از مدتی، با آنها سازگاری یافته و می‌توانند دید بسیار خوبی داشته باشند.
• لنزهای پیگی بک: اگر استفاده از لنزهای سخت ناراحت کننده باشد، پزشک ممکن است استفاده از لنز پیگی بک را در بالای لنز نرم توصیه کند.
• لنزهای ترکیبی: این لنزهای تماسی دارای یک مرکز سخت با یک حلقه نرم‌تر در اطراف برای افزایش راحتی هستند.
• لنزهای اسکلرال: این لنزها برای تغییرات بسیار نامنظم در قرنیه، در حالت پیشرفته بیماری مفید هستند. لنزهای اسکلرال به جای قرار گیری بر روی قرنیه چشم، بر روی قسمت صلبیه قرار می‌گیرند.

کراتوکونوس یک بیماری کمتر شناخته شده چشم

روش های درمانی

اتصال متقابل کلاژن قرنیه

در این روش، قرنیه با استفاده از قطرات چشمی که از ریبوفلاوین اشباع شده‌اند و همچنین نور ماوراء بنفش درمان می‌شود. این امر باعث اتصال قرنیه شده و از تغییر شکل بیشتر آن جلوگیری می‌کند. اتصال متقابل کلاژن قرنیه ممکن است به کاهش ثبات بینایی پیش‌رونده یا تصویب قرنیه در مراحل اولیه بیماری کمک کند.

عمل جراحی

در صورت ابتلا به اسکار قرنیه، نازک شدن شدید قرنیه و ضعف بینایی حتی با استفاده از قوی‌ترین لنزهای تجویز شده یا عدم توانایی در استفاده از هر نوع لنز تماسی، ممکن است به جراحی نیاز باشد. بسته به محل مخروطی شدن چشم، گزینه‌های جراحی عبارتند از:

• کراتوپلاستی نافذ: در صورت ابتلا به زخم قرنیه یا نازک شدن بیش از حد آن، احتمالاً به پیوند کراتوپلاستی نافذ نیاز است. این روش شامل پیوند قرنیه عرضی است. در این روش پزشکان بخشی از قرنیه مرکزی را به طور کامل برداشته و بافت اهداکننده را جایگزین می‌کنند.
• کراتوپلاستی لایه عمودی قدامی: این روش پوشش داخلی قرنیه را حفظ می‌کند.

مراجعه به پزشک

چشم یکی از اعضای بسیار مهم بدن است که هر گونه بی توجهی به آن می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری را به همراه داشته باشد. در صورتی که دارای علائم بیماری کراتوکونوس هستید در اسرع وقت جهت معاینه و تشخیص به مطب دکتر پورمازار جراح و متخصص چشم در تهران مراجعه کنید.

تیک عصبی نوعی اختلال رایج است که به دلیل حرکت سریع، مکرر، غیرارادی و غیرطبیعی ماهیچه های مختلف بدن بروز پیدا می کند. یکی از این موارد تیک عصبی محدوده چشم یا پرش پلک است که از اختلال در عملکرد ماهیچه های پلک ناشی می شود. اما چه عواملی در بروز تیک عصبی یا پرش چشم نقش دارند؟ این اختلال با چه علائمی شناخته می شود؟ آیا خطر جدی مبتلایان را تهدید می کند؟ نحوه درمان عارضه مذکور چگونه است؟ ما در این مقاله به بررسی «تیک عصبی چشم» پرداخته ایم. برای یافتن پاسخ این سؤالات و موارد بیشتر ما را تا پایان مقاله همراهی کنید.

تیک عصبی چشم چیست و چه علائمی دارد؟

تیک عصبی ناشی از اختلال در عملکرد ماهیچه های مختلف بدن است. درنتیجه حرکات یا صداهای غیرطبیعی و غیرارادی در بخش‌های مختلف بدن مشاهده می شود. این موضوع تحت عنوان تیک شناخته می شود؛ به عنوان مثال می توان به گرفتگی ماهیچه های گردن، چشم و … اشاره کرد. تیک عصبی چشم (eye twitching) به صورت پرش پلک یا چشمک زدن غیرطبیعی و غیرارادی بروز پیدا می یابد. دلیل این موضوع تحریک ماهیچه های پلک است.

این عارضه در اکثر موارد بینایی را تحت تأثیر قرار نمی دهد. اما در صورت شدت یافتن به دلیل افتادن پلک روی چشم، بینایی نیز دچار مشکل می شود. عارضه مذکور در اصطلاح پزشکی مایوکیمیا (myokymia) نام دارد. این نام مختص گرفتگی و انقباض خفیف ماهیچه پلک است. موارد شدید تحت عنوان بلفارواسپاسم شهرت دارد. تیک عصبی چشم محدودیت سنی و جنسیتی ندارد. اما در قشر سالمندان و زنان بیشتر به چشم می خورد. تیک عصبی یا پرش پلک چشم به صورت بلفارواسپاسم خوش خیم و اسپاسم نیمه صورت بروز پیدا می کند.

تیک عصبی چشم چیست

بلفارواسپاسم خوش خیم

بلفارواسپاسم خوش خیم نوعی بیماری نادر عصبی است که با گرفتگی عضلات پلک بروز پیدا می کند. علامت شاخص این بیماری پرش خفیف پلک است که در صورت عدم درمان شدت می یابد. سایر علائم این عارضه شامل چشمک زدن های متوالی، اسپاسم سایر عضلات صورت و گرفتگی های طولانی مدت است. همچنین در صورت گرفتگی عضلات هر دو چشم می توان نسبت به بروز این بیماری اطمینان حاصل کرد. به عقیده محققان، ژنتیک و عوامل محیطی در بروز این عارضه نقش دارند.

اسپاسم نیمه صورت

گاهی اوقات گرفتگی از ماهیچه های پلک یک طرف صورت آغاز شده و به ‌تدریج سایر عضلات آن بخش را درگیر می کند. درنتیجه فرد دچار گرفتگی و ضعف عضلات در محدوده چشم، گردن، فک، دهان و … می شود. این اختلال اسپاسم نیمه صورت نام دارد. شنیدن صدا از گوش محدود درگیر از دیگر علائم اسپاسم نیمه صورت است. علائم این عارضه از چند روز تا چند ماه ماندگاری داشته و با گذشت زمان شدت پیدا می کنند. به عقیده محققان دلیل بروز این اختلال اعمال فشار به عصب صورت از سوی عروق خونی است.

علائم تیک عصبی چشم

وضعیت، شدت و میزان ماندگاری علائم در همه افراد یکسان نیست. بلکه به اشکال مختلف و در درجات خفیف تا شدید بروز می یابد؛ مثلاً بعضی افراد دچار تیک در یک چشم خود شده و بعضی دیگران را در هر دو چشم خود تجربه می کنند. معمولاً پیش از بروز تیک عصبی چشم فرد دچار سوزش چشم می شود. حساسیت به نور، خشکی چشم، گرفتگی عضلات صورت و چشمک زدن های متوالی و از دیگر علائم تیک یا پرش پلک چشم بشمار می روند. البته این علائم در زمان خوابیدن یا تمرکز کردن روی کاری خاص تخفیف می یابند.

علت تیک عصبی چشم

عوامل مختلفی در بروز پرش چشم نقش دارند که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آلودگی هوا
• خستگی شدید
• استعمال دخانیات
• آسیب دیدگی سر
• زیاد بودن شدت نور
• مصرف مشروبات الکلی
• مصرف بیش از اندازه کافئین
• استرس، اضطراب و فشار عصبی
• ابتلا به بعضی بیماری های عصبی یا مغزی
• مصرف بعضی داروها خصوصاً داروهایی اختلالات روحی و روانی
• ابتلا به بعضی بیماری های چشمی از قبیل بلفاریت (التهاب پلک)، خشکی چشم، خراش قرنیه، یووئیت (التهاب بافت یوه چشم) و …

تیک عصبی چشم چیست

آیا تیک عصبی چشم خطرناک است؟

در بسیاری از موارد پرش پلک چشم ناشی از خستگی و سبک نامناسب زندگی است و به صورت موقت بروز پیدا می کند. در این شرایط با داشتن یک استراحت کوتاه، تغییر محیط یا بهبود شیوه زندگی می توان این عارضه را برطرف کرد. اما در صورت بهبود نیافتن وضعیت چشم و حتی شدت یافتن علائم مراجعه به پزشک ضرورت می یابد. زیرا گاهی اوقات تیک عصبی پیشرونده چشم نشانه ابتلا به یک اختلال مغزی یا عصبی است. مهم ترین اختلالات عصبی و مغزی که با این علامت بروز پیدا می‌کنند عبارتند از:

• فلج بلز فلج شدن عصب یک طرف صورت (عصب هفتم مغزی)
• پارکینسون (لرزش عضلات در حالت استراحت و کندی حرکات)
• بیماری تیک یا سندرم تورت (انجام غیرارادی حرکات و صداهای تکراری)
• دیستونی (اسپاسم غیرارادی و مداوم عضلات مختلف بدن از قبیل گردن، صورت و …)

نحوه تشخیص و درمان تیک عصبی چشم

پزشک برای تشخیص عامل ایجاد کننده تیک عصبی، سابقه پزشکی و علائم بالینی بیمار را بررسی می کند. علاوه بر این، معاینه چشم و بررسی وضعیت سیستم عصبی و مغزی بسته به شرایط بیمار مورد نیاز است. پزشک متخصص برای درمان بیماری پرش پلک از روش های مختلفی بهره می گیرد. داروهای خوراکی و تزریقی متداول ترین روش های درمانی مورد استفاده هستند. در حال ‌حاضر تزریق بوتاکس به عنوان مؤثرترین شیوه درمانی شناخته می شود.

مواد بوتاکس عضلات درگیر را فلج و گرفتگی آنها جلوگیری می کند. البته ماندگاری آثار بوتاکس بر ماهیچه های پلک نهایتاً تا ۳ ماه است و باید به صورت دوره ای تزریق شود. در صورت عدم دریافت نتیجه مطلوب از داروهای خوراکی و تزریقی عمل جراحی مورد استفاده قرار می گیرد. افراد دچار اختلال بینایی به دلیل افتادن ماهیچه پلک بیشتر به این روش نیاز پیدا می کنند. عمل جراحی به شیوه های مختلف انجام می شود؛ به عنوان مثال در یکی از این روش ها قرار دادن الکترود در مغز برای ایجاد تحریک عمیق در دستور کار قرار می گیرد.

تیک عصبی چشم چیست

سخن پایانی

ما در این مقاله به بررسی یکی از رایج ترین اختلالات ناحیه چشم تحت عنوان تیک عصبی چشم پرداختیم. عوامل مختلفی در بروز این عارضه نقش دارند که ازجمله آنها می توان به استرس، خستگی، خشکی چشم و تغذیه نامناسب اشاره کرد. مصرف بعضی داروها یا ابتلا به برخی بیماری ها نیز موجب بروز این عارضه می شوند. اگرچه در بسیاری از موارد عارضه مذکور خطرناک قلمداد نشده و خود به خود درمان می شود. اما امکان شدت یافتن، طولانی شدن علائم یا درگیر شدن سایر ماهیچه های صورت وجود دارد. در این شرایط باید مراجعه به پزشک و پیگیری درمان در دستور کار قرار گیرد. در صورتی که دارای علائم تیک عصبی چشم هستید می توانید به صورت حضوری به مطب دکتر پورمازار دکتر چشم پزشکی و جراح و متخصص بلفاروپلاستی، لیزیک و لازک چشم، کاتاراکت (آب مروارید) و عمل زیبایی پلک در تهران مراجعه کنید.

«ترومای چشمی» عنوان آسیب وارد شده به چشم و بافت‌های اطراف آن تحت تأثیر ضربه مستقیم است. برحسب شدت ضربه، آسیب وارد شده خفیف تا حاد ارزیابی می‌شود. آسیب خفیف به صورت خراشیدگی سطحی بروز می‌یابد. اما آسیب حاد خونریزی لایه‌های مختلف چشم را شامل می‌شود. برحسب نوع عارضه علائم مختلفی برای ترومای چشمی گزارش شده است. تاری دیدی یکی از این علائم است که تقریباً در بیشتر انواع ترومای چشمی ظاهر می‌شود. اما تاری دید در اثر ضربه به چشم تا چه اندازه خطرناک است؟ برای یافتن پاسخ این سؤال ما را تا پایان همراهی کنید.

تاری دید چیست؟

تاری دید نوعی عارضه چشمی است که به صورت افت وضوح بینایی نمایان می‌شود. به عبارتی فرد یک فیلتر را مقابل چشمان خود احساس می‌کند. در این حالت امکان تمرکز و مشاهده جزئیات وجود ندارد. برحسب علت تاری دید، این عارضه یک یا هر دو چشم را درگیر می‌کند. مدت زمان آن نیز ممکن است موقت یا طولانی مدت باشد. تاری دید معمولاً با علائمی چون قرمزی، حساسیت به نور، سردرد و تحریک چشم بروز می‌یابد. عوامل مختلفی موجب تاری دید می‌شوند که خستگی چشم‌، ضعف بینایی و افزایش سن از متداول‌ترین آنها بشمار می‌رود. بعضی بیماری‌ها نیز تاری دید را در پی دارد؛ به عنوان مثال می‌توان به دیابت، فشار خون، آب مروارید، آب سیاه، آسیب مغزی و … اشاره کرد. علاوه ‌بر موارد مذکور، تاری دید در اثر ضربه به چشم نیز در بین کودکان، نوجوانان و جوانان بسیار شایع است.

تاری دید در اثر ضربه به چشم آیا خطرناک است؟

تاری دید در اثر ضربه به چشم

چشم جزء نواحی بسیار حساس صورت است و باید در برابر هرگونه آسیب محافظت شود. اما گاهی اوقات وارد شدن ضربه به چشم اجتناب‌ناپذیر است؛ به عنوان مثال می‌توان به نزاع، بی‌احتیاطی در حین کار و حوادث مختلف اشاره کرد. مهم‌ترین نکته در صورت مواجهه با چنین شرایطی مراجعه به چشم پزشک است. این موضوع حتی برای آسیب‌دیدگی‌های جزئی نیز صدق می‌کند. زیرا آسیب چشمی در بعضی موارد ابتدا چندان مشخص نیست و به‌مرورزمان خود را نشان می‌دهد. گاهی تأخیر در درمان آسیب‌های چشمی به قیمت از دست دادن بینایی تمام می‌شود.

آسیب حاصل از وارد شدن ضربه مستقیم به چشم ترومای چشمی نام دارد. البته آسیب وارده تنها مختص کره چشم نیست. بلکه بافت‌های اطراف را نیز درگیر می‌کند. بر حسب شدت ضربه، ترومای چشمی در درجات مختلف خفیف تا حاد مشاهده می‌شود. اشکال مختلف ترومای چشمی شامل خراشیدگی یا خونریزی لایه‌های مختلف چشم است. علائم گزارش شده برای هر یک از موارد با دیگری تفاوت دارد. اما تاری دید معمولاً در اکثر این عوارض می‌خورد. برای بررسی علائم و تعیین خطرناک بودن یا نبودن تاری دید در اثر ضربه به چشم، باید نوع عارضه مورد بررسی قرار گیرد. متداول‌ترین عوارض ناشی از ضربه به چشم عبارتند از:

خونریزی زیر ملتحمه

ساده‌ترین آسیب حاصل از ضربه به چشم، خونریزی سطحی یا زیر ملتحمه نام دارد. ملتحمه خارجی‌ترین لایه‌ی حفاظتی چشم است. گاهی اوقات عروق خونی موجود در این بخش دچار آسیب‌دیدگی و پارگی می‌شود. در نتیجه لکه خون در سفیدی چشم نمود پیدا می‌کند. این عارضه بدون درد است و علامت خاص دیگری ندارد. گاهی میزان خونریزی زیاد است و بخش‌های بیشتری از سفیدی چشم را می‌پوشاند. فرایند جذب خونریزی بعد از ۲۴ ساعت آغاز شده و لکه به تدریج کوچک می‌شود. خونریزی زیر ملتحمه نیازی به درمان نداشته و بعد از ۱ الی ۲ هفته بهبود پیدا می‌کند. در صورت طولانی شدن روند بهبودی مراجعه به چشم پزشک ضرورت دارد. همچنین در صورت مشاهده علائمی چون تاری دید در اثر ضربه به چشم، دوبینی و احساس درد باید سریعاً به چشم پزشک مراجعه شود.

تاری دید در اثر ضربه به چشم آیا خطرناک است؟

هایفما

هایفما نوعی عارضه چشمی است که به دلیل تجمع خون در اتاق قدامی چشم (حد فاصل قرنیه و عنبیه) ایجاد می‌شود. این عارضه در اکثر موارد به دلیل وارد شدن ضربه مستقیم به چشم رخ می‌دهد. البته امکان بروز آن به دلیل بیماری یا مصرف داروهای خاص نیز وجود دارد. هایفما با علائمی چون تشکیل لایه‌ای از خون روی قرنیه قابل تشخیص است. البته در بعضی موارد خونریزی قابل مشاهده نیست و باید توسط چشم پزشک تشخیص داده شود. تاری دید در اثر ضربه به چشم، درد و حساسیت به نور از دیگر علائم هایفما است. در بعضی موارد بینایی فرد به تدریج کاهش یافته و به نابینایی ختم می‌شود. لایه خون موجود روی قرنیه فشار بالایی به چشم وارد می‌کند. از این رو عدم درمان به موقع، بروز آب سیاه یا تخلیه کانال چشم را به دنبال دارد. ضرورت مراجعه به چشم پزشک در این شرایط نیز به همین موضوع بازمی گردد.

پارگی قرنیه

معمولاً پارگی قرن براثر وارد شدن ضربه با شدت متوسط به چشم رخ می‌دهد. قرنیه عنوان لایه شفافی است که در مقابل بخش رنگی و مردمک چشم قرار دارد. موقعیت لایه آن را در برابر ضربات وارده به چشم آسیب‌پذیر کرده است. خراشیدگی یا پارگی قرنیه با علائمی چون قرمزی، درد، حساسیت به نور، احساس جسم خارجی در چشم و آبریزش چشمی نمایان می‌شود. تاری دید در اثر ضربه به چشم یکی دیگر از علائم شایع در افراد درگیر با این عارضه است که به دلیل ادم قرنیه و ریزش اشک رخ می‌دهد. در صورت مشاهده این علائم مراجعه به چشم پزشک ضرورت دارد. زیرا عدم رسیدگی موجب بروز زخم قرنیه، کراتیت باکتریایی و یوئیت چشمی (التهاب عنبیه) می‌شود.

خونریزی زجاجیه

در صورت شدید بودن ضربه وارده به چشم امکان بروز خونریزی زجاجیه وجود دارد. زجاجیه مایعی شفاف و ژله‌ای است که دو سوم فضای داخل چشم را اشغال می‌کند. این بافت بدون عروق خونی است. به همین دلیل خونریزی آن به عروق شبکیه یا عنبیه نسبت داده می‌شود. تاری دید در اثر ضربه به چشم می‌تواند نشانگر خونریزی زجاجیه باشد. نابینایی ناگهانی، مگس پرانی در مقابل چشم و جرقه‌های نورانی نیز از دیگر علائم این عارضه بشمار می‌رود.

تاری دید در اثر ضربه به چشم آیا خطرناک است؟

مراجعه به پزشک

برحسب شدت ضربه وارده به چشم، عوارض مختلفی گریبان‌گیر فرد می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال می‌توان به هایفما، خونریزی زجاجیه و قرنیه اشاره کرد. علائم هر یک از این عوارض با هم تفاوت دارد. اما معمولاً تاری دید وجه مشترک اغلب آنها است. افراد دچار تاری دید در اثر ضربه به چشم باید سریعاً به چشم پزشک مراجعه کند. هدف از این کار بررسی میزان آسیب‌دیدگی چشم و نیاز یا عدم نیاز به مداخله پزشکی برای رفع آن است. گاهی بی توجهی به این موضوع موجب از دست دادن بینایی و تخلیه چشم می‌شود. در صورتی که چشم شما دچار ضربه شده است می‌توانید برای انجام اقدامات احتیاطی لازم به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم در تهران مراجعه کنید.

در حالت طبیعی اندازه مردمک بر حسب شدت نور کم و زیاد می‌شود. ماهیچه‌های موجود در عنبیه وظیفه تغییر اندازه مردمک را برعهده دارند. در صورت بروز اختلال در عملکرد بعضی از این ماهیچه‌ها، پدیده‌ای تحت عنوان گشاد یا بزرگ شدن مردمک چشم رخ می‌دهد. عوامل مختلفی در بروز آن نقش دارند که این مقاله به بررسی آنها اختصاص داده شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه ما را تا پایان مقاله «علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم» همراهی کنید.

بزرگ شدن مردمک چشم چیست؟

بخش کوچک و گرد موجود در وسط عنبیه چشم، مردمک (Pupit) نام دارد. نور از طریق این سوراخ به داخل چشم راه یافته و تصویر آن روی شبکیه ایجاد می‌شود. رنگ سیاه مردمک به جذب نور عبوری از آن توسط سلول‌های گیرنده شبکیه نسبت داده می‌شود. تغییر اندازه مردمک نیز به شدت نور بستگی دارد. ماهیچه‌های موجود در عنبیه تغییر اندازه مردمک را برعهده دارند. در صورت کم بودن شدت نور، قطر مردمک افزایش می‌یابد. هدف از این کار جذب مقدار بیشتری نور برای ایجاد تصاویر بهتر است. در صورت بالا بودن شدت نور، قطر مردمک کمتر می‌شود. گاهی اوقات اندازه مردمک چشم بی ارتباط با شدت نور افزایش یافته و در همان شکل باقی می‌ماند. این پدیده گشادی یا اتساع مردمک (میدریاز) نام دارد. عوامل مختلفی در بروز این عارضه نقش دارند. متداول‌ترین علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم عبارتند از:

علت های بزرگ شدن مردمک چشم

مصرف بعضی داروها

یکی از علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم مصرف بعضی داروها است؛ به عنوان مثال می‌توان به داروهای آنتی کولینرژیک اشاره کرد. آنتی کولینرژیک عنوان مجموعه‌ای از داروها است که اغلب برای درمان مشکلات تنفسی و دستگاه گوارش مورد استفاده قرار می‌گیرند. این داروها مسیر انتقال بعضی مواد شیمیایی به عضلات، چشم و حتی غدد را مسدود می‌کنند. درنتیجه مشکلاتی چون کاهش تعریق، یبوست، خشکی دهان و … رخ می‌دهد. اتساع مردمک چشم، تاری دید و سرگیجه نیز از عوارض مصرف این داروها است. البته هیچ‌گونه جای نگرانی ندارد. زیرا بعد از قطع مصرف داروها مردمک چشم به حالت طبیعی بازمی گردد. داروهای محرک، ضدافسردگی و آنتی هیستامین‌ها نیز اثری مشابه داروهای آنتی کولینرژیک روی مردمک چشم دارند.

علت های بزرگ شدن مردمک چشم

مصرف مواد مخدر

مصرف‌کنندگان مواد مخدر به‌مرور زمان با مشکلات متعدد جسمی یا روحی مواجه می‌شوند. شایع‌ترین مشکلات جسمی شامل اعتیاد، ریتم غیرطبیعی قلب، نارسایی کبدی و تضعیف سیستم ایمنی است. یکی دیگر از مشکلات ناشی از مصرف مواد مخدر بزرگ شدن مردمک و افزایش حساسیت چشم است. این موضوع برای بیشتر برای قرص‌های توهم‌زا و روان گردان (از قبیل اکستازی یا قرص‌های LSD) و کوکائین صدق می‌کند.

بیماری

بیماری‌های مختلفی موجب افزایش قطر مردمک می‌شوند؛ به عنوان مثال بیماری گشادی خوش‌خیم مردمک یک چشم (Benign episodic unilateral mydriasis) به اختصار BEUM نام دارد. در این بیماری قطر مردمک یک چشم به صورت دوره‌ای افزایش می‌یابد. مدت‌زمان ماندگاری این عارضه از چند دقیقه تا چند روز متغیر است. در این بیماری ماهیچه تنگ کننده مردمک چشم کم کار می‌شوند. برعکس این قضیه یعنی امکان پرکاری ماهیچه گشادکننده مردمک نیز وجود دارد. از دیگر علائم BEUM می‌توان به درد چشم، سردرد خفیف، حساسیت به نور و تاری دید اشاره کرد. بیماری تومور مغزی نیز یکی دیگر از علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم است.

افزایش هورمون اکسی ‌توسین

هورمون اکسی ‌توسین توسط هیپوتالاموس و در شرایط خاص تولید می‌شود؛ به‌عنوان مثال می‌توان به روابط جنسی، ورزش، کارهای خلاقانه، مصرف بعضی مواد غذایی، وابستگی عاطفی، خندیدن، گریه کردن و … اشاره کرد. یکی از علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم می‌تواند افزایش هورمون اکسی‌توسین در بدن قلمداد شود.

آسیب مغزی

ضربه، سکته و سایر آسیب‌های مغزی به عنوان یکی از علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم شناخته می‌شوند. زیرا این آسیب‌ها افزایش فشار داخل جمجمه‌ای را به دنبال دارند. در صورت بالا بودن فشار، اتساع مردمک چشم دور از ذهن نخواهد بود. این عارضه در صورتی که ناشی از آسیب مغزی باشد، ورم مردمک نام دارد.

افزایش میل جنسی

ترشح بعضی هورمون‌ها در بدن موجب افزایش میل جنسی می‌شود. سروتونین، نوراپی نفرین و دوپامین از جمله این هورمون‌ها به شمار می‌روند. مطالعات نشان می‌دهد که در لحظه بالا بودن این هورمون‌ها در بدن، مردمک نیز دچار اتساع یا گشادی می‌شود.

علت های بزرگ شدن مردمک چشم

آسیب دیدگی چشم

چشم‌ها به اشکال مختلف دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند؛ به‌عنوان‌مثال می‌توان به وارد شدن ضربه، سوختگی به دلیل آتش یا مواد شیمیایی و ورود شی خارجی داخل چشم اشاره کرد. گاهی میزان آسیب‌دیدگی به حدی است که ماهیچه‌های مسئول تنگ و گشاد کردن مردمک دچار اختلال می‌شوند. درنتیجه امکان گشادی یا اتساع مردمک وجود دارد. برحسب شدت آسیب، این عارضه به‌صورت موقت یا دائم بروز پیدا می‌کند.

مصرف داروهای متسع کننده مردمک

مصرف داروهای متسع کننده یکی دیگر از علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم است. همان‌طور که از نام این داروها برمی آید برای افزایش قطر مردمک مورد استفاده قرار می‌گیرند. چشم پزشکان در بعضی شرایط برای معاینه چشم به این قطره‌ها نیاز دارند. معاینه چشم در افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون از جمله این موارد به شمار می‌روند. البته اثر این قطره‌ها موقتی است و نهایتاً تا ۲۴ ساعت باقی می‌ماند.

مراجعه به پزشک

بزرگ شدن مردمک چشم نوعی عارضه متداول است که تحت تأثیر عوامل مختلفی بروز پیدا می‌کند. برحسب علت‌های بزرگ شدن مردمک چشم، این عارضه خطرناک یا بدون خطر ارزیابی می‌شود. به‌هرحال در صورت مشاهده هر گونه وضعیت غیرطبیعی در اندازه مردمک باید مراجعه به چشم پزشک در دستور کار قرار گیرد. زیرا در شرایط گشاد شدن مردمک حساسیت چشم به نور افزایش یافته و فرد دچار مشکل می‌شود. پزشک با معاینه چشم دلیل بروز این اختلال را تشخیص داده و نیاز یا عدم نیاز به درمان را مشخص می‌کند. در صورتی که مردمک‌های چشم شما بزرگ شده است و نیاز به معاینه دارید می‌توانید در اسرع وقت به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم در تهران مراجعه کنید.