خشکی چشم ممکن است در اثر تبخیر سریع اشک یا عدم تولید کافی آن رخ دهد. سندروم خشکی چشم می‌تواند در افراد مختلف و در هر سنی رخ دهد. عوارض این بیماری از تحریک ظریف اما مداوم چشم گرفته تا التهاب قابل توجه و زخم شدن سطح جلوی چشم متفاوت است. این بیماری به دلایل مختلفی ایجاد شده و از روش‌های مختلفی برای درمان آن استفاده می‌شود. در این مطلب اطلاعات کاملی در مورد خشکی چشم و درمان‌های آن ارائه شده است.

 

بیماری خشکی چشم چیست

بیماری خشکی چشم یک بیماری شایع است و زمانی رخ می‌دهد که اشک قادر به مرطوب کردن و روغن کاری مناسب چشم‌ها نیست. اشک به دلایل زیادی می‌تواند ناکافی و ناپایدار باشد. به‌عنوان‌مثال، در صورت عدم تولید اشک کافی یا تولید اشک بی کیفیت، خشکی چشم می‌تواند رخ دهد. این بی ثباتی اشک منجر به التهاب و آسیب سطح چشم می‌شود. بیماری خشکی چشم‌ها می‌تواند ناراحت کننده باشد. زیرا در صورت ابتلا به آن، چشم‌ها ممکن است دچار سوزش، خارش و خراشیدگی شوند. این سندروم می‌تواند در هر سنی رخ دهد. با این حال ابتلا به آن در سنین بالاتر رایج‌تر است. درمان‌های خشکی چشم ممکن است در کاهش علائم بسیار مؤثر باشند. این درمان‌ها می‌تواند شامل جراحی، مصرف داروها، تغییر در سبک زندگی یا استفاده از قطره‌های چشمی باشد.

 

علائم بیماری خشکی چشم

علائم و نشانه‌هایی که معمولاً هر دو چشم را درگیر می‌کنند، شامل موارد زیر هستند:

• احساس سوزش، خارش یا خراشیدگی در چشم
• مخاط رشته‌ای در چشم یا اطراف آن
• حساسیت به نور
•  قرمزی چشم
• احساس وجود اجسام خارجی در چشم
• مشکل در استفاده از لنزهای تماسی
• مشکل در رانندگی شب
• آبریزش چشم که پاسخ بدن در برابر تحریک خشکی چشم است.
• تاری دید یا خستگی چشم

علل ایجاد بیماری خشکی چشم

دلایل مختلفی وجود دارند که باعث مختل شدن فیلم اشک سالم می‌شوند. چشم‌های سالم همواره با مایعی پوشانده شده که به آن اشک گفته می‌شود. این امر با هر بار پلک زدن رخ می‌دهد. رطوبت چشم‌ها از خشکی آن‌ها جلوگیری کرده و دید واضح را امکان‌پذیر می‌سازد. در صورت تولید کمتر اشک توسط غدد اشک، فیلم اشک می‌تواند ناپایدار شود. این امر موجب تجزیه سریع‌تر اشک و ایجاد لکه‌های خشک قرنیه چشم می‌شود.
اشک از آب، روغن‌های چرب، پروتئین، الکترولیت‌ها، موادی برای مقابله با باکتری‌ها و فاکتورهای رشد ساخته شده است. این مخلوط به صاف و شفاف نگه داشتن سطح چشم و در نتیجه دیده درست کمک می‌کند. خشکی چشم می‌تواند ناشی از موارد زیر باشد:

• عدم تعادل در مخلوط اشک به‌طوری‌که سریعاً تبخیر می‌شود.
• عدم تولید اشک کافی برای سلامت چشم‌ها
• افزایش سرعت تبخیر اشک

 

عدم تعادل در مخلوط اشک

فیلم اشک از سه لایه روغن، آب و مخاط تشکیل شده است. وجود مشکل در هر یک از این لایه‌ها می‌تواند منجر به علائم خشکی چشم شود.

• لایه بالایی اشک از لبه‌های پلک‌ها، جایی که غدد میبومین چربی یا روغن‌های چرب را تولید می‌کنند، ساخته می‌شود. روغن سطح اشک را صاف کرده و سرعت تبخیر آن را کاهش می‌دهد. سطح روغن معیوب باعث تبخیر سریع اشک می‌شود. همچنین التهاب در امتداد لبه پلک‌ها که به آن بلفاریت گفته می‌شود، روزاسه و برخی دیگر از اختلالات پوستی می‌توانند باعث مسدود شدن غدد میبومین شده و احتمال ابتلا به چشم‌های خشک را افزایش دهند.
• لایه میانی، ضخیم‌ترین لایه اشک است که از آب و نمک تشکیل شده است. غدد اشک لایه میانی را تولید می‌کنند. آن‌ها چشم‌ها را تمیز کرده و ذرات و تحریک‌کننده‌ها را می‌شویند. مشکلات این لایه می‌تواند منجر به بی ثباتی فیلم اشک شود. اگر لایه آب بیش از حد نازک باشد، ممکن است لایه‌های چربی و مخاط یکدیگر را لمس کرده در نتیجه ترشحات رشته‌ای که نشانه بارز این بیماری است، ایجاد شود.
• لایه داخلی اشک که شامل مخاط است، باعث می‌شود که اشک به طور مساوی بر روی چشم پخش شود. سوء عملکرد لایه داخلی می‌تواند منجر به خشک شدن قرنیه در سطح جلویی چشم شود.

 

کاهش تولید اشک

پس از سن چهل سالگی، تولید اشک کاهش می‌یابد. زمانی که سن به مرحله خاصی می‌رسد، چشم‌ها خشک شده و به راحتی تحریک و ملتهب می‌شوند. این امر به ویژه در خانم‌ها و پس از یائسگی مشاهده می‌شود. علاوه بر این، کاهش تولید اشک با موارد زیر در ارتباط است:

• بیماری‌های خود ایمنی مانند سندروم شوگرن، لوپوس، اسکلرودرمی یا آرتریت روماتوئید
• پرتو درمانی
• دیابت
• کمبود ویتامین A
• جراحی‌های انکساری چشم مانند جراحی لیزیک چشم
• مصرف برخی از داروهای خاص مانند آنتی هیستامین‌ها، ضد احتقان‌ها، داروهای ضد افسردگی، داروهای فشار خون بالا، کنترل بارداری و داروهای بیماری پارکینسون

 

افزایش تبخیر اشک

مسدود شدن غدد میبومین، فیلم روغنی تولید شده را مسدود می‌کند. غدد میبومین مسدود شده بیشتر در افراد مبتلا به روزاسه یا سایر اختلالات پوستی دیده می‌شود. دلایل عمده افزایش تبخیر اشک عبارتند از:

• بلفاریت خلفی
• پلک زدن کمتر که ممکن است با شرایط خاصی مانند بیماری پارکینسون یا هنگام تمرکز در حین فعالیت‌های خاص مانند خواندن یا رانندگی رخ دهد.
• مشکلات پلک مانند چرخش پلک‌ها به سمت خارج یا داخل
• آلرژی چشم
• مواد نگهدارنده در قطره‌های چشم موضعی
• باد، دود یا هوای خشک
• کمبود ویتامین A

 

عوامل خطرزای خشکی چشم

عواملی که احتمال خشک شدن چشم‌ها را افزایش می‌دهند، عبارتند از:

• افزایش سن
• جنسیت: خشکی چشم در زنان بیشتر از مردان است. این امر به دلیل بارداری، استفاده از قرص‌های ضد بارداری یا یائسگی که منجر به تغییرات هورمونی می‌شوند، رخ می‌دهد.
• کمبود ویتامین A در رژیم غذایی: هویج، کلم بروکلی یا اسیدهای چرب امگا ۳ که در ماهی گردو و روغن‌های گیاهی یافت می‌شود، سرشار از ویتامین A هستند.
• استفاده از لنزهای تماسی یا سابقه جراحی انکساری

عوارض جانبی خشکی چشم

افرادی که به خشکی چشم مبتلا هستند، ممکن است عوارض زیر را تجربه کنند:

عفونت چشم

اشک از سطح چشم در برابر عفونت محافظت می‌کند. بدون تولید اشک کافی، احتمال خطر ابتلا به عفونت چشم وجود دارد.

آسیب به سطح چشم

در صورت عدم درمان، خشکی شدید چشم ممکن است منجر به التهاب چشم، سایش سطح قرنیه، زخم‌های قرنیه و کاهش بینایی شود.

کاهش کیفیت زندگی

خشکی چشم‌ها می‌تواند انجام فعالیت‌های روزمره مانند خواندن را دشوار کند.

 

تشخیص بیماری خشکی چشم

آزمایش‌ها و روش‌هایی که می‌توانند برای تعیین علت این بیماری مورد استفاده قرار گیرند، عبارتند از:

• معاینه چشم: معاینه چشم می‌تواند به متخصص چشم در یافتن علت ابتلا به این بیماری کمک کند.
• آزمایش اندازه گیری میزان اشک: متخصص چشم با استفاده از آزمایش شیرمر میزان تولید اشک را اندازه گیری می‌کند. در این آزمایش نوارهای کاغذ بلات زیر پلک‌های پایین قرار می‌گیرند. پس از ۵ دقیقه پزشک میزان اشک آغشته به نوار را اندازه گیری می‌کند. آزمایش دیگر اندازه گیری میزان اشک شامل تست نخ قرمز فنول است. در این آزمایش یک ریسمان حاوی رنگ حساس به pH بر روی پلک پایین قرار می‌گیرد. این نخ به مدت ۱۵ ثانیه با اشک خیس شده و سپس میزان اشک روی آن اندازه گیری می‌شود.
• آزمایش تعیین کیفیت اشک: در این آزمایش از رنگ‌های مخصوص در قطره‌های چشمی برای تعیین وضعیت سطح چشم استفاده می‌شود. در این آزمایش پزشک به دنبال الگوهای رنگ در قرنیه‌ها و مدت زمان ماندگاری آنها است.
• تست اسمولاریته اشک: این آزمایش ترکیب ذرات و آب در اشک را اندازه گیری می‌کند. با بیماری خشکی چشم آب کمتری در چشم وجود خواهد داشت.
• آزمایش نمونه‌های اشک برای جستجوی مارکرهای بیماری خشکی چشم ازجمله متالوپروتئیناز_9 ماتریس بالا یا کاهش لاکتوفرین

 

درمان‌های خشکی چشم

برای بیشتر افرادی که علائم خشکی چشم گاه بی گاه یا خفیف دارند، استفاده منظم از قطره‌های چشم بدون نسخه کافی است. اما اگر علائم مداوم و جدی‌تر هستند، گزینه‌های درمانی دیگری وجود دارد که بسته به علت بیماری متفاوت هستند. برخی از روش‌های درمانی شامل معکوس کردن یا کنترل یک بیماری یا عاملی است که باعث خشک شدن چشم‌ها می‌شود. سایر روش‌های درمانی می‌توانند کیفیت اشک را بهبود بخشیده یا باعث جلوگیری از تخلیه سریع اشک می‌شوند.

 

درمان علت زمینه‌ای خشکی چشم

در برخی از موارد درمان یک مسئله اساسی در سلامتی، می‌تواند به از بین رفتن علائم و نشانه‌های خشک شدن چشم‌ها کمک کند. به‌عنوان‌مثال، اگر مصرف داروی خاصی موجب علائم شود، پزشک ممکن است داروی دیگری با عارضه جانبی کمتر تجویز کند. همچنین در صورت وجود بیماری پلک مانند پلک‌های چرخید به سمت داخل یا خارج، متخصص چشم جراحی پلاستیک را توصیه می‌کند.

 

داروها

داروهای تجویزی مورد استفاده برای درمان خشکی چشم عبارتند از:

داروهایی برای کاهش التهاب پلک

التهاب در لبه پلک‌ها می‌تواند غدد روغنی را از تولید روغن به داخل اشک باز دارد. در این شرایط متخصص چشم ممکن است آنتی‌بیوتیک‌ها را برای کاهش التهاب توصیه کند.

قطره‌های چشمی برای کنترل التهاب قرنیه

التهاب سطح چشم ممکن است با قطره‌های تجویز شده حاوی داروی مهار کننده سیستم ایمنی سیکلوسپورین یا کورتیکو استروئید ها کنترل شود.

داروهای چشمی ریز که مانند اشک مصنوعی عمل می‌کنند

اگر علائم متوسط تا شدید باشند و اشک مصنوعی به رفع علائم کمک نکند، گزینه‌های دیگر شامل قرار دادن داروهای چشمی ریز شبیه دانه‌های شفاف برنج است. این اجسام در چشم با استفاده روزمره از محلول هیدروکسی پروپیل سلولز به آرامی حل شده و موجب روانکاوی چشم‌ها می‌شود.

داروهای محرک اشک

این داروها به تولید اشک کمک می‌کنند و به صورت قرص، ژل یا قطره چشمی موجود هستند.

قطره‌های چشمی که از خون بیمار ساخته می‌شوند

به این قطره‌ها سرم خون اتولوگ گفته می‌شود. اگر علائم خشکی چشم شدید باشد و استفاده از سایر داروها مؤثر نباشد، استفاده از این قطره‌ها یک گزینه کارآمد هستند. برای تهیه این قطره‌ها نمونه‌ای از خون بیمار پردازش شده تا گلبول‌های قرمز خون از بین رفته و سپس با محلول نمکی مخلوط می‌شود.

سایر روش‌های درمانی

سایر روش‌هایی که ممکن است برای درمان خشکی چشم‌ها مورد استفاده قرار گیرند، عبارتند از:

بستن مجاری اشک برای کاهش افت آن

متخصص چشم ممکن است این روش درمانی را برای جلوگیری از خروج سریع اشک از چشم‌ها توصیه کند. این روش با بستن جزئی یا کامل مجاری اشک انجام می‌شود. مسدود کردن مجاری اشک را می‌توان با شاخه‌های کوچک سیلیکونی به نام شاخه‌های پانکتال انجام داد. این شاخه‌های سیلیکونی قابل جابه‌جایی هستند. علاوه بر این، می‌توان کانال‌های اشک را با روش کوتر حرارتی مسدود کرد.

استفاده از لنزهای تماسی خاص

برخی از افراد با علائم شدید ممکن است از لنزهای تماسی مخصوص تجویز شده توسط متخصص چشم برای محافظت از سطح چشم و به دام انداختن رطوبت در آن، استفاده کنند. به این لنزها، لنزهای اسکرال یا لنزهای باند گفته می‌شود.

رفع انسداد غدد روغن

کمپرس گرم به طور روزانه می‌تواند به پاک‌سازی غدد چربی مسدود شده کمک کند.

استفاده از نور درمانی و ماساژ پلک

تکنیک نور درمانی و به دنبال آن ماساژ پلک‌ها به افرادی که خشکی چشم شدید دارند، می‌تواند کمک کند.

درمان‌های خانگی

ممکن است با شستشوی مکرر پلک و استفاده از قطره‌های چشمی بدون نسخه یا سایر محصولات که به چربی چشم کمک می‌کنند، بتوان علائم این بیماری را کنترل کرد.

شستن پلک‌ها برای کنترل التهاب

برای افراد مبتلا به بلفاریت و سایر شرایطی که باعث التهاب پلک شده و جریان روغن به چشم را مسدود می‌کنند، شستشوی مکرر و ملایم پلک می‌تواند بسیار مفید باشد. برای شستن پلک‌ها می‌توان به روش‌های زیر عمل کرد:

استفاده از حوله گرم بر روی چشم‌ها

در این روش یک حوله را با آب گرم خیس کنید. سپس حوله را به مدت ۵ دقیقه بر روی چشم‌ها قرار دهید. حوله به آرامی بر روی پلک‌ها حرکت داده تا انسداد مجاری برطرف شود.

استفاده از صابون ملایم

از شامپوی کودک یا صابون ملایم می‌توان برای شست و شوی پلک استفاده کرد. پاک کننده را بر روی نوک انگشتان قرار داده و چشم‌ها را در نزدیکی پایه مژه با آن ماساژ دهید.

 

چه موقع لازم است به پزشک مراجعه شود؟

در صورت داشتن علائم و نشانه‌های طولانی مدت این بیماری از جمله قرمزی، تحریک، خستگی یا دردناک بودن چشم، لازم است سریعاً به پزشک متخصص مراجعه شود. پزشک متخصص چشم می‌تواند با بررسی علائم و نشانه‌ها، بیماری را تشخیص داده و اقدامات درمانی را سریعاً انجام دهد. در صورتی که دارای علائم خشکی چشم هستید و نیاز به درمان دارید می‌توانید به صورت حضوری به مطب دکتر پورمازار جراح و متخصص بلفاروپلاستی، لیزیک و لازک چشم، کاتاراکت (آب مروارید) و عمل زیبایی پلک مراجعه کنید.

 

عیوب انکساری چشم به روش‌های مختلفی درمان می‌شود که از جمله آنها می‌توان به عینک، لنز تماسی و لنز داخل چشمی اشاره کرد. کاشت انواع لنز داخل چشم برای درجات شدید عیوب انکساری چشم مورد استفاده قرار می‌گیرد. روش مذکور برای درمان آب مروارید نیز کاربرد دارد. این مقاله به بررسی عوارض گذاشتن لنز داخل چشمی اختصاص داده شده است. خواندن این مقاله برای کسانی که قصد انجام این جراحی را دارند، توصیه می‌شود.

 

لنز داخل چشمی چیست

عیوب انکساری یکی از شایع‌ترین مشکلات چشمی است. این عیوب نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم را شامل می‌شود. آب مروارید را نیز می‌توان به مشکلات شایع چشمی اضافه کرد. رفع این مشکلات به روش‌های مختلف امکان‌پذیر است. عینک، لنز تماسی و لنز داخل چشمی از جمله این روش‌ها به شمار می‌رود. درجات خفیف عیوب انکساری چشم با استفاده از عینک یا لنز تماسی طبی درمان می‌شود. اما در صورت شدت یافتن عیوب انکساری یا بروز آب مروارید، استفاده از لنزهای داخل چشمی ضرورت پیدا می‌کند.
لنز داخل چشمی مشابه عدسی طبیعی چشم و از جنس پلاستیک است. این عدسی مصنوعی به صورت شفاف، انعطاف‌پذیر و سبک طراحی می‌شود. اولین استفاده از لنزهای داخل چشمی به سال 1960 بازمی گردد. البته این روش در سال 1981 به تأیید FDA رسیده است. لنزهای داخل چشمی و لنزهای تماسی به لحاظ نحوه استفاده با یکدیگر تفاوت دارند. لنزهای داخل چشمی تحت عمل جراحی داخل کره چشم کاشته می‌شوند. این در حالی است که لنزهای تماسی (طبی یا زیبایی) به صورت موقت داخل چشم قرار گرفته و خارج می‌شوند. انواع مختلفی از لنزهای داخل چشمی بر حسب کاربرد و نحوه استفاده در دسترس قرار دارد.

 

انواع لنز داخل چشمی

بر حسب نیاز انواع مختلفی از لنزهای چشمی طراحی و تولید شده است. بر حسب نحوه کارگذاری این لنزها به دو دسته اتاق قدامی و اتاق خلفی تقسیم می‌شوند. لنزهای اتاق قدامی در جلوی عنبیه قرار می‌گیرند. امکان قرار دادن پایک این لنزها در زاویه چشم یا روی عنبیه وجود دارد. لنزهای اتاق خلفی نیز همان گونه که از نامشان برمی آید، پشت عنبیه قرار می‌گیرند. پایک‌ها در این روش به شیار مژگانی یا صلبیه چشم متصل می شود.
بر حسب کاربرد نیز لنزهای داخل چشمی به دو نوع تک کانونی و چند کانونی تقسیم می‌شوند. لنزهای تک کانونی مختص اصلاح بینایی در فواصل محدود هستند. اما نوع چند کانونی وظیفه اصلاح بینایی در فواصل مختلف را بر عهده دارند. کاشت عدسی داخل چشمی برای رفع عیوب انکساری چشم بدون برداشت عدسی طبیعی انجام می‌شود. به عبارتی عدسی مصنوعی در مقابل عدسی طبیعی قرار گرفته و نواقص آن را جبران می‌کند. اما در شرایطی برداشت عدسی طبیعی و جایگزینی آن با لنز مصنوعی ضرورت پیدا می‌کند؛ به‌عنوان‌مثال می‌توان به آب مروارید اشاره کرد.

شرایط لازم برای استفاده از لنز داخل چشمی

برای انجام این عمل بالا بودن شماره چشم (نزدیک بینی یا دوربینی) ضرورت دارد. نزدیک بینی از منفی 3 تا منفی 23 دیوپتر و دوربینی از مثبت 1 تا مثبت 12 دیوپتر قابل قبول است. ثابت بودن شماره چشم به مدت یک سال نیز یکی دیگر از شروط این جراحی است. البته تغییرات کمتر از 5/0 دیوپتر در سال مانعی ندارد. شرایط سنی این عمل نیز بالای 18 و کمتر از 60 سال است. البته سن مناسب بین 45-21 سال قرار دارد. این جراحی برای زنان در دوران بارداری یا شیردهی مجاز نیست.

 

نحوه کاشت لنز داخل چشمی

متخصص چشم پزشک قبل از عمل سابقه بیماری و داروهای مصرفی بیمار را بررسی می‌کند. بررسی کامل چشم (مردمک، قرنیه، عدسی، شبکیه و …) قبل عمل نیز ضرورت دارد. بررسی هر یک از این موارد و ارزیابی عیوب انکساری چشم نیازمند انجام توپوگرافی چشم است. متخصص بعد از این مراحل با تجهیزات مخصوص اقدام به اندازه گیری دقیق ابعاد لنز مصنوعی می‌کند. زیرا بزرگ یا کوچک بودن لنز، مشکلات بسیاری را برای بینایی فرد ایجاد می‌کند.
عمل جراحی کاشت لنزهای دخل چشمی بسیار کوتاه و حدود 30 دقیقه به طول می‌انجامد. ابتدا چشم با استفاده از قطره مخصوص بی حس می‌شود. سپس برشی روی قرنیه ایجاد شده و لنز مصنوعی داخل چشم قرار می‌گیرد. 2 ساعت بعد از عمل، وضعیت بیمار به لحاظ وضعیت قرنیه، موقعیت لنز، فشار داخل چشم و بسیاری موارد دیگر ارزیابی می‌شود. در صورت عدم بروز مشکل ترخیص شده تا باقی مراحل درمان را در منزل سپری کند. بهبود وضعیت بینایی از بعد عمل جراحی مشخص می‌شود. اما برای مشخص شدن نتایج اصلی به 3 هفته زمان نیاز است. امکان عمل هم‌زمان هر دو چشم وجود دارد. اما گاهی پزشک بر اساس شرایط فرد عمل چشم دوم را به چندهفته‌ای موکول می‌کند.

مزایای استفاده از لنز داخل چشمی

لنز مورد استفاده در این روش به صورت دائمی داخل چشم کاشته می‌شود. ازاین‌رو همانند لنزهای تماسی نیازی به مراقبت‌های روزانه و ضدعفونی کردن ندارد. لنزهای داخل چشمی برای رفع عیوب انکساری شدید چشمی (دوربینی، نزدیک بینی و آستیگماتیسم) گزینه بسیار مناسبی است. این در حالی است که مشکلات چشمی حاد به عینک، جراحی لیزری یا لنزهای تماسی پاسخ مناسبی نمی‌دهد. سایر مزایای استفاده از لنز داخل چشمی عبارتند از:

• در صورت نازک بودن قرنیه نیز می‌توان از این روش استفاده کرد. این در حالی است که نازک بودن قرنیه یک مانع جدی برای انجام لیزر یا لیزیک به شمار می‌رود.
• قابل بازگشت است و در صورت نیاز می‌توان آن را از چشم خارج کرد. این موضوع مورد توجه افراد مبتلا به آب مروارید قرار دارد.
• مشکلاتی چون خشک چشم کمتر رخ می‌دهد.
• کیفیت قرنیه طی جراحی تغییر نمی‌کند.
• جای زخم به سرعت بهبود پیدا می‌کند.

عوارض استفاده از لنزهای داخل چشمی

کاشت لنز داخل چشم نیازمند انجام عمل جراحی است. در این جراحی قرنیه برش خورده و دوره نقاهت تا هفته‌ها یا ماه‌ها به طول می‌انجامد. همچنین امکان بروز عفونت یا التهاب قرنیه وجود دارد. عدم تطابق محور بینایی و مرکز عدسی یا لنز مصنوعی (بیش از اندازه 25 الی 50 میلیمتر) یکی دیگر از عوارض این جراحی است. در این شرایط عیوب انکساری چشم برطرف نمی‌شود. امکان آسیب دیدن قرنیه طی عمل جراحی نیز وجود دارد. افزایش فشار چشم را نیز می‌توان به عنوان یکی از عوارض این جراحی در نظر گرفت. افزایش فشار تحت تأثیر احتباس مواد در اتاق قدامی چشم یا انسداد مردمک رخ می‌دهد. در این شرایط امکان آسیب به اعصاب چشمی و بروز آب سیاه وجود دارد.

 

سخن پایانی

ما در این مقاله به بررسی انواع لنز داخل چشمی و عوارض آن پرداختیم. این روش برای درمان عیوب انکساری شدید چشم و آب مروارید مورد استفاده قرار می‌گیرد. عوارض این عمل جراحی شامل دوره نقاهت طولانی، امکان آسیب به قرنیه و عدم تطابق محور بینایی و مرکز عدسی مصنوعی است. به این موارد می‌توان افزایش فشار چشم و خطر ابتلا به آب مروارید و آب سیاه را نیز اضافه کرد. البته بسیاری از این عوارض با انجام عمل جراحی زیر نظر چشم پزشک متخصص و باتجربه قابل پیشگیری است. برای کسب اطلاعات بیشتر در این حوزه می‌توانید به صورت حضوری به مطب دکتر پورمازار جراح و متخصص عمل لازک چشم، لیزیک، بلفاروپلاستی در تهران مراجعه کنید.

وقتی مجرای باریکی که باعث تخلیه اشک از سطح چشم به داخل بینی می‌شود دچار انسداد شود، به این حالت انسداد مجاری اشک گفته می‌شود. این انسداد به دو صورت مادر زادی و اکتسابی است. در حالت اکتسابی عفونت سبب این انسداد می‌شود. در نوع مادر زادی آن نوزاد در سن 3 تا 12 هفتگی ریزش اشک مداوم پیدا می‌کند. اغلب موارد در نوع مادرزادی ریزش اشک از یک چشم صورت می‌گیرد اما در موارد نادر ریزش اشک در هر دو چشم دیده می‌شود.

هنگامی که مجرای اشک فرد مسدود شده باشد، اشک نمی‌تواند به طور طبیعی تخلیه شود و چشم حالت آبکی و تحریک شده پیدا می‌کند. این شرایط به دلیل انسداد جزئی یا کامل در سیستم تخلیه اشک ایجاد می‌شود. مجرای اشک مسدود شده در نوزادان معمولاً بدون هیچ گونه درمانی در سال اول زندگی بهتر می‌شود. در بزرگسالان مجرای اشک مسدود شده ممکن است به دلیل آسیب، عفونت یا تومور باشد.

 

علائم انسداد مجاری اشک

علائم انسداد چشم در اغلب موارد خود را در همان مراحل اولیه بیماری نشان می‌دهند. علائم و نشانه‌های گرفتگی مجرای اشکی عبارتند از:

• قرمزی قسمت سفید چشم
• عفونت یا التهاب مکرر چشم
• تورم دردناک نزدیک به گوشه داخلی چشم
• پوسته شدن پلک‌ها
• ترشحات مخاطی یا چرکی در سطح چشم
• تاری دید

 

انسداد مجاری اشکی چگونه تشخیص داده می‌شود

انسداد مجاری اشکی توسط متخصص چشم تشخیص داده می‌شود. به همین دلیل افرادی که دارای علائم این بیماری هستند بهتر است که در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنند. برای اینکه وضعیت فرد به خوبی تشخیص داده شود پزشک سؤالاتی می‌پرسد و در مورد علائم مربوطه صحبت می‌کند سپس چشم را معاینه می‌کند و آزمایشاتی انجام می‌دهد. او علاوه بر چشم، بینی را نیز معاینه می‌کند تا تشخیص دهد که آیا اختلال ساختاری مجاری بینی در انسداد مجاری اشک تأثیر داشته است یا نه؟ چنان چه پزشک پس از بررسی‌های ابتدایی احتمال ابتلا به انسداد مجاری اشکی را داد برای تشخیص قطعی آزمایش‌های دیگری را برای یافتن محل انسداد تجویز می‌کند.

آزمایش‌های تشخیص مجرای اشک مسدود شده

آزمایش تخلیه اشک

در این آزمایش میزان سرعت تخلیه اشک فرد مورد اندازه گیری قرار می‌گیرد. روی سطح هر چشم یک قطره از رنگی مخصوص قرار می‌دهند. اگر پس از گذشت 5 دقیقه و بیشتر رنگ هنوز روی سطح چشم باشد ممکن است فرد مبتلا به انسداد مجاری اشک باشد.

آبرسانی و کاوش

در این آزمایش پزشک برای بررسی میزان تخلیه اشک یک محلول نمکی را درون سیستم تخلیه اشک فرد می‌ریزد یا یک وسیله باریک را از راه سوراخ‌های کوچک گوشه چشم وارد می‌کند تا وضعیت انسداد را بررسی کند. گاهی خود این کاوش و بررسی می‌تواند مشکل را برطرف کند.

آزمایش‌های عکس برداری از چشم

در این آزمایش یک رنگ از ناحیه سوراخ گوشه پلک از طریق سیستم تخلیه اشک فرد منتقل می‌شود. بعد از آن برای یافتن محل و دلیل انسداد، عکس‌های اشعه ایکس، ترموگرافی کامپیوتری یا تصویر برداری رزونانس مغناطیسی از فرد گرفته می‌شود.

 

انسداد مجاری اشکی در چه کسانی شایع‌تر است

زنان مسن

معمولاً زنان مسن به دلیل تغییرات مربوط به سن بیشتر در معرض ابتلا به مجاری اشک مسدود شده هستند.

التهاب مزمن چشم

افرادی که به طور دائم در ناحیه چشم حالت قرمزی و التهاب و احساس سوزش داشته باشند بیش از سایرین در معرض ابتلا به مجرای اشک مسدود شده هستند.

عمل جراحی قبلی

سابقه جراحی چشم، پلک، بینی یا سینوس می‌تواند باعث ایجاد زخم در سیستم مجاری شود که این موضوع بعدها ممکن است سبب انسداد مجاری اشک شود.

افرادی که داروهای ضد گلوکوم مصرف می‌کنند

داروهای ضد گلوکوم اغلب برای استفاده موضعی روی چشم کاربرد دارد. استفاده از این داروهای موضعی می‌تواند فرد را در معرض ابتلا به انسداد مجاری اشک قرار دهد.

افرادی با سابقه پرتو درمانی یا شیمی درمانی

استفاده از روش‌های پرتو درمانی یا شیمی درمانی برای درمان سرطان به ویژه اگر تابش روی صورت یا سر باشد می‌تواند فرد را در معرض ابتلا به انسداد مجاری اشک قرار دهد.

درمان انسداد مجاری اشکی

نوع درمان بستگی به علت انسداد مجاری اشک دارد. گاهی ممکن است برای بهبود فرد به بیش از یک گزینه درمانی نیاز باشد. اگر علت مسدود شدن مجاری اشک تومور باشد باید تومور را معالجه کرد و در این صورت ممکن است برای رفع تومور عمل جراحی لازم باشد یا این که پزشک روش‌های درمانی دیگری را برای کوچک کردن آن تجویز کند. به طور کلی روش‌های درمان انسداد مجاری اشکی عبارتند از:

داروهای رفع عفونت

در صورتی که پزشک احتمال بدهد انسداد مجاری اشک به علت عفونت است ممکن است قطره‌های مخصوص چشم یا قرص آنتی‌بیوتیک تجویز کند.

مرور زمان یا ماساژ دهی

معمولاً نوزادانی که به صورت مادرزادی به انسداد مجاری اشکی مبتلا می‌شوند به‌مرورزمان بدون نیاز به درمان خاصی بهتر می‌شوند. این وضعیت می‌تواند با رشد سیستم تخلیه در اولین ماه‌های زندگی به وجود بیاید. غالباً غشای بافتی نازکی بر روی شکاف موجود در بینی وجود دارد. اگر با گذشت زمان انسداد مجاری اشک کودک بهتر نشد ممکن است پزشک یک ماساژ ویژه را برای کمک به باز کردن غشا آموزش دهد.
در صورتی که انسداد مجاری اشک به دلیل آسیب ناحیه‌ای از صورت باشد ممکن است پزشک بگوید منتظر بمانید تا مشخص شود که با بهبود ناحیه آسیب دیده مشکل رفع می‌شود یا نه؟ در واقع وقتی تورم کاهش پیدا کند ممکن است انسداد مجاری اشک خود به خود رفع شود.

اتساع، کاوش و شستشو

هنگام استفاده از این روش برای نوزادان بیهوشی عمومی انجام می‌شود. در این حالت پزشک دهانه مجرا را با وسیله مخصوص بزرگ می‌کند سپس یک پروب نازک از طریق سوراخ وارد سیستم تخلیه اشک می‌کند. در مورد بزرگسالانی که دارای سوراخ‌های باریک هستند پزشک می‌تواند با وسیله یک پروب کوچک سوراخ‌ها را گشاد کرده و مجاری اشک را شستشو دهد. این روش سرپایی ساده به طور موقت می‌تواند فرد را تسکین دهد.

اتساع سوند بالونی

در صورتی که درمان‌های اولیه مؤثر واقع شد و انسداد برگشت ممکن است پزشک از روش اتساع سوند بالونی استفاده کند. این روش معمولاً برای نوزادان و کودکان نوپا مؤثر است و ممکن است برای بزرگسالان دارای انسداد جزئی نیز مورد استفاده قرار بگیرد. برای انجام این روش درمان ابتدا بیهوشی عمومی به بیمار می‌دهند سپس پزشک از طریق انسداد مجاری اشک، در بینی یک لوله را با یک بالون تخلیه شده در نوک قرار می‌دهد. او چندین بالون را باد کرده و تخلیه می‌کند تا انسداد باز شود.

استنت یا لوله گذاری

در این روش نیز ابتدا بیهوشی عمومی انجام می‌شود. یک لوله نازک از جنس سیلیکون یا پلی اورتان از طریق یک یا هر دو سوراخ گوشه پلک فرد وارد می‌شود. بعد از آن این لوله‌ها از طریق سیستم تخلیه اشک به داخل بینی فرد منتقل می‌شوند. یک حلقه کوچک از این لوله در گوشه چشم قابل مشاهده است. به طور کلی لوله‌ها به مدت سه ماه باقی می‌مانند سپس آن‌ها را خارج می‌سازند. در این روش ممکن است عوارضی مانند التهاب ناشی از وجود لوله مشاهده شود.

 

عمل جراحی

معمولاً از عمل جراحی dacryocystorhinostomy برای درمان مجاری اشک مسدود شده استفاده می‌شود، این روش مجرای عبور اشک را برای تخلیه بینی فرد باز می‌کند. در صورتی که از این روش به عنوان یک روش سرپایی استفاده شود ابتدا بیهوشی عمومی یا یک بی حسی موضعی انجام می‌شود. مراحل این روش متفاوت است و به محل دقیق انسداد، میزان انسداد، تجربه جراح و تنظیمات بستگی دارد.
در روش خارجی این عمل، جراح برشی را در کنار بینی فرد، نزدیک محل قرارگرفتن کیسه اشکی ایجاد می‌کند. پس از اتصال کیسه اشکی به حفره بینی فرد و قرار دادن استنت در مجرای جدید، جراح با استفاده از چند بخیه برش‌های پوست را پیوند می‌زند.
در روش آندوسکوپی یا آندونازال، جراح از یک دوربین میکروسکوپی و سایر ابزارهای ریزی که از طریق سوراخ بینی به سیستم مجرای فرد وارد می‌شود، استفاده می‌کند. این روش به هیچ برشی احتیاج ندارد بنابراین جای زخمی هم باقی نمی‌ماند اما میزان موفقیت آن به اندازه روش خارجی نیست.
بعد از جراحی باید از اسپری ضد احتقان بینی و قطره‌های چشم برای جلوگیری از عفونت و کاهش التهاب استفاده کرد. پس از گذشت سه تا شش ماه فرد باید برای از بین بردن هرگونه استنت استفاده شده برای باز نگه داشتن کانال جدید، در طی روند بهبودی به مطب پزشک مراجعه کند.

 

برای تشخیص انسداد مجاری اشک باید به چه کسی مراجعه کنیم

همان طور که گفتیم تشخیص انسداد مجاری اشک توسط چشم پزشک انجام می‌شود. عدم درمان به موقع این بیماری می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری را به همراه داشته باشد. در صورتی که دارای برخی از علائم انسداد مجاری اشک هستید می‌توانید به صورت حضوری به مطب دکتر پورمازار دکتر چشم پزشکی و جراح و متخصص بلفاروپلاستی، لیزیک و لازک چشم، کاتاراکت (آب مروارید) و عمل زیبایی پلک در تهران مراجعه کنید.

عیوب انکساری چشم به اشکال مختلف نزدیک بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی بروز پیدا می‌کند. رفع این عیوب به روش‌های مختلف جراحی و غیر جراحی انجام می‌شود. عینک و لنز چشمی از جمله روش‌های غیر جراحی به شمار می‌روند. جراحی چشم نیز به دو صورت لیزری و غیر لیزری در دسترس قرار دارد. در این مقاله تفاوت عمل لازک و فمتولیزیک به عنوان دو مورد از روش‌های جراحی لیزری مورد بررسی قرار گرفته است.

 

تفاوت عمل لازک و فمتولیزیک

بیشتر مراجعات چشم‌پزشکی مربوط به عیوب انکساری چشم است. نزدیک بینی (میوپیا)، دوربینی (هیپروپی)، آستیگماتیسم و پیرچشمی از جمله این عیوب به شمار می‌روند. درمان عیوب انکساری به روش‌های مختلف انجام می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال می‌توان به عینک، لنزهای چشمی، جراحی لیزری و جراحی غیر لیزری اشاره کرد.
امروزه جراحی‌های لیزری به دلیل دوره نقاهت کوتاه و نتایج مطلوب بیشتر مورد توجه بیماران قرار دارند. اساس این روش‌ها تغییر شکل و اصلاح قرنیه به کمک لیزر برای تمرکز اشعه نور روی شبکیه و بهبود دید است. قرنیه از 5 لایه تشکیل شده که خارجی‌ترین بخش آن اپی‌تلیوم نام دارد. در جراحی لیزری چشم این لایه برای دستیابی به بخش استروما به روش‌های مختلف برش می‌خورد. سپس با استفاده از لیزر ایرادات این لایه برطرف می‌شود.
جراحی چشم با استفاده از لیزر به دو روش لیزیک و PRK صورت می‌گیرد. در هر دو روش مشکلات قرنیه با استفاده از اشعه لیزر اصلاح می‌شود. اما تفاوت‌هایی در نحوه کار وجود دارد. لازک یکی از تکنیک‌های PRK و فمتولیزیک به عنوان یکی از تکنیک‌های لیزیک مطرح است. در ادامه پس از معرفی مختصر، تفاوت عمل لازک و فمتولیزیک مورد بررسی قرار است.

 

عمل لازک

لازک یا لازیک شیوه‌ای نو در جراحی چشم PRK (کراتکتومی فوتورفراکتیو) به شمار می‌رود. در جراحی PRK، پوسته قرنیه (اپی‌تلیوم) برش خورده و به صورت کامل برداشته می‌شود. سپس عیوب استرومای قرنیه با تابش اشعه لیزر از بین می‌رود. لایه جدید اپی‌تلیوم نیز بعد از گذشت چندین روز مجدد رشد می‌کند. در روش لازک، لایه یا فلپ قرنیه (اپی‌تلیوم برش خورده) به طور کامل جدا نمی‌شود. بلکه در پایان کار به محل خود بازگشته و بهبود پیدا می‌کند. متخصصان در ابتدا گمان می‌کردند که بازگرداندن فلپ روی قرنیه مدت زمان بهبودی فرد را کاهش می‌دهد. اما آمارها نشان می‌دهد که بهبودی فلپ جدید در مقایسه با برگرداندن فلپ اولیه مدت زمان کمتری به طول می‌انجامد.
در عمل لازک ابتدا روی اپی‌تلیوم برشی مدور با استفاده از ترفاین (نوعی تیغ ظریف) ایجاد می‌شود. یک مورد از تفاوت عمل لازک و فمتولیزیک مربوط به همین موضوع است. شل کردن محل برش نیازمند استفاده از قطره الکل رقیق می‌باشد. لایه برش داده شده بعد از شل شدن از محل خود برداشته می‌شود. البته این لایه به طور کامل جدا نیست و به قرنیه اتصال دارد.
سپس استرومای قرنیه با استفاده از لیزر اگزایمر اصلاح می‌شود. در پایان فلپ روی لایه استروما برگشته و پانسمان صورت می‌گیرد. پانسمان به صورت لنز روی قرنیه قرار می‌گیرد. استفاده از لنزهای تماسی به مدت 4-3 روز ضرورت دارد. این عمل بدون درد، سرپایی و زمان آن کمتر از 15 دقیقه است. دوره نقاهت حدود یک الی دو هفته به طول می‌انجامد. همچنین قطره استروئید چشمی به مدت چند هفته باید استفاده شود.

مزایای لازک

فلپ قرنیه در روش لازک بسیار نازک است. به‌طوری‌که بافت قرنیه به اندازه 160 میکرون بیشتر حفظ می‌شود. به همین دلیل افراد دارای قرنیه نازک یا شیب‌دار می‌توانند برای آن کاندید شوند. این در حالی است که این‌گونه افراد از انجام لیزیک ناتوان هستند. همچنین در این روش خطر خشک شدن چشم کاهش می‌یابد. همچنین درد و ناراحتی بعد از عمل کمتر است. البته مقایسه این عمل با لیزیک نشان می‌دهد که دوران نقاهت، درد و ناراحتی و مراقبت‌های بعد از لازک بیشتر است.

 

فمتولیزیک

در بسیاری از موارد رفع عیوب انکساری چشم با جراحی لیزیک انجام می‌شود. در این روش قرنیه با استفاده از تیغ جراحی (میکروکراتوم) برش می‌خورد. سپس سطح استرومای قرنیه با استفاده از لیزر اصلاح می‌شود. در پایان فلپ قرنیه به محل خود بازگردانده و پانسمان می‌شود. البته معایبی برای این روش عنوان شده است؛ به‌عنوان‌مثال اعمال برش با استفاده از تیغ جراحی صورت می‌گیرد. از تبعات این کار می‌توان به دوره نقاهت طولانی و ایجاد فلپ ضخیم اشاره کرد.
در نتیجه بسیاری از افراد دارای قرنیه نازک نمی‌توانند از لیزیک برای رفع عیوب انکساری چشم خود استفاده کنند. جدیدترین تکنیک در رابطه با این عمل جراحی فمتولیزیک نام دارد. تمامی نقاط ضعف روش لیزیک از جمله تیغ جراحی در روش فمتولیزیک برطرف شده است. در واقع جایگزینی تیغ جراحی با لیزر فمتوسکند اصلی‌ترین تفاوت عمل لازک و فمتولیزیک است. فلپ قرنیه حاصل از این لیزر دارای ضخامت کمتر و دقت بالاتری است.
در آغاز جراحی فمتولیزیک ابتدا پلک با استفاده از نگهدارنده باز می‌شود. دستگاه فمتوسکند روی چشم قرار گرفته و لایه خارجی قرنیه را در مدت زمانی بسیار کوتاه (26 ثانیه) برش می‌دهد. عوارض موجود در سطح استروما با استفاده از لیزر اگزایمر ویو لایت درمان می‌شود. دستگاه مورد استفاده با نگاه فرد به نور ثابت به مدت 1 ثانیه، به صورت خودکار حرکت چشم را دنبال می‌کند. در پایان فلپ قرنیه شسته شده و در مکان خود قرار می‌گیرد. این روش بعد از تأیید FDA در سال 1999 در درمان عیوب انکساری چشم مورد استفاده قرار گرفته است.

مزایای فمتولیزیک

در روش فمتولیزیک فلپ قرنیه بسیار نازک‌تر از روش لیزیک است. همچنین به دلیل عدم استفاده از تیغ برای برش قرنیه، عوارض جراحی به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد؛ به‌عنوان‌مثال می‌توان به کاهش عفونت، التهاب، دوره نقاهت و جراحی مجدد اشاره کرد. البته عوارضی نیز برای این روش وجود دارد؛ به‌عنوان‌مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• حساسیت به نور
• ایجاد حباب گاز زیر فلپ
• پخش نور رنگین کمانی
• التهاب لایه استروما به دلیل انرژی بالای لیزر

 

برای انجام عمل لازک و فمتولیزیک باید به مراجعه کنیم

کلینیک تخصصی چشم بینایی تحت نظر جناب آقای دکتر رضا پورمازار، متخصص چشم، متولد یزد، یکی از بهترین و معتبرترین کلینیک‌های چشم پزشکی در تهران است. در کلینیک چشم بینایی جراحی لیزیک و لازک چشم و فمتولیزیک لیزر با بهره گیری از جدیدترین متدهای روز دنیا توسط تیم مجرب و زیر نظر آقای دکتر پورمازار انجام می‌پذیرد. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به صورت حضوری به کلینیک چشم بینایی مراجعه کنید.

 

سخن پایانی

ما در این مقاله به بررسی تفاوت عمل لازک و فمتولیزیک پرداختیم. بسیاری از عیوب انکساری چشم از قبیل دوربینی، نزدیک بینی و آستیگماتیسم با استفاده از این دو روش درمان می‌شوند. اساس کار هر دو با استفاده از لیزر است. اما تفاوت‌هایی نیز با یکدیگر دارند. یک مورد از تفاوت عمل لازک و فمتولیزیک مربوط به نحوه برش قرنیه است. در لازک برش با استفاده از تیغ صورت گرفته و فلپ قرنیه مجدد به محل خود بازمی‌گردد. اما در فمتولیزیک برش با استفاده از لیزر انجام می‌شود. کاهش دوران نقاهت، عفونت و سایر عوارض نیز به همین موضوع بازمی‌گردد.

یکی از رایج‌ترین اختلالات چشمی به وجود آمدن آب مروارید یا کاتاراکت است. احتمال ایجاد این بیماری در افراد بالای 40 سال بیشتر است. در این بیماری، عدسی چشم شفافیت خود را از دست داده و در نتیجه عدسی کدر می‌شود. در مراحل اولیه ایجاد آب مروارید فقط بخش کوچکی از عدسی کدر می‌شود ولی با گذشت زمان بخش بزرگی از عدسی درگیر شده و در بینایی فرد تأثیر می‌گذارد. در نتیجه ایجاد آب مروارید، عدسی چشم دیگر توانایی تمرکز نور بر روی شبکیه را نخواهد داشت. افرادی که دارای مشکل آب مروارید چشم هستند، اجسام و مناظر اطراف خود را به حالت کدر و مات مشاهده خواهند کرد. تنها روش درمانی آب مروارید عمل جراحی است و هیچ گونه دارویی باعث درمان آب مروارید نخواهد شد. جراحی با لیزر و میکرو از روش‌های کم تهاجمی جراحی هستند که در صد موفقیت عمل آب مروارید را افزایش می‌دهند. در این مقاله دکتر پورمازار دکتر چشم پزشکی و جراح و متخصص بلفاروپلاستی، لیزیک و لازک چشم، کاتاراکت (آب مروارید) و عمل زیبایی پلک در تهران به سؤالات رایج در ارتباط با جراحی آب مروارید و عوارض عمل نکردن آن پاسخ می‌دهد. در ادامه با ما همراه باشید.

 

دلایل ایجاد آب مروارید چیست

آب مروارید به دلایل مختلفی ممکن است ایجاد شود. در بعضی از مواقع آب مروارید به دلیل کهولت سن به وجود می‌آید. با افزایش سن در پروتئین‌های تشکیل دهنده عدسی چشم اختلال ایجاد می‌شود. بنابراین با افزایش سن، احتمال به وجود آمدن آب مروارید بیشتر می‌شود. یکی دیگر از دلایل ایجاد آب مروارید وجود برخی از بیماری‌ها مانند دیابت است. بیماری دیابت احتمال به وجود آمدن آب مروارید را تا 10 برابر افزایش می‌دهد. در بعضی از مواقع، ضربه وارد شده به چشم ممکن است باعث ایجاد آب مروارید با گذر زمان شود. بعضی از نوزادان از هنگام تولد و به صورت ارثی ممکن است دارای آب مروارید باشند. افرادی که سیگار و یا مشروبات الکی مصرف می‌کنند بیشتر از دیگران به این بیماری مبتلا می‌شوند.

علائم ایجاد آب مروارید در چشم چیست

به وجود آب مروارید در چشم بدون بروز هیچ‌گونه درد است. برخی از علائم مانند دوبینی، دید مه‌آلود و کدر، تار دیدن تدریجی محیط، ضعف بینایی در تشخیص رنگ‌ها، احساس وجود پرده‌ای روی چشم و افزایش شماره عینک با ایجاد آب مروارید به وجود می‌آید. علاوه بر این موارد، علائم شایع آب مروارید عبارت‌اند از:

کاهش قدرت بینانی

با پیشرفت آب مروارید در چشم، بینایی کاهش پیدا کرده و ممکن است تا حد درک نور کاهش پیدا کند. این علامت به آرامی و با گذشت زمان اتفاق می‌افتد. در این شرایط با افزایش شماره عینک بهبودی نسبی در بینایی حاصل می‌شود. ولی برای بهبودی کامل و جلوگیری از نابینایی باید عمل انجام بگیرد.

تغییر رنگ مردمک

از علائم شایع آب مروارید تغییر رنگ مردمک چشم از سفید به خاکستری یا شیری است.

عوارض عمل نکردن آب مروارید

چشم یکی از ارگان‌های اصلی بدن است؛ بنابراین هرگونه آسیب به آن خسارات جبران‌ناپذیری را برای فرد به دنبال خواهد داشت. عدم مراجعه به موقع به پزشک و انجام عمل، ضررهای اقتصادی و روحی بسیاری برای بیمار به وجود می‌آورد. آب مروارید بعد از بروز علائم و تشخیص پزشک باید هر چه سریع‌تر درمان شود. درمان نشدن آب مروارید در مدت طولانی باعث ضعف بینایی و در نهایت کوری افراد می‌شود. این که بیماری با چه سرعتی پیشرفت خواهد کرد به طور دقیق معلوم نیست. به همین دلیل بیمار با مشاهده اولین علائم آب مروارید باید به پزشک مراجعه کند و هرچه زودتر عمل آب مروارید را انجام دهد. این نکته قابل ذکر است که داشتن آب مروارید یکی از شایع‌ترین دلایل کوری چشم در دنیا است. یکی دیگر از عوارض عمل نکردن به موقع آب مروارید، به وجود آمدن عارضه آب سیاه است. در این عارضه، عدسی چشم از بین می‌رود و باعث نابینایی کامل بیمار می‌شود. در این شرایط، فرد بعد از نابینایی درد شدیدی را تحمل خواهد کرد. بیمار تا 72 ساعت بعد از بروز آب سیاه می‌تواند عمل را انجام دهد. البته در این شرایط، عوارض و خطرات عمل نسبت به عمل آب مروارید بالا می‌رود و درصد موفقیت عمل پایین است.

به طور کلی، در صد موفقیت عمل آب مروارید بسیار بالا است؛ بنابراین فرد بیمار بدون داشتن ترس از نتیجه عمل می‌تواند این عمل آسان را انجام دهد. یکی از عواملی که در مراجعه دیر هنگام بیمار نقش مهمی دارد، هزینه عمل است. امروزه خدمات درمانی و بیمه‌های تکمیلی زیادی عمل آب مروارید را پوشش می‌دهند. در نتیجه بیمار با پرداخت مقدار کمی هزینه می‌تواند این عمل را انجام دهد.