
دکتر رضا پورمازار جراح و متخصص بیماریهای چشم
وقتی صحبت از جراحی آب مروارید میشود، شاید این تصور ایجاد شود که چون این عمل امروزه بسیار رایج است، پس انتخاب پزشک یا تجهیزات اهمیت چندانی ندارد.اما واقعیت این است که رایج بودن یک عمل به معنای بیاهمیت بودن جزئیات آن نیست.در جراحی آب مروارید، عدسی کدرشده چشم خارج و یک عدسی مصنوعی داخل چشمی یا IOL جایگزین آن میشود. امروزه این جراحی معمولاً با روش فیکوامولسیفیکیشن انجام میشود و در بسیاری از بیماران نتایج بسیار خوبی دارد؛ با این حال، مانند هر جراحی داخل چشمی، همچنان احتمال عوارض وجود دارد. �بنابراین سؤال مهم فقط این نیست که:«عمل آب مروارید انجام میشود یا نه؟»بلکه باید پرسید:«چه کسی جراحی را انجام میدهد، چشم بیمار چگونه ارزیابی شده، چه لنزی برای او انتخاب شده و جراحی با چه امکانات و برنامهای انجام میشود؟»در این مقاله بررسی میکنیم هنگام انتخاب جراح آب مروارید چه معیارهایی اهمیت دارند و چرا تجربه و تخصص دکتر رضا پورمازار میتواند یکی از گزینههایی باشد که بیمار هنگام تصمیمگیری درباره جراحی خود بررسی میکند.
آب مروارید چیست؟
آب مروارید یا Cataract به کدر شدن عدسی طبیعی چشم گفته میشود.عدسی طبیعی چشم وظیفه دارد نور را به شکل مناسب روی شبکیه متمرکز کند. وقتی این عدسی کدر میشود، ممکن است فرد دچار:تاری دیدکاهش وضوح تصویرحساسیت به نورایجاد هاله اطراف چراغهاکاهش دید در شبتغییر مکرر شماره عینکشود.آب مروارید بیشتر با افزایش سن دیده میشود، اما تنها مختص سالمندان نیست و میتواند در شرایط دیگری نیز ایجاد شود. �
آیا جراحی آب مروارید یک عمل ساده است؟
جراحی آب مروارید از رایجترین اعمال چشمپزشکی است و تکنیکهای مدرن آن نسبت به گذشته پیشرفت زیادی کردهاند.اما بهتر است بین دو عبارت تفاوت قائل شویم:«عمل رایج است»با«عمل بدون ریسک است»این دو یکی نیستند.در جراحی آب مروارید، ساختارهای بسیار ظریف چشم درگیر هستند و عوارضی مانند پارگی کپسول خلفی، مشکلات قرنیه، التهاب، عفونت داخل چشمی، افزایش فشار چشم، مشکلات شبکیه یا جابهجایی لنز، هرچند با شیوعهای متفاوت، ممکن است رخ دهند.
بنابراین هدف یک جراح خوب فقط «تمام کردن عمل» نیست؛ بلکه باید تلاش شود جراحی با برنامهریزی مناسب، تکنیک
صحیح و مدیریت دقیق شرایط مختلف چشم انجام شود.
چرا انتخاب جراح اهمیت دارد؟
چشم هر بیمار با بیمار دیگر یکسان نیست.ممکن است دو بیمار هر دو به آب مروارید مبتلا باشند، اما یکی:قرنیه متفاوتی داشته باشد،مردمک کوچکتری داشته باشد،سابقه جراحی قبلی داشته باشد،نزدیکبینی شدید داشته باشد،گلوکوم داشته باشد،دیابت داشته باشد،یا ضعف زونولهای عدسی داشته باشد.این عوامل میتوانند پیچیدگی جراحی را تغییر دهند. برخی بیماریهای زمینهای چشم نیز میتوانند روی نتیجه بینایی پس از عمل اثر بگذارند. به همین دلیل، تجربه جراح در مواجهه با شرایط مختلف اهمیت پیدا میکند.
تجربه جراح چه نقشی در جراحی آب مروارید دارد؟
تجربه به معنای انجام تعداد زیادی عمل بهتنهایی نیست.یک جراح باتجربه باید بتواند:شرایط چشم را قبل از عمل ارزیابی کند.ریسکهای احتمالی را شناسایی کند.روش مناسب جراحی را انتخاب کند.در طول جراحی وضعیت چشم را بهدرستی مدیریت کند.صورت ایجاد شرایط غیرمنتظره، تصمیم مناسب بگیرد.مراقبتهای بعد از عمل را پیگیری کند.
برای مثال، پارگی کپسول خلفی یکی از عوارض شناختهشده جراحی آب مروارید است که ممکن است نیاز به تغییر تکنیک جراحی و اقدامات تکمیلی داشته باشد. تشخیص سریع و مدیریت مناسب این وضعیت اهمیت زیادی دارد. بنابراین تجربه جراح بیشتر از آنکه فقط به «تعداد عمل» مربوط باشد، به توانایی تصمیمگیری و مدیریت شرایط مختلف مربوط است.
نقش تجهیزات در جراحی آب مروارید چیست؟
تجهیزات مدرن میتوانند نقش مهمی در انجام ایمن و دقیق جراحی داشته باشند.یکی از تجهیزات اصلی در جراحی مدرن آب مروارید، سیستم فیکوامولسیفیکیشن است.در این روش، با استفاده از انرژی اولتراسوند، عدسی کدرشده به قطعات کوچکتر تبدیل و سپس خارج میشود و در ادامه لنز داخل چشمی قرار میگیرد. اما اهمیت تجهیزات فقط به دستگاه
فیکو محدود نمیشود.تجهیزات مناسب میتوانند در زمینههایی مانند:کنترل جریان مایعاتکنترل فشار داخل اتاق قدامیخرد کردن و خارج کردن عدسیحفظ شرایط پایدار چشم حین عملافزایش دید جراحاندازهگیریهای قبل از عملمحاسبه قدرت لنز داخل چشمینقش داشته باشند.
آیا تجهیزات بهتنهایی نتیجه عمل را تعیین میکنند؟
خیر.این نکته بسیار مهم است.حتی پیشرفتهترین دستگاه نیز بدون جراح متخصص، برنامهریزی صحیح و استفاده درست، نمیتواند تضمینکننده نتیجه باشد.از طرف دیگر، تجربه جراح بدون تجهیزات مناسب نیز ممکن است محدودیتهایی ایجاد کند.به زبان ساده:نتیجه مطلوب جراحی حاصل همکاری سه عامل مهم است: ارزیابی صحیح بیمار، مهارت جراح و امکانات مناسب.
چرا ارزیابی قبل از عمل اهمیت زیادی دارد؟
قبل از جراحی آب مروارید، تنها تشخیص وجود کدورت عدسی کافی نیست.پزشک باید شرایط کلی چشم را بررسی کند.این ارزیابی ممکن است شامل بررسی:قرنیهعدسیشبکیهعصب بیناییفشار چشمطول محوری چشموضعیت سطح چشمقدرت لنز داخل چشمیباشد.در برخی بیماران، بیماریهای دیگری مانند دژنراسیون ماکولا، رتینوپاتی دیابتی یا بیماریهای عصب بینایی میتوانند روی کیفیت دید پس از جراحی اثر بگذارند. �بنابراین اگر بیمار انتظار دارد «بعد از عمل حتماً دید کاملاً عالی داشته باشد»، باید ابتدا مشخص شود که آیا مشکل دیگری در چشم وجود دارد یا خیر.انتخاب لنز داخل چشمی؛ یکی از مهمترین تصمیمهابعد از خارج کردن عدسی کدر، معمولاً یک لنز داخل چشمی (IOL) در چشم قرار میگیرد.
انتخاب لنز باید بر اساس شرایط چشم و نیازهای بینایی بیمار انجام شود.انواع مختلف لنزها میتوانند برای اهداف متفاوتی طراحی شده باشند، از جمله:لنزهای تککانونیلنزهای چندکانونیلنزهای با عمق تمرکز گسترده یا EDOFگزینههای خاص برای شرایط ویژهلنزهای پیشرفته میتوانند در بعضی بیماران وابستگی به عینک را کاهش دهند، اما ممکن است برای همه مناسب نباشند و برخی بیماران با پدیدههایی مانند هاله یا خیرگی مواجه شوند.
پس انتخاب «گرانترین لنز» الزاماً به معنای انتخاب «بهترین لنز» برای همه نیست.بهترین لنز، لنزی است که با شرایط چشم و نیازهای واقعی بیمار هماهنگ باشد.
آیا همه بیماران آب مروارید شرایط یکسانی دارند؟
قطعاً خیر.برای مثال، جراحی یک آب مروارید معمولی با جراحی در بیماری که:مردمک کوچک دارد،کاتاراکت بسیار سفت دارد،نزدیکبینی شدید دارد،ضعف زونولار دارد،سابقه جراحی شبکیه دارد،یا بیماریهای همزمان چشم دارد،میتواند از نظر پیچیدگی متفاوت باشد. �به همین دلیل، تصمیمگیری باید بیمارمحور باشد.اگر حین جراحی مشکلی ایجاد شود چه؟یکی از مهمترین تفاوتهای بین یک جراحی برنامهریزیشده و یک جراحی واقعی، امکان مواجهه با شرایط غیرمنتظره است.برای مثال، در صورت ایجاد پارگی کپسول خلفی، ممکن است تکنیک جراحی تغییر کند و بسته به شرایط، اقدامات دیگری مانند ویترکتومی قدامی یا تغییر محل قرارگیری لنز مورد نیاز باشد. �این موضوع نشان میدهد که مهارت جراح فقط در شرایط ایدهآل سنجیده نمیشود؛ بلکه توانایی تشخیص سریع و مدیریت شرایط پیچیده نیز اهمیت دارد.
چرا دکتر رضا پورمازار را برای جراحی آب مروارید انتخاب کنیم؟
انتخاب جراح یک تصمیم شخصی و پزشکی است و هیچ پزشکی نمیتواند نتیجه یکسانی را برای تمام بیماران تضمین کند.اما هنگام انتخاب دکتر رضا پورمازار برای جراحی آب مروارید، بهتر است بیمار به مجموعهای از معیارها توجه کند:
1. تخصص و تجربه در جراحیهای چشمجراحی آب مروارید یک جراحی داخل چشمی است و انجام آن به دانش تخصصی
چشمپزشکی و مهارت جراحی نیاز دارد.
2. ارزیابی دقیق قبل از عملشناخت وضعیت چشم قبل از جراحی، بخش مهمی از برنامهریزی درمان است.
3. توجه به شرایط اختصاصی هر بیمارنوع کاتاراکت، وضعیت قرنیه، شبکیه، عصب بینایی، اندازه چشم و سایر عوامل
میتوانند بر تصمیم درمانی اثرگذار باشند.
4. توجه به انتخاب لنزهدف فقط خارج کردن آب مروارید نیست؛ بلکه باید لنز داخل چشمی متناسب با شرایط بیمار انتخاب شود.
5. آمادگی برای شرایط مختلف حین جراحیجراح باید برای مدیریت شرایط غیرمنتظره نیز آمادگی و تجربه کافی داشته باشد.
6. پیگیری بعد از عملجراحی تنها به زمان حضور بیمار در اتاق عمل محدود نمیشود. پیگیری پس از عمل و بررسی روند
بهبود نیز بخش مهمی از مراقبت است.
آیا جراحی آب مروارید همیشه باعث دید عالی میشود؟
خیر، هیچ جراحی نمیتواند برای همه بیماران نتیجه یکسانی را تضمین کند.هدف اصلی جراحی، برداشتن عدسی کدر و جایگزین کردن آن با لنز داخل چشمی مناسب است.اما اگر بیمار همزمان بیماریهایی مانند مشکلات شبکیه، عصب بینایی یا قرنیه داشته باشد، ممکن است حتی پس از جراحی موفق آب مروارید، کیفیت دید به سطح مورد انتظار نرسد. این موضوع باید پیش از جراحی برای بیمار توضیح داده شود.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.