بلفارواسپاسم یا اسپاسم پلک که تحت عناوین دیگری چون حرکت غیر ارادی چشم، پرش پلک، تیک پلک و غیره شناخته می‌شود؛ یکی از مشکلات مربوط به چشم است که در زنان میان‌سال بیش از سایر افراد شیوع دارد. ممکن است این عارضه پس از چند روز به خودی خود برطرف شود اما گاهی اوقات این مشکل به صورت طولانی مدت بروز پیدا می‌کند. این عارضه می‌تواند به صورت هم زمان پلک بالایی و پایینی فرد را درگیر کند؛ یا در یکی از پلک‌های بالا یا پایین بروز پیدا کند. در موارد شدید و در مواردی که این عارضه به مدت طولانی رخ می‌دهد؛ بهتر است به یک متخصص چشم یا مغز مراجعه شود. در ادامه مطلب در خصوص علت‌ها و راه‌های پیشگیری و درمان این بیماری مطالبی ارائه می‌شود.

علت های بلفارواسپاسم چیست؟

بلفارواسپاسم که نوعی دیستونی است ممکن است در یک یا تعدادی از عضلات دور پلک رخ دهد. در واقع عضلات دور پلک به صورت کنترل نشده و غیر ارادی مکرراً منقبض می‌شوند که علت این انقباض می‌تواند به عوامل زیادی وابسته باشد. برخی از مهم‌ترین علت های بلفارواسپاسم عبارتند از:

اختلالات سیستم عصبی

در مغز عقده‌هایی با نام عقده‌های قاعده‌ای وجود دارد که مسئول تنظیم وضعیت بدن و کنترل حرکت هستند. در صورتی که هسته‌های قاعده‌ای به دلایلی که بعضی از آنها ناشناخته است؛ دچار اختلال در عملکرد شوند؛ مشکلاتی مانند اسپاسم پلک را به وجود می‌آورند.

عوارض دارویی

مصرف برخی از داروها مانند داروهای مربوط به اختلالات سیستم عصبی مثل داروهای درمان پارکینسون، می‌تواند باعث پرش پلک شود.

مشکلات چشمی

برخی از عارضه‌های چشمی می‌تواند به عنوان یک عامل محرک در شروع اسپاسم پلک نقش ایفا کنند؛ به عنوان مثال عارضه‌هایی مانند خشکی چشم، سندروم بینایی کامپیوتر، بلفاریت، حساسیت‌های فصلی و تحریک قرنیه و ملتحمه می‌تواند در ایجاد این مشکل مؤثر باشند.

سایر عوامل احتمالی اسپاسم پلک عبارتند از:

• خستگی چشم
• مصرف بیش از حد نوشیدنی‌های کافئین دار
• استرس و فشارهای روانی
• عوامل ژنتیکی
• ضعف بدنی
• بی خوابی

عوامل ذکر شده تنها بخشی از عواملی هستند که تابه‌حال محققان به آنها پی برده‌اند. گاهی اوقات اسپاسم پلک به صورت ناگهانی بروز پیدا می‌کند که علت آن ناشناخته باقی می‌ماند.

بلفارواسپاسم یا اسپاسم پلک چیست؟

راه های پیشگیری و مراقبت از بلفارواسپاسم

با انجام راهکارهای نسبتاً ساده‌ای می‌توان تا حدود زیادی از بروز این عارضه جلوگیری کرد. با شناخت و آگاهی از علت‌های این نوع تیک می‌توان به راه‌های پیشگیری پی برد. فقط گاهی اوقات که علت بیماری ناشناخته است یا بیماری در اثر اختلالات عصبی غیر قابل پیش بینی به وجود می‌آید؛ نمی‌توان به طور دقیق از عارضه پیشگیری کرد. به‌عنوان‌مثال گاهی اوقات فلج عصب ۷ صورت موجب این عارضه می‌شود؛ در اکثر مواقع این فلج به صورت ناگهانی و بدون علت مشخص رخ می‌دهد. همین امر موجب می‌شود که گاهی اوقات نتوان از این عارضه پیشگیری کرد.

برخی از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از بلفارواسپاسم عبارتند از:

• خواب کافی
• اجتناب از فشارهای روانی و استرس
• استراحت دادن به چشم‌ها بعد از هر بیست دقیقه کار با کامپیوتر به مدت ۳۰ ثانیه
• استفاده از عینک‌های آنتی رفلکس در هنگام کار با کامپیوتر و موبایل
• مصرف به اندازه نوشیدنی‌های کافئین دار
• درمان به موقع خشکی چشم
• قرار نگرفتن در معرض آلرژن ها
• مصرف انواع ویتامین‌ها و پتاسیم
• درمان به موقع و زود هنگام بیماری‌های ویروسی و عفونی

راه های درمان بلفارواسپاسم چیست؟

اگر افراد به مدت طولانی دچار حرکات غیر ارادی پلک چشم شدند باید سریعاً به چشم پزشک مراجعه کنند. این افراد ممکن است در باز نگه داشتن چشم دچار مشکل شوند و به نور حساسیت پیدا کنند. گاهی اوقات افراد ممکن است؛ اشیا را به صورت تار مشاهده کنند. البته این مشکلات در اسپاسم‌های شدید رخ می‌دهد. رایج‌ترین روش‌ها برای درمان بلفارواسپاسم عبارتند از:

دارو درمانی

متخصص چشم پزشک ممکن است برای افراد مبتلا به این عارضه داروهایی را تجویز کند. داروها ممکن است اثر طولانی مدت نداشته باشند و بعد از قطع دارو فرد مجدداً به اسپاسم مبتلا شود. همچنین این داروها ممکن است عوارضی را به همراه داشته باشند؛ اما برای بهبود موقت بیماری و تا زمانی که روش‌های درمانی دیگر تأثیر خود را بگذارند؛ پزشک از دارو درمانی استفاده می‌کند. داروهایی مانند والیوم، لیورسال و تگرتول جزو این داروها هستند.

روش های تزریقی

روش‌های تزریقی جزو بهترین روش‌های درمانی هستند و نسبت به درمان دارویی در اولویت قرار می‌گیرند. در روش‌های تزریقی ممکن است پزشک بوتاکس یا نورومدولاتور را تزریق کند. بوتاکس باعث فلج موقت عضلات منقبض شونده پلک می‌شود و از آزاد شدن استیل کولین جلوگیری می‌کند؛ در نتیجه تیک از بین می‌رود.

درمان های حمایتی

گاهی اوقات بلفارواسپاسم ریشه روانی دارد که به کمک روانپزشک و روان شناس این مشکل قابل درمان است. روان درمانگرها با استفاده از تکنیک‌های خاصی به بیمار کمک می‌کنند تا این مشکل را حل کند. تمرینات مربوط به افزایش تمرکز، یوگا و تنفس شکمی، راهکارهای رفع استرس و اضطراب می‌تواند به طور قابل توجهی این مشکل را برطرف کند.

در صورتی که هیچ یک از روش‌های درمانی ذکر شده اثرگذار نباشند؛ چشم پزشک ممکن است از روش جراحی برای درمان این عارضه کمک بگیرد در جراحی بخشی از عضله‌ای که مسئول بستن پلک است؛ برداشته می‌شود.

بلفارواسپاسم یا اسپاسم پلک چیست؟

مراجعه به پزشک

بلفارواسپاسم یا اسپاسم شدید پلک یکی از مشکلات تقریباً نادر است که در آن به صورت غیر ارادی چشم‌ها بسته می‌شود و عضلات پلک مکرراً منقبض می‌شوند. عواملی مانند اختلالات سیستم عصبی، فشار روانی، بیماری پارکینسون، مشکلات چشم مانند خشکی چشم باعث ایجاد این عارضه می‌شوند. در موارد شدید این تیک با تورم پلک، قرمزی چشم و ترشح چشم همراه است. از طریق تزریق بوتاکس و روش‌های جراحی می‌توان عارضه را درمان کرد. برای درمان این عارضه می‌توانید به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم مراجعه کنید. توجه داشته باشید که هرگونه تأخیر در مراجعه به پزشک در صورت مشاهده هرگونه ناراحتی در ناحیه چشم می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری را به همراه داشته باشد.

بسیاری از افراد گمان می‌کنند؛ سکته فقط در مغز و قلب رخ می‌دهد در حالی که سکته می‌تواند در چشم نیز رخ دهد. عوامل مختلفی می‌تواند سبب ایجاد سکته چشمی شود. به‌عنوان‌مثال کنده شدن پلاک‌های کلسیمی در عروق قلب و گردن به شریان‌های مرکزی شبکیه چشم راه پیدا می‌کنند و باعث ایجاد سکته در چشم می‌شوند. اگر افراد به موقع نزد پزشک مراجعه نکنند ممکن است دچار نابینایی دائمی و مرگ ناگهانی شوند. به دلیل اهمیت این موضوع در ادامه مطلب در خصوص علت‌ها و علایم این نوع سکته مطالبی بیان می‌شود.

علت های سکته چشمی چیست؟

عوامل متعددی در بروز سکته چشمی مؤثر هستند اما به طور کلی سه دلیل اصلی برای ایجاد این نوع سکته بیان می‌شود؛ این سه دلیل مهم عبارتند از:

مسدود شدن شریان مرکزی شبکیه

شریان‌های مرکزی شبکیه وظیفه خونرسانی به بافت شبکیه را برعهده دارند؛ اگر به هر دلیلی مانند ایجاد لخته در شریان مرکزی این شریان بسته شود؛ کاهش بینایی به صورت ناگهانی اتفاق می‌افتد و سکته چشمی رخ می‌دهد. اگر بیمار در 90 دقیقه اول خود را به پزشک برساند و شریان بسته شده باز شود خطر رفع می‌شود و فرد بینایی خود را به دست می‌آورد. سرخرگ‌ها شریان مرکزی شبکیه چشم را تشکیل می‌دهند.

مسدود شدن سیاهرگ های مرکزی شبکیه

سیاهرگ‌های مرکزی شبکیه همان وریدها هستند که خون حامل دی‌اکسیدکربن در آنها جریان دارد. عواملی مانند غلظت خون، پلاک‌های کلسیمی، لخته خون، بیماری‌های سیستم ایمنی و عوارض دارویی می‌تواند سبب غلیظ شدن و مسدود شدن این وریدها شود. مسدود شدن این وریدها سبب ایجاد سکته چشم می‌شود. سکته چشم در اثر انسداد ورید مرکزی راحت‌تر از انسداد شریان مرکزی درمان می‌شود.

آسیب به عصب بینایی

عصب بینایی وظیفه انتقال سیگنال‌های عصبی به مغز را برعهده دارد و رابط بین شبکیه و مغز است. در اثر عوامل مختلف مانند فشار خون و دیابت ممکن است خون رسانی به عصب بینایی دچار اختلال شود. عدم خون رسانی به عصب باعث می‌شود؛ مواد مغذی و اکسیژن لازم برای عصب بینایی فراهم نشود در نتیجه عصب بینایی دچار آسیب می‌شود و کارکرد خود را از دست می‌دهد؛ همین عامل سبب بروز سکته چشم می‌شود. وارد آمدن فشار به اعصاب بینایی نیز می‌تواند زمینه را برای ایجاد این نوع سکته فراهم کند.

سایر علل سکته چشم عبارتند از:

• تنگی شرایین
• مصرف مواد مخدر
• بیماری‌های قلبی
• کم خونی
• واسکولیت یا التهاب عروق خونی
• کلسترول بالا
• آب سیاه یا گلوکوم

سکته چشمی چیست؟

علائم سکته چشمی چیست؟

علائم سکته چشمی در یک چشم رخ می‌دهند و فرد کاهش دید شدید و ناگهانی را تجربه می‌کند؛ علائم مربوط به این عارضه در عرض چند ساعت تا چند روز گسترش پیدا می‌کنند و اکثر از اوقات بدون ایجاد درد ظاهر می‌شوند. سکته عصب بینایی که در حالت عادی به دو نوع کلی عروقی و غیر عروقی تقسیم‌بندی می‌شود؛ می‌تواند سبب ایجاد علائم متفاوتی در فرد شود؛ همچنین سکته عروقی علائم شدیدتری دارد و کاهش بینایی با شدت بیشتری رخ می‌دهد.

سایر علائم سکته عصب بینایی عبارتند از:

• اختلال دید رنگ
• مشاهده لکه‌های خاکستری شناور در میدان بینایی
• تاری دید
• بالا رفتن فشار چشم

همچنین سکته چشم می‌تواند عوارض زیادی به دنبال داشته باشد که از جمله می‌توان به ایجاد رگ‌های خونی غیر عادی در شبکیه، نشت زجاجیه و تورم شدید ماکولا اشاره کرد. شیوع این بیماری در مردان نسبت به زنان بیشتر است و با افزایش سن خطر این نوع سکته افزایش پیدا می‌کند. افراد مبتلا به دیابت، پرفشاری خون و چربی خون، افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، مصرف کنندگان مواد مخدر و افراد مبتلا به آب سیاه بیشتر از سایر افراد در معرض سکته چشم قرار دارند به همین سبب لازم است تا از چشمان خود بیش از سایر افراد مراقبت کنند.

درمان سکته چشمی

درمان سکته چشمی با توجه به نوع سکته، مدت زمان سپری شده از سکته، علت سکته، قسمت درگیر شده عصب و شدت آسیب‌دیدگی می‌تواند متفاوت باشد. متخصص چشم پزشک در ابتدا از طریق روش‌هایی مانند تست وضوح بینایی، بررسی عصب بینایی از طریق گشاد کردن مردمک، معاینات قلبی عروقی، اندازه گیری تست‌های خونی، نمونه برداری از عروق ناحیه گیجگاهی، شرح حال گرفتن از بیمار و آنژیوگرافی رگ‌های سر وقوع سکته چشمی را تأیید می‌کند. پس از تأیید و تشخیص علت سکته یکی از روش‌های درمانی زیر به کار گرفته می‌شود:

تجویز کورتیکواستروئید

تجویز داروهای ضد التهاب کورتونی از روش‌های درمانی برای سکته عصبی بینایی است. گاهی این داروها به چشم فرد تزریق می‌شوند و به عنوان درمان اورژانسی در نظر گرفته می‌شوند. این داروها به مدت ۲ تا ۳ هفته با دوز بالا تزریق می‌شوند؛ پس از سه هفته دوز دارو به تدریج کم می‌شود.

ماساژ دادن چشم

چشم پزشک، چشم بیمار را به روش‌های خاصی ماساژ می‌دهد و روش ماساژ دادن را به بیمار آموزش می‌دهد. ماساژ چشم به‌مرورزمان باعث باز شدن شبکیه و بازگشت بینایی فرد می‌شود.

سایر روش های درمانی

لیزر تراپی برای کاهش فشار چشم و باز شدن عروق مسدود شده، تجویز داروهای ضد لخته، کنترل ریسک فاکتورها، تزریق داروهای رشد دهنده سلول‌های آندوتلیال ضد آوندی و درمان با اکسیژن فوقانی از دیگر روش‌های درمانی سکته چشمی است.

سکته چشمی چیست؟

مراجعه به پزشک

سکته چشم یکی از عوارض چشمی است که می‌تواند در اثر عواملی مانند مسدود شدن سرخرگ چشم، مسدود شدن سیاهرگ چشم و وارد شدن آسیب به عصب بینایی بروز پیدا کند. اگر در ساعات اولیه به پزشک مراجعه شود؛ فرد تا حدود زیادی درمان می‌شود و بینایی خود را به دست می‌آورد. تزریق داروهای کورتونی به چشم و لیزر تراپی از مهم‌ترین روش‌های درمانی این نوع سکته است. از طریق کنترل ریسک فاکتورها، می‌توان از ایجاد این عارضه تا حدود زیادی پیشگیری کرد. برای کنترل ریسک فاکتورها و درمان می‌توانید به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم پزشک در تهران مراجعه کنید.

نوروپاتی اپتیک که با نام نوریت اپتیک نیز شناخته می‌شود؛ به التهاب شدید عصب بینایی چشم گفته می‌شود. عصب بینایی از رشته‌های عصبی تشکیل شده است که وظیفه آن انتقال اطلاعات بینایی به مغز است؛ ازآنجاکه این عصب نقش کلیدی و بسیار مهمی را در بینایی ایفا می‌کند؛ آسیب به آن می‌تواند مشکلات زیادی را ایجاد کند. گاهی اوقات التهاب شدید این عصب باعث از بین رفتن میلین می‌شود؛ این اتفاق اغلب زمانی بروز پیدا می‌کند که فرد به بیماری خود ایمنی نیز مبتلا باشد. در ادامه مطلب در خصوص عوامل و علائم و روش درمان بیماری نوروپاتی اپتیک توضیحاتی داده می‌شود.

علل نوروپاتی اپتیک

در بیماری نوروپاتی اپتیک روند تبدیل تکانه‌های عصبی به اطلاعات بینایی با کندی و توقف روبه‌رو می‌شود؛ پس هر عاملی که در این روند نقش داشته باشد می‌تواند به عنوان عامل بیماری نوروپاتی اپتیک شناسایی شود؛ با توجه به این نکته علل متنوعی می‌توانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند. عوامل اصلی ایجاد کننده نوروپاتی اپتیک عبارتند از:

بیماری های خود ایمنی

مبتلا شدن به بیماری‌های خود ایمنی مانند لوپوس و مولتیپل اسکلروزیس می‌تواند زمینه را برای مبتلا شدن به بیماری نوریت اپتیک مهیا کند. در بیماری مولتیپل اسکلروزیس سیستم ایمنی بدن به غلاف‌های میلین حمله می‌کند؛ از زمانی که میلین زدایی در اعصاب بینایی رخ دهد؛ فرد با التهاب عصب اپتیک روبه‌رو خواهد شد. گاهی اوقات التهاب عصبی می‌تواند اولین نشانه مبتلا به ام اس باشد. پس مشکلات مربوط به سیستم ایمنی می‌تواند یکی از مهمترین عوامل ایجاد این بیماری باشد.

بیماری های مغزی

برخی بیماری‌های مغزی مانند انسفالیت و مننژیت باعث ایجاد فشار در داخل مغز می‌شوند؛ در مننژیت التهاب پرده‌های مغزی رخ می‌دهد و در آنسفالیت التهاب و تورم در بخش‌های اصلی مغز رخ می‌دهد این التهابات و آسیب‌ها می‌توانند عصب بینایی را نیز دچار التهاب کنند و سبب بیماری نوروپاتی اپتیک شوند.

تضعیف سیستم ایمنی بدن

اگر سیستم ایمنی بدن ضعیف باشد و بیماری‌های عفونی مختلف مانند بیماری‌های باکتریایی توکسوپلاسموز، آنفولانزای شدید، عفونت‌های ویروسی مختلف مانند تب‌خال و سایر بیماری‌های عفونی مانند زونا، سل و سیفلیس رخ دهد و این بیماری‌ها سریعاً کنترل و درمان نشوند می‌توانند؛ باعث ایجاد نوریت اپتیک شوند.

سایر عوامل ایجاد کننده نوروپاتی اپتیک عبارتند از:

• بیماری‌های ایجاد کننده گره در عصب بینایی
• بیماری‌های از بین برنده غلاف میلین مانند دویک
• مصرف طولانی مدت و بیش از حد برخی از داروها مانند گنه گنه
• بیماری‌های عفونی مانند تب گربه خشن و لایم
• اختلالات عصبی
• کاهش بینایی ارثی
• سوء تغذیه
• مصرف بیش از حد الکل و تنباکو

نوروپاتی اپتیک چیست؟

علائم بیماری نوروپاتی اپتیک چیست؟

علائم بیماری می‌تواند با درجات مختلف در افراد متفاوت بروز کند. شایع‌ترین علائم مربوط به بیماری نوریت اپتیک عبارتند از:

کاهش بینایی

کاهش بینایی تقریباً اولین علامت این بیماری است. این نشانه گاهی به قدری شدید می‌شود که فرد فقط می‌تواند نور محیط را درک کند. پس از حدود دو ماه از بروز این نشانه ممکن است بینایی فرد بهتر شود و فرد بعد از ۶ ماه از شروع بیماری بخش قابل توجهی از بینایی خود را به دست آورد.

درد چشم

افراد مبتلا به نوریت اپتیک ممکن است دچار درد شدید چشم شوند به‌طوری‌که هنگام حرکت دادن چشم این درد شدیدتر می‌شود. گاهی اوقات ممکن است فرد در پشت چشم خود احساس درد کند؛ این درد می‌تواند به صورت موقت در بینایی فرد اختلال ایجاد کند.

اختلال دید رنگی

افراد مبتلا به این بیماری در تشخیص رنگ‌ها نیز دچار مشکل می‌شوند و گاه رنگ‌ها را کم‌رنگ‌تر از آنچه که هست؛ مشاهده می‌کنند.

سردرد

به دلیل التهاب عصب بینایی، فرد سردردهای شدیدی را به علت درگیر شدن عصب بینایی قبل از ورود به چشم تجربه می‌کند.

سایر علائم این بیماری عبارتند از:

• درگیر شدن یک چشم در اغلب موارد
• کاهش حدت بینایی
• اختلال میدان بینایی
• درد اطراف چشم
• مشاهده چراغ‌های چشمک زن
• بی حسی و ضعف در برخی از اندام‌ها

بررسی‌های پاتولوژی نشان داده است که زنان، سفید پوستان، افراد بین ۲۰ تا ۳۵ سال و افراد مبتلا به بیماری‌های خود ایمنی بیشتر دچار این بیماری می‌شوند.

تشخیص بیماری نوروپاتی اپتیک

افراد در صورت مشاهده علائم مربوط به این بیماری می‌توانند به متخصص چشم مراجعه کنند. متخصص چشم با معاینه کامل چشم و بررسی چشم فرد و انجام آزمایش‌های مربوطه وجود یا عدم وجود این بیماری را تأیید می‌کند. برای تشخیص این بیماری می‌توان از روش‌هایی مانند آزمایش خون، پاسخ ویژوال تحریک شده، توموگرافی، تست واکنش مغز به نور و ام آر آی کمک گرفت.

درمان بیماری نوروپاتی اپتیک

این بیماری ممکن است به صورت خود به خود درمان شود اما این موضوع دلیلی بر این نمی‌شود که بیمار بخواهد روند درمان را به تعویق بیندازد. پزشک متخصص از روش‌های زیر برای درمان نوروپاتی اپتیک استفاده می‌کند:

• تجویز قطره: بیمارانی که به درد شدید مبتلا هستند از طریق قطره‌های تجویزی درد آن ها کنترل می‌شود.
• تزریق داروهای استروئیدی: داروهای ضد التهاب استروئیدی مانند داروهای کورتونی می‌توانند التهاب عصب چشم را درمان کنند؛ با توجه به میزان التهاب پزشک دوز لازم را تزریق می‌کند.
• روش های جدید: برخی از بیماران مبتلا به نوریت اپتیک با تعویض پلاسما بهبود پیدا کرده‌اند؛ این روش هنوز رایج نشده است و مطالعات این روش در حال کامل شدن است.

نوروپاتی اپتیک چیست؟

مراجعه به پزشک

نوروپاتی اپتیک از بیماری‌هایی است که در آن عصب چشم التهاب پیدا می‌کند و فرد با مشکلات بینایی از جمله اختلال در دید رنگی، اختلال در میدان بینایی، کاهش شدت بینایی و از بین رفتن دید مرکزی مواجه می‌شود. در صورت مشاهده علائم اولیه این بیماری می‌توانید به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم در تهران مراجعه کنید تا اقدامات احتیاطی لازم صورت بگیرد.

داروها می توانند عارضه های چشمی متعددی به وجود آورند. عوارض چشمی داروها می تواند خفیف یا شدید، موقت و طولانی مدت باشد. با توجه به نوع داروی مصرفی عوارض آن نیز می تواند متفاوت باشد. عارضه های چشمی فقط مربوط به داروهای شیمیایی نیست حتی گاهی داروهای گیاهی نیز عوارض ایجاد می کنند؛ به همین خاطر آشنایی با عوارض داروها اهمیت زیادی پیدا می کند. در این مطلب عارضه های چشمی سه دسته از داروها یعنی داروهای آنتی بیوتیک، داروهای کورتونی و داروهای اعصاب و روان بررسی می شود.

داروهای آنتی بیوتیک و عوارض چشمی آن ها

داروهای آنتی بیوتیک که برای از بین رفتن عفونت های مختلف تجویز می شوند می توانند در طولانی مدت عوارضی داشته باشند. سازمان غذا و داروی آمریکا در خصوص عوارض آنتی بیوتیک ها هشدارهایی منتشر کرده است. برخی از آنتی بیوتیک ها می توانند عوارض چشمی را به دنبال داشته باشند.

فلوروکینولون ها

فلوروکینولون ها دسته ای از آنتی بیوتیک ها هستند که به میزان زیادی توسط افراد مصرف می شوند. داروهایی مانند سیپروفلوکساسین، موکسی فلوکساسین و لووفلوکساسین در دسته فلوروکینولون ها قرار می گیرند. سازمان غذا و داروی آمریکا از پزشکان خواسته است که تنها در موارد ضروری این دارو تجویز شود که یکی از موارد احتیاط تجویز این دارو عوارض جانبی مربوط به بینایی است.

جدایی شبکیه یکی از عوارض جانبی فلوروکینولون ها روی چشم است. این عارضه با عمل جراحی درمان می‌شود اما اگر فرد متوجه بیماری خود نشود و دیر به پزشک مراجعه کند؛ به عوارض جبران ناپذیری مانند نکروز عصب بینایی چشم مبتلا خواهد شد.

جدایی شبکیه باید سریعاً درمان شود وگرنه شبکیه دچار خونریزی می شود؛ بعد از خونریزی فشار چشم افزایش پیدا می کند و عصب بینایی برای همیشه از بین می رود. علت دقیق این عارضه هنوز مشخص نیست اما برخی از پزشکان تخمین می زنند که آنتی بیوتیک های فلوروکینولون بافت پیوندی و پروتئین‌های داخل چشم مانند کلاژن را از بین می برند و در اثر این اتفاق جدایی شبکیه اتفاق می افتد.

پنی سیلین ها

مصرف آنتی بیوتیک های پنی سیلین مانند آموکسی سیلین و آمپی سیلین می تواند عوارضی مانند قرمزی، خشکی و خارش چشم را به دنبال داشته باشد. این عوارض جزئی و کوتاه مدت است و با قطع مصرف دارو از بین می روند. برای خشکی چشم ناشی از مصرف داروهای پنی سیلین پزشک متخصص ممکن است قطره های اشک مصنوعی تجویز کند. علاوه بر پنی سیلین ها، تتراسایکلین ها نیز می توانند این عوارض را به دنبال داشته باشند.

اتامبوتول

اتامبوتول و ایزونیازید دو داروی آنتی بیوتیک مهم در درمان بیماری سل هستند. متأسفانه این داروها نیز عارضه های چشمی زیادی را ایجاد می کنند. تاری دید، ایجاد اختلال در تشخیص رنگ، التهاب عصب چشم و نقص میدان بینایی از عوارض این آنتی بیوتیک ها است. پس از قطع مصرف این آنتی بیوتیک ها، عوارض گفته شده از بین می روند.

عوارض چشمی داروها

عوارض چشمی داروهای کورتونی

داروهای کورتونی جزو داروهای محبوب و بسیار پرفروش در بین پزشکان و بیماران هستند؛ زیرا علائم التهابی را سریعاً از بین می برند و موجب کاهش درد می شوند. با این حال این داروها می توانند عوارض زیادی از جمله عوارض چشم را به دنبال داشته باشد. به همین سبب اکیداً توصیه می شود که افراد از مصرف بی رویه و خودسرانه آنها به شدت اجتناب کنند مگر در مواردی که پزشک معالج با تشخیص ضروری بودن آن را تجویز کند. عوارض چشمی داروهای کورتونی با توجه به میزان مصرف و مدت زمان مصرف می تواند متفاوت باشد.

گلوکوم

آب سیاه یا گلوکوم یکی از عوارض مهمی چشمی داروهای کورتونی است. این بیماری در ابتدا علامت خاصی ندارد اما به مرور زمان علائمی در چشم فرد بروز پیدا می کند. دردهای ناگهانی چشم، نداشتن دید کناری، تاری دید و دیدن هاله های نور می تواند از علائم این بیماری باشد.

اگر آب سیاه به موقع درمان نشود باعث بالا رفتن فشار چشم و از بین رفتن عصب بینایی می شود. عصب چشم تا حد معینی می تواند فشار بالای چشم را تحمل کند در غیر این صورت اگر فشار چشم از حد معینی بالاتر رود باعث آسیب به عصب چشم و نابینایی کامل می شود. متخصص چشم آب سیاه را می تواند از طریق روش های مختلف جراحی درمان کند؛ به شرط آنکه بیماری به نابینایی کامل منجر نشده باشد.

سایر عوارض داروهای کورتونی

همچنین داروهای کورتونی می توانند باعث بدتر شدن بیماری هایی مانند کاتاراکت، سل چشمی و عفونت چشم شوند. به همین سبب افراد مبتلا به بیماری های چشمی باید پزشک معالج خود را در جریان هرگونه بیماری قرار دهند.

عوارض چشمی داروها

عوارض داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی

برخی از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی نیز می توانند عوارض چشم ایجاد کنند. سلکوکسیب یکی از این داروها است که تاری دید و التهاب ملتحمه را به دنبال خواهد آورد. عوارض این داروها موقتی است و پس از قطع دارو از بین می رود.

عوارض چشمی داروهای اعصاب و روان

بیماری های اعصاب و اختلالات و آسیب های روان شناسی بسیار متعدد و متنوع هستند. داروهایی که برای این بیماری ها تجویز می شوند؛ می‌توانند عوارض چشمی را به دنبال داشته باشند. برخی از عوارض داروهای اعصاب و روان عبارتند از:

تاری دید

تاری دید از عوارض داروهای ضد افسردگی است که به صورت خود به خود و بعد از چند هفته مصرف دارو از بین می رود. خشکی چشم ناشی از مصرف دارو می تواند یکی از دلایل تاری دید باشد. در صورت ایجاد این عوارض باید به متخصص چشم پزشک مراجعه کرد تا متخصص چشم با تجویز داروهای چشمی و معاینه کامل چشم این عوارض را کاهش دهد. ممکن است متخصص چشم بیمار را به روانپزشک خود ارجاع دهد تا در صورت امکان دوز داروی مصرفی را کاهش دهد‌.

ایجاد ضایعاتی در پلک و قرنیه

مصرف برخی از داروها مانند فنوتیازین ها، لیتیوم و کلرپرومازین می تواند سبب ایجاد ضایعاتی در پلک و قرنیه شود. ادم قرنیه و به دنبال آن کاهش دید یکی از عوارض نادر مصرف این داروها است.

افزایش فشار چشم

افزایش فشار چشم به دنبال برخی از عوارض چشم مانند گلوکوم به وجود می آید که می تواند در اثر مصرف داروهای اعصاب و روان نیز خود را نشان دهد. این افزایش فشار می تواند به دلیل گلوکوم زاویه بسته ایجاد شود. داروهای ضد افسردگی تری سیکلیک و توپیرامات از جمله داروهایی هستند که این عارضه را به وجود می آورند.

سایر عوارض

عارضه های چشمی داروهای اعصاب و روان بسیار گسترده است به طوری که می توان عوارضی چون اختلال در تطابق، اختلال در دید رنگی، دیستونی چشم، کدر شدن عدسی، رتینوپاتی، آلرژی چشم، کاتاراکت، رسوب پیگمان های رنگی در قرنیه، رسوب رنگدانه در عدسی و ضایعات ملتحمه را برشمرد.

عوارض چشمی داروها

مراجعه به پزشک

عوارض چشمی داروها یکی از موضوعات بحث برانگیز در چشم پزشکی است. داروهایی مانند کورتون ها، برخی از آنتی بیوتیک ها، داروهای اعصاب و روان مانند داروهای ضد افسردگی می توانند سبب ایجاد اختلالات چشمی شوند. با توجه به این که چشم یکی از اعضای بسیار حساس باید سریعاً نسبت به درمان هرگونه ناراحتی آن اقدام شود. در صورتی که در اثر مصرف برخی از داروها دچار عارضه خاصی شده اید می توانید به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم پزشک در تهران مراجعه کنید تا اقدامات احتیاطی لازم انجام شود.

بیماری آلبینیسم یا زالی چشمی یکی از انواع اختلالات ژنتیکی هتروژن است که در آن رنگ‌دانه ملانین تولید نمی‌شود یا تولید آن به میزان بسیار کمی انجام می‌شود. اگر عدم تولید رنگ‌دانه در چشم‌ها وجود داشته باشد؛ فرد به آلبینیسم چشمی دچار می‌شود. ممکن است بیماران مبتلا به زالی چشمی رنگ مو و پوست نرمال داشته باشند. عدم تولید رنگ‌دانه در چشم می‌تواند مشکلات چشمی عدیده‌ای را به وجود آورد. در ادامه مطلب به بیماری‌های چشمی ناشی از آلبینیسم و انواع آن بیشتر پرداخته می‌شود.

انواع آلبینیسم چشمی

به صورت کلی بیماری آلبینیسم با توجه به نوع کروموزوم درگیر شده، نوع ژن ایجاد کننده درگیری و نحوه انتقال آن از والدین به کودکان به انواع مختلف تقسیم می‌شود. آلبینیسم چشمی که نوعی از آلبینیسم است نیز انواع مختلفی دارد؛ رایج‌ترین انواع آن عبارتند از:

آلبینیسم چشمی

این نوع بیماری فقط چشم‌های فرد را درگیر می‌کند و جزو بیماری‌های ژنتیکی مغلوب وابسته به x است. ژن این بیماری در کروموزوم xp22.2 قرار دارد و GPR143 نامیده می‌شود. این نوع آلبینیسم به اختصار OA نامیده می‌شود. اگر مادر ناقل باشد؛ ۵۰ درصد احتمال دارد که فرزندان پسرش را به این بیماری مبتلا کند و ۵۰ درصد احتمال دارد که دخترانش را ناقل این بیماری کند. اگر پدر به این بیماری مبتلا باشد تمامی فرزندان دختر را ناقل خواهد کرد. پسران این بیماری را از پدر به ارث نخواهند برد. این بیماری در مردان مشاهده می‌شود.

آلبینیسم چشمی پوستی

این نوع بیماری خود به دو دسته کلی سندرومی و غیر سندرومی تقسیم بندی می‌شود. این نوع از آلبینیسم از طریق ژن‌های اتوزومال مغلوب به ارث می‌رسد و جزو بیماری‌های هتروژنی لوکوسی است.

زالی چشمی پوستی سندرومی

جهش در ده ژن از جمله HPS1، HPS2، HPS3 و CHS-1 این بیماری را ایجاد می‌کند. مبتلایان به این بیماری به سندروم‌های دیگری به نام هرمانسکی پودلاک (ایجاد کننده خونریزی، کبودی، بیماری روده و ریه) و چدیاک هیگاشی (ایجاد کننده اختلالات عصبی، مشکلات سیستم ایمنی) ممکن است مبتلا شوند.

زالی چشمی پوستی غیر سندرومی

این بیماری به هفت نوع تقسیم بندی می‌شود. نوع ۱ این بیماری در ژن تیروزیناز ایجاد می‌شود. نوع یک این بیماری خود به دو دسته تیروزیناز منفی و موتانت زرد تقسیم بندی می‌شود. بدترین نوع آلبینیسم چشمی پوستی، نوع تیروزیناز منفی است که تیروزیناز هیچ فعالیتی در بدن ندارد.

اسم نوع 2 زالی چشمی پوستی تیروزیناز مثبت است که بیماران مبتلا در موقع تولد دارای موی زرد، بلوند یا خرمایی هستند.
نوع ۳ تا نوع ۷ این بیماری با توجه به نوع کروموزوم، نوع جهش و تعداد اگزون‌ها طبقه بندی می‌شوند.

آلبینیسم چشمی چیست؟

علائم آلبینیسم چشمی چیست؟

با توجه به اینکه زالی چشمی از نظر نوع بسیار متنوع است؛ در نتیجه علائم آن نیز می‌تواند با توجه به نوع بیماری بسیار متفاوت باشد؛ اما برخی از علائم را می‌توان به عنوان علائم شایع‌تر در نظر گرفت. این علائم عبارتند از:

• نبود رنگ‌دانه در بخش عنبیه
• شفاف بودن رنگ چشم
• تغییر رنگ چشم با افزایش سن
• قرمز شدن رنگ چشم در بعضی از طول موج‌ها
• مبتلا شدن به نور هراسی یا حساسیت شدید به نور
• نزدیک بینی یا دور بینی بیش از حد
• مبتلا شدن به نیستاگموس یا حرکات غیر ارادی و سریع چشم
• هماهنگ نبودن حرکت چشم‌ها
• مبتلا شدن به دوبینی در برخی از موارد
• انحراف عمودی یا افقی در چشم
• آستیگماتیسم یا انحنای غیر طبیعی کره چشم
• کاهش قدرت و حدت بینایی در اثر رشد غیر طبیعی شبکیه
• تاری دید
• کم بینایی
• نابینایی کامل در برخی از موارد
• اختلالات عصب بینایی

تشخیص و درمان زالی چشمی

تشخیص با روش های مهندسی ژنتیک: با توجه به اینکه بیماری آلبینیسم چشمی یک بیماری ژنتیکی است؛ از طریق روش‌های مهندسی ژنتیک می‌توان این بیماری را حتی در دوران جنینی نیز تشخیص داد. با استخراج مایع آمنیون و پرزهای جنینی و بررسی DNA استخراج شده از آنها می‌توان این بیماری را تشخیص داد. از روش‌های مهندسی ژنتیک برای تشخیص نوع زالی چشمی در افراد نیز می‌توان بهره برد.

با استفاده از روش توالی یابی NGS ژن‌های دخیل در بیماری آلبینیسم چشمی قابل توالی یابی و بررسی است.

تشخیص با سایر روش ها

والدین باید توجه داشته باشند در صورتی که نوزاد آنها با علائم بیماری زالی متولد شد؛ برای بررسی وضعیت بینایی نوزاد او را به نزد متخصص چشم ببرند. متخصص چشم ممکن است از نظر متخصص ژنتیک نیز برای تشخیص زالی چشمی استفاده کند. پزشک متخصص چشم یا فوق تخصص اختلالات چشمی با بررسی سابقه پزشکی نوزاد و بررسی احتمال وجود خونریزی، کبودی و عفونت، مقایسه رنگ پوست، مو و چشم کودک با اعضای درجه یک فامیل، بررسی وضعیت شبکیه چشم، بررسی امواج مغزی در هنگام تابش نور به چشم، تست نور هراسی، استفاده از تست‌هایی برای تشخیص نیستاگموس و استرابیسم و سایر روش‌ها می‌تواند؛ وجود یا عدم وجود زالی چشمی را تأیید کند.

درمان

متأسفانه تا به حال درمان قطعی برای بیماری زالی کشف نشده است. پزشک متخصص چشم در صورتی که وجود آلبینیسم چشمی را تأیید کند می‌تواند با روش‌هایی عوارض این بیماری را کاهش دهد. به‌عنوان‌مثال متخصص چشم ممکن است با تجویز لنزهای اصلاحی به بیمار کمک کند و از عوارضی مانند آستیگماتیسم تا حدی جلوگیری کند. برخی از مواقع ممکن است پزشک متخصص چشم روش‌های جراحی را برای بهبود دید بیمار برگزیند. مثلاً برای کاهش نیستاگموس متخصص روی عضلات چشمی عمل جراحی انجام می‌دهد. برای درمان و اصلاح استرابیسم ممکن است تزریق بوتاکس و جراحی انتخاب شود.

به طور کلی افراد مبتلا به آلبینیسم چشم باید تحت نظر پزشک متخصص چشم باشند و معاینات چشمی را حداقل سالی یکبار انجام دهند.

آلبینیسم چشمی چیست؟

مراجعه به پزشک

آلبینیسم یا زالی یک بیماری ژنتیکی هتروژن است که در انواع مختلف از جمله آلبینیسم چشمی مشاهده می‌شود. این بیماری می‌تواند مشکلات چشمی زیادی از قبل استرابیسم، نیستاگموس، دوبینی، نور هراسی، آستیگماتیسم و تاری دید را به وجود آورد. در صورت داشتن نوزادی با علائم آلبینیسم می‌توانید به مطب دکتر رضا پورمازار متخصص چشم پزشک در تهران مراجعه کنید تا راهنمایی‌های لازم برای مراقبت‌های چشمی را بگیرید؛ پزشک ممکن است از لنزهای طبی و روش‌های جراحی برای کاهش عوارض زالی چشمی استفاده کند.